Seyda Molla Abdullatîf (Şemamîyê)
Son dönem İslam âlimlerinden (D. 1924, Dalite Jerin köyü / Kulp / Diyarbakır - Ö. 25 Ekim 2012, Diyarbakır). Nüfus kütüğündeki adı Murat Cengiz olup halk arasında Molla Abdullatif olarak bilinmektedir. Babasının adı Ömer; annesinin ismi ise, Fatma’dır.
Molla Abdulatif, eğitimi için Silvan’ın Boşat, Ferhand, Bülbül, Barınê, Zınzın, Başköy, Mele Fiyata; Bismilin Mara, Bellê, Şedada, Sergevra; Midyad’ın Dêrızbini köyleri ile Kozluk ve Suriye'de okudu. Hocaları Molla Mustafa, Molla Yahya Ferhandî, Molla Yasinê Şemê, Molla Abdussamed Ferhandî, Molla İbrahim Bellê, Molla Salih Tanrıverdi ve Molla Sulhaddîn Kaplan’dır.
Hoca, medreseden mezun olduktan sonra bir yandan imamlık yapmış, bir yandan da öğrencilere ders verdi. 1954 yılında Diyarbakır’ın Şemamiyê köyünde imamlık yapmaya başlamış ve o günden sonra 2005 yılında hastalanıncaya kadar çok düzenli bir şekilde o köyde ilmi tedrisatı sürdürdü. Disiplini, öğrencilere çok soru sormak ve sarfı öğretmekle meşhur olduğundan, özellikle öğrencileri ondan sarf dersi almaya çalışmışlardır. Hoca, 2005 kış mevsiminde medreseye giderken karlı kaygan yolda yere düşerek, yatağa bağımlı hale geldi. O halde bile üç yıla kadar öğrencilerini eve çağırıp onlara ders vermeyi sürdürdü. Uzun süre maalesef bilinci yerinde olmaksızın yatalak halde yaşayan hoca 25.10.2012 yılında Diyarbakır’da vefat etmiş ve Şemamîyê köyünde defnedilmiştir.
Yarım asır ilmi tedrisat ile uğraşan hoca birçok öğrenci yetiştirmiştir. Mele Metin, Seyyid Badin, Mele Tahir Kalıkî, Mele Cemil onlardan sadece birkaç tanesidir. Bunların tümü müderristir. Hocası Molla Abdussamed Ferhandî’nin etkisi ile Menzil Şeyhi Şeyh Abdülhakim’e intisap etmiş, ancak sürekli ilimle uğraşmıştır. Tasavvuf onda ferdî kalmıştır.
Molla Abdulatif sürekli, ders vermekle meşgul olduğunda pek eser yazmamıştır. Oğlunun anlattığına göre, kendi kişiliği ve medresedeki talebelerin uymak zorunda olduğu kuralları şiir olarak yazmıştır. Bunun dışında dağınık biçimde Kürtçe. Arapça şiirleri ve fetva için yörenin alimleriyle mektuplaştığı yazıları vardır.
KAYNAK: Hocanın oğlu Abdullah ve öğrencisi Faruk Kazan, Prof. Dr. Edip Çağmar / "Seydayê Mele Abdullatîf (Şemamîyê)" (İhsan Işık / Diyarbakır Ansiklopedisi, 2013).
Son dönem İslam âlimlerinden (D. 1924, Dalite Jerin köyü / Kulp / Diyarbakır - Ö. 25 Ekim 2012, Diyarbakır). Nüfus kütüğündeki adı Murat Cengiz olup halk arasında Molla Abdullatif olarak bilinmektedir. Babasının adı Ömer; annesinin ismi ise, Fatma’dır.
Molla Abdulatif, eğitimi için Silvan’ın Boşat, Ferhand, Bülbül, Barınê, Zınzın, Başköy, Mele Fiyata; Bismilin Mara, Bellê, Şedada, Sergevra; Midyad’ın Dêrızbini köyleri ile Kozluk ve Suriye'de okudu. Hocaları Molla Mustafa, Molla Yahya Ferhandî, Molla Yasinê Şemê, Molla Abdussamed Ferhandî, Molla İbrahim Bellê, Molla Salih Tanrıverdi ve Molla Sulhaddîn Kaplan’dır.
Hoca, medreseden mezun olduktan sonra bir yandan imamlık yapmış, bir yandan da öğrencilere ders verdi. 1954 yılında Diyarbakır’ın Şemamiyê köyünde imamlık yapmaya başlamış ve o günden sonra 2005 yılında hastalanıncaya kadar çok düzenli bir şekilde o köyde ilmi tedrisatı sürdürdü. Disiplini, öğrencilere çok soru sormak ve sarfı öğretmekle meşhur olduğundan, özellikle öğrencileri ondan sarf dersi almaya çalışmışlardır. Hoca, 2005 kış mevsiminde medreseye giderken karlı kaygan yolda yere düşerek, yatağa bağımlı hale geldi. O halde bile üç yıla kadar öğrencilerini eve çağırıp onlara ders vermeyi sürdürdü. Uzun süre maalesef bilinci yerinde olmaksızın yatalak halde yaşayan hoca 25.10.2012 yılında Diyarbakır’da vefat etmiş ve Şemamîyê köyünde defnedilmiştir.
Yarım asır ilmi tedrisat ile uğraşan hoca birçok öğrenci yetiştirmiştir. Mele Metin, Seyyid Badin, Mele Tahir Kalıkî, Mele Cemil onlardan sadece birkaç tanesidir. Bunların tümü müderristir. Hocası Molla Abdussamed Ferhandî’nin etkisi ile Menzil Şeyhi Şeyh Abdülhakim’e intisap etmiş, ancak sürekli ilimle uğraşmıştır. Tasavvuf onda ferdî kalmıştır.
Molla Abdulatif sürekli, ders vermekle meşgul olduğunda pek eser yazmamıştır. Oğlunun anlattığına göre, kendi kişiliği ve medresedeki talebelerin uymak zorunda olduğu kuralları şiir olarak yazmıştır. Bunun dışında dağınık biçimde Kürtçe. Arapça şiirleri ve fetva için yörenin alimleriyle mektuplaştığı yazıları vardır.
KAYNAK: Hocanın oğlu Abdullah ve öğrencisi Faruk Kazan, Prof. Dr. Edip Çağmar / "Seydayê Mele Abdullatîf (Şemamîyê)" (İhsan Işık / Diyarbakır Ansiklopedisi, 2013).
