Tahir Kutsi Makal

Yazar, Şair

Doğum
09 Şubat, 1937
Ölüm
15 Haziran, 1999
Eğitim
İstanbul Özel Gazetecilik Enstitüsü
Burç

Şair ve yazar (D. 9 Şubat 1937, Oğuz köyü / Acıpayam / Denizli - Ö. 15 Haziran 1999, İstanbul). Acıpayam Ortaokulu (1953), Denizli Lisesi (1956) ve İstanbul Özel Gazetecilik Enstitüsü (1959) mezunu. Gazetecilik hayatına girerek Denizli (1956), Tan ve Yeni Gazete (1958), Dünya (1959-62), Tasvir (1962-63), Ekspres, Son Havadis, Hergün, Ortadoğu, Güneş, Sabah vd. gazetelerde çalıştı. Denizcilik Bankası ile Printemps firmasında basın müşavirliği yaptı.

İlk yazısı 1950 yılında Demokrat Denizli gazetesinde; diğer çalışmaları başta kendi yönettiği Tarla dergisi olmak üzere Varlık, Yücel, Nasır, Petek, Yelken, Maya, İnanç, Türk Yurdu, Millî Kültür, Türk Edebiyatı dergileri ile çeşitli gazetelerde yer aldı. 1963 yılında yılın gazetecisi seçildi ve ödül olarak yirmi bir Avrupa ülkesini gezdi. 1992 ve 1993 yılında Amerika’yı gezip gördü. 1961 yılından itibaren on yıl üst üste Gazeteciler Cemiyeti Ödülünü aldı. 1953 yılında Doğan Kardeş dergisinin şiir yarışmasında birinci olmuştu. 1956 yılında Nasır dergisi ödülünü, 1976 ve 1979 yılında Peyami Safa Roman Ödülünü, 1985 yılında Folklor Hizmet Ödülünü, 1987 yılında Karadon’la Kültür Bakanlığı Hikâye Ödülünü, 2003’te Egay-Der Türk Kültürüne Hizmet Ödülünü aldı. 1989 yılında halk edebiyatına katkılarından dolayı İnönü Üniversitesince kendisine fahrî doktor unvanı verildi. MÜZİKSAN Vakfı (onbir yıl başkan), Türk Edebiyatı Vakfı (yedi yıl genel sekreter), Turizm Yazarları (ATURJET - 1973 yılında başkan), Kızılay ile Folklor Araştırma Kurumu vb. üyesiydi. 2000 yılında adı Acıpayam’da bir caddeye adı verildi. Kardeşi Mithat Makal da 15 Haziran 2014’te öldü.

ESERLERİ:

ŞİİR: Fakir İşi (1957), Babanız Yine Aşık Çocuklar (1987), Öpkü (1996).

RÖPORTAJ: İçgöç (1964), Acı Yol (1964).

GEZİ: Köylü Gözüyle Avrupa (1965).

DERLEME-DENEME-İNCELEME: Büyük Fatih (1967), Sahte Ozanlar (1969), Aşık Veysel (1969), Anadolu’da Türk Mührü (1971), Karacaoğlan (1973), Dadaloğlu (1974), Benim O Benim (1987), Halkbilim ve Edebiyat (1990), Aşık Hasan Dede (1995), Benim Gizli Yazılarım (1996).

ROMAN: Meydan Dayağı (1976), Kamyon (1979).

HİKÂYE: Delitay (1982), Karadon (1987).

ANTOLOJİ: Türk Halk Şiiri (1975).

KAYNAK: Seyit Kemal Karaalioğlu / Resimli Türk Edebiyatçılar Sözlüğü (2. bas. 1982), Atilla Özkırımlı / Türk Edebiyatı Ansiklopedisi (1982), Kültür Dünyası (Aralık 1998), Türk Edebiyatı (Temmuz 1999, Ağustos 1999), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), TDE Ansiklopedisi (c. 5, 2004), Ferit Ragıp Tuncor / Tahir Kutsi Makal (Tarla, Mart 1999), Tarla Dergisi Tahir Kutsi Makal Özel Sayısı (Eylül 1999), Mehmet Nuri Yardım / Romancılar Konuşuyor: Nobeli Alacağını Söyleyen Tahir Kutsi Makal “Roman Bitmedi” (2000) - Edebiyatımızın Güleryüzü (2002) - Yazar Olacak Çocuklar (2004), TBE Ansiklopedisi (2001), Ünal Şöhret Dirlik / Acıpayamlı Bir Tahir Kutsi Vardı İstanbul’da Yaşardı (Çağrı, Nisan 2003), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009).

ANILARDA DR. TAHİR KUTSİ MAKAL TANITILDI

Dediler ki

Baba Tahir,

“Deli Tay’a bindide

Uçmağa vardı”

Varsın babalım.

Bre Tahir baba,

Böyle vakitsiz

Göç mü olur?

Tüm ayrılıklar

Böyle güç mü olur?

Uçmağın bahçeleri

Durağın olsun…

Bizi hiç sorma gayri

Sen bile bırakıp gittin,

Daha ne olsun?

 

Bir TARLA ırgatı arkadaşım Fethiyeli Ünal Şöhret Dirlik, böyle diyordu baba Tahir’in ardından, ben de diyorum ki alacağın olsun baba Tahir, gittin de o diyarlardan bir daha dönmedin. Vay alacağın olsun Tarlanın ırgat başı Tahir Ağabey…

Denizli’nin yetiştirdiği Dr. Tahir Kutsi MAKAL, ölümünün 13 yılında Denizli’de Oğuz Ofset Tesislerinde yapılan sade bir anma töreniyle anıldı. Hakkında hazırlanan ‘ Anılarda Dr.Tahir Kutsi Makal / Ünal Şöhret Dirlik – Mithat Makal )

Gazeteci, şair ve araştırmacı yazar Dr. Tahir Kutsi MAKAL 1937‘de Denizli ili, Acıpayam ilçesinin Oğuz Köyünde doğdu. Gazetecilik Yüksek Okulu’ndan mezun olduktan sonra İstanbul’a yerleşti. Birçok gazete ve dergilerde şiirleri, hikâyeleri, denemeleri, makaleleri ve halk edebiyatı ile ilgi yazları yayımlandı. Türk Edebiyatına birçok eserler kazandırdı. Birçok ödüller aldı. Malatya İnönü Üniversitesi kendisine doktorluk unvanıyla onurlandırıldı. Denizli Acıpayam’da adı bir  PARKA verildi.( 16 Haziran 2002 )’de. Bir sanatçı için bunlar sevindirici bir olay. Hani derler ya: Maharet iltifata tabidir, iltifat görmeyen maharet ise zayidir”…  

Dr.Tahir Kutsi MAKAL, 15 Haziran 1999 yılında İstanbul’da aramızdan ayrıldı. Tahir Kutsi’nin ölümünden sonra ve daha önce hakkında birçok yazılar yazıldı. Bunları araştırmacı yazar Fethiyeli kalem arkadaşımız Ünal Şöhret Dirlik tarafından bir kitapta topladı. Bu kitap kardeşi Mithat MAKAL tarafından Denizli’de Oğuz Ofset Matbaasında tertemiz bir baskıyla yayımı gerçekleştirdi.

Adı geçen kitapta kimler var? Prof. Dr. Saim Sakaoğlu, M. Kemal Sağlam, Mithat Makal, Ünal Şöhret Dirlik, Yaşar Faruk İnal, Ahmet Özdemir,  Prof. Dr. İsa Kayacan, Erdoğan Aslıyüce, Hayrettin İvgin, Nail Tan, Mehmet Nuri Yardım, Gültekin  Samanoğlu,  Ayhan İnal, Ahmet Kabaklı, Hasan Kallimci, Cem Karaer, Nagahan Orbay Akay, Abdurrahman Pala, Yahya Akengin, Özcan Ünlü, Seher Keçe Türker, Halit Çelikoğlu, Olcay Yazıcı, Muhsin Karabay,  Beşir Ayvazoğlu, Ümran Çetin, Hüseyin R.Güler, Kelkitli Aşık Serdari, Nevin Konuk, Veli Avcı, Kenan Sönmezler, Sebahat Emir, Mine Bahçeci, Gazi Altun, Avcı, Hüsamettin Tat,    Gülten Çiçek Tural, Hakkı Devrim, Mehmet Zeki Akdağ, Sevinç Çokum, YalçınToker, Dr. İrfan Doğrusöz, Prof. Dr. İrfan Ünver Nasrattınoğlu,  Vali Dr. Bahaeddin Güney, Şerif Kutludağ, Hüseyin  Gümüş, Bedrettin Keleş Timur ve bu satırların yazarı Abdülkadir Güler gibi yazarlar ve şairler Dr. Tahir Kutsi MAKAL için  yazılanları  kitaba almışlardır. Ünal Şöhret Dirlik ve Mithat Makal burada bir kadirşinaslık örneğini ortaya koymuşlardır. Dr. Tahir Kutsu Makal’ın bir seveni ve dostu olarak ben de kendilerine teşekkür ediyorum…

Yapılan bu anma töreninde ANILARDA DR. TAHİR KUTSİ MATAL adı geçen kitap tanıtıldı. 16 Haziran 2012 cumartesi günü Denizli’de saat 13.30 da hazırlanan bir programla Tahir Kutsi MAKAL adına yakışır bir şekilde sade bir törenle yâd edildi. . Anıları yaşatıldı.

Anıları hatıraları bir kez daha yaşatıldı. Bu anma törenine ailesi, dostları, yakınları ve kalem arkadaşları katıldı. Denizliden ev sahibi olarak Mithat MAKAL, kardeşleri Osman, Şeref, Ahat MAKAL, Fethiye’den araştırmacı yazar Ünal Şöhret Dirlik, Koruköyü muhtarı Nurettin Göztepe, Söke’den gazeteci arkadaşımız Yeni Söke Gazetesi sahibi H.Hüseyin Yavaşoğlu, bu satırların yazarı Abdülkair Güler, Denizli’den Eğitimci yazar Hasan Kallimci,  Hüseyin Gümüş, Ramazan Efe, Mehmet Dağal, Mehmet Şerif  Kutludağ, Yalçın Çatışır ve  Ahmet Çölgeçen  katıldı. Yapılan konuşmalarda Dr. Tahir Kutsi MAKAL’ın Türk Edebiyatı içindeki yeri, eserleri, şiirleri, düşünceleri, yurt ve millet sevgisi, dostluğu, arkadaşlığı ve anıları hakkında konuşmalar yapıldı. Kimi zaman yapılan konuşmalarda duygulu anlar yaşandı. Yapılan konuşmalarda Tahir Kutsi’nin kardeşi Osman MAKAL: Kardeşimizin ne kadar seveni varmış, onunla gurur duyuyoruz. O sadece MAKAL ailesinin yüz akı değil, tüm Denizlilerin yüz akıdır. Hepinize hoş geldiniz diyorum, Tüm emeği geçenlere teşekkür ediyoruz” diyordu.  

Kardeşi ve Oğuz Ofset Matbaası sahibi Mithat Makal yapılan açılış konuşmasında duygulu anlar yaşandı. Anma töreninde gelen telgraflar okundu ve konuklara yemek ikram edildi. Bu arada Ünal Şöhret Dirlik tarafından hazırlanan “ Anılarla Dr. Tahir Kutsi Makal “ ve “Sanat’ta 60 yıl Dost şiirleri “  adlı kitapları konuklara imzalı olarak armağan edildi.

Sevgili üstadımız vefatının 13. yılında bir daha rahmetle ve saygıyla anıyor, mekânı cennet olsun diyorum. Sözün özü, Dr. Tahir Kutsi MAKAL çalışkan ve üretken bir gazeteci, araştırmacı yazar ve şairdi. Ama hepsinden önemlisi vefalı bir dostu. Sözlerimi

“Babanız Yine Âşık Çocuklar “ adlı şiirinden birkaç dizeyle son vermek istiyorum:  

 

Babanız yine âşık çocuklar

Yüzümün gülüşü ondan

Erken gelişi ondan

Ve bu sefer iş berbat!

Babanız yine âşık çocuklar

 

Babanız yine âşık çocuklar!

Mahzun duruş çoğaldı

Kalpte vuruş çoğaldı

Son resmi de yırtıver at!

Babanız yine âşık çocuklar!

Duyurmayınız ananıza, utanırım

Sizi asar, beni keser, sürat asar, sürat!

Azar köftesi gelir sofraya, surat çorbası konur

 

Bırakın yüzüm gülsün ne olur

Bırakın hızlı çarpsın yüreğim

Bırakınız bir daha âşık olayım

Bırakın erken öleyim

Duyurmayınız ananıza utanırım

Babanız yine âşık çocuklar.

 

ANILARDA - Dr. Tahir Kutsi MAKAL

 Hazırlayan: Ünal Şöhret Dirlik / Mithat MAKAL Oğuz Ofset Yayınları –Denizli,  Haziran - 2012.  

Yazar: ABDÜLKADİR GÜLER

İLGİLİ BİYOGRAFİLER

Devamını Gör