Mustafa Öneş
Eleştirmen ve şair (D. 1935, Giresun - Ö. 22 Ocak 2017, İstanbul). Erzurum’da başladığı orta öğrenimini Giresun Lisesinde (1960) tamamladı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü (1972) mezunu. Memurluk, kitapçılık, reklam yazarlığı, yayınevlerinde düzeltmenlik, ayrıca reklam metni yazarlığı yaptı.
Yazmaya şiirle başladı. Şiir, eleştiri ve denemelerini Varlık, Yelken, Alan 67, Soyut, Papirüs, Felsefe, Yeni Dergi, Yeni Ortam, Milliyet Sanat dergi ve gazetelerinde yayımladı.
1966 yılında Yeni Dergi’nin açtığı eleştiri yarışmasında Nâzım Hikmet’in Şiiri adlı eleştirisiyle "Yeni Dergi" Eleştiri Yarışması'nı kazanınca (ödülü Mehmet H. Doğan’la bölüştü) eleştiriye yöneldi. İlk olarak eleştiri yazıları ve denemelerini Şair-Şiir Yazıları (1996) adlı kitabında topladı. Yer yer kesintiye uğrasa da, eleştiri yazılarını ölümüne dek sürdürdü. Türkiye Yazarlar Sendikası üyesiydi.
Bir söyleşisinde Öneş, eleştiri anlayışını şöyle açıklıyordu:
“Eleştirmenin, dolayısıyla eleştirinin yeterlik ölçüsünün, dili, konuya yaklaşım yetkinliği, çözümleme aşamasında ortaya koyduğu yaratıcı katkı, üzerine eğildiği yapıtla bağlantısını yitirmeden okura özgür bir çalışma sunabilmiş olmasına da bakılmalıdır. Özetlersek, Türkiye’de eleştirinin niceliği değil, niteliği tartışmaya açılmalıdır.”
Mustafa Öneş, 22 Ocak 2017 günü hayatını kaybetti. Cenazesi 27 Ocak 2017 Cuma günü Şişli Cami’nde kılınacak öğle namazından sonra Feriköy Mezarlığı’nda toprağa verildi.
Mustafa Öneş’in edebiyat mektupları, kitapları, yazı gereçleri ve desenlerinden oluşan belgelik 26 Nisan Cuma günü saat 16.00’da Türkiye Yazarlar Sendikası Edebiyat Müzesi’nde açıldı.
ESERLERİ:
Eleştiri:Şair-Şiir Yazıları (1996), Şiir Kuşatması (2006), Şiirsiz (2011).
Şiir: Tekne Kazıntısı (Tülay Ferah'la birlikte, 2013).
KAYNAKÇA: Yurt Ansiklopedisi (c. V, 1982), Seyit Kemal Karaalioğlu / Resimli Türk Edebiyatçılar Sözlüğü (1982), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), Ali Galip Yener / Şiir Üzerine Yazılar (Virgül, sayı: 32, Temmuz-Ağustos 2000), TBE Ansiklopedisi (c. 2, 2001), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009), Mustafa Öneş’i yitirdik (TYS internet paylaşımı, 22.01.2017).
Fotoğraflar
Eleştirmen ve şair (D. 1935, Giresun - Ö. 22 Ocak 2017, İstanbul). Erzurum’da başladığı orta öğrenimini Giresun Lisesinde (1960) tamamladı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü (1972) mezunu. Memurluk, kitapçılık, reklam yazarlığı, yayınevlerinde düzeltmenlik, ayrıca reklam metni yazarlığı yaptı.
Yazmaya şiirle başladı. Şiir, eleştiri ve denemelerini Varlık, Yelken, Alan 67, Soyut, Papirüs, Felsefe, Yeni Dergi, Yeni Ortam, Milliyet Sanat dergi ve gazetelerinde yayımladı.
1966 yılında Yeni Dergi’nin açtığı eleştiri yarışmasında Nâzım Hikmet’in Şiiri adlı eleştirisiyle "Yeni Dergi" Eleştiri Yarışması'nı kazanınca (ödülü Mehmet H. Doğan’la bölüştü) eleştiriye yöneldi. İlk olarak eleştiri yazıları ve denemelerini Şair-Şiir Yazıları (1996) adlı kitabında topladı. Yer yer kesintiye uğrasa da, eleştiri yazılarını ölümüne dek sürdürdü. Türkiye Yazarlar Sendikası üyesiydi.
Bir söyleşisinde Öneş, eleştiri anlayışını şöyle açıklıyordu:
“Eleştirmenin, dolayısıyla eleştirinin yeterlik ölçüsünün, dili, konuya yaklaşım yetkinliği, çözümleme aşamasında ortaya koyduğu yaratıcı katkı, üzerine eğildiği yapıtla bağlantısını yitirmeden okura özgür bir çalışma sunabilmiş olmasına da bakılmalıdır. Özetlersek, Türkiye’de eleştirinin niceliği değil, niteliği tartışmaya açılmalıdır.”
Mustafa Öneş, 22 Ocak 2017 günü hayatını kaybetti. Cenazesi 27 Ocak 2017 Cuma günü Şişli Cami’nde kılınacak öğle namazından sonra Feriköy Mezarlığı’nda toprağa verildi.
Mustafa Öneş’in edebiyat mektupları, kitapları, yazı gereçleri ve desenlerinden oluşan belgelik 26 Nisan Cuma günü saat 16.00’da Türkiye Yazarlar Sendikası Edebiyat Müzesi’nde açıldı.
ESERLERİ:
Eleştiri:Şair-Şiir Yazıları (1996), Şiir Kuşatması (2006), Şiirsiz (2011).
Şiir: Tekne Kazıntısı (Tülay Ferah'la birlikte, 2013).
KAYNAKÇA: Yurt Ansiklopedisi (c. V, 1982), Seyit Kemal Karaalioğlu / Resimli Türk Edebiyatçılar Sözlüğü (1982), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), Ali Galip Yener / Şiir Üzerine Yazılar (Virgül, sayı: 32, Temmuz-Ağustos 2000), TBE Ansiklopedisi (c. 2, 2001), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009), Mustafa Öneş’i yitirdik (TYS internet paylaşımı, 22.01.2017).
