Şair ve yazar (D. 12 Temmuz 1940, Şanlıurfa - Ö. 6 Ocak 2000, Şanlıurfa). İlk ve ortaokulu Şanlıurfa’da, liseyi Maraş’ta bitirdi. Ankara Üniversitesi DTCF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü (1972) mezunu. Öğrencilik yıllarında Hilal dergisi ve yayınlarını (1962-64) yönetti, Türk Ocakları Genel Merkezinde müdürlük yaptı (1964-69). Türk Taşıt Sendikasında sendikacılık faaliyetinde bulundu (1969-72). Gazi Eğitim Enstitüsünde Türkçe-edebiyat öğretmenliği yaptı (1977-80). Kurucusu olduğu Eğitimciler Birliği Sendikası ve Memur-Sen Konfederasyonunun Genel Başkanlığına (1993-2000) seçildi. 1999 yılının Haziran ayında kanser hastalığına yakalandığı anlaşılarak Ankara’da hastaneye yatırıldı. Tedavilerden ümit kesilince isteği üzerine Aralık ayında götürüldüğü Şanlıurfa’da 2000 yılının ilk günlerinde bir Ramazan gecesi vefat etti.
Eserleri, 2009 yılında Memur-Sen'e bağlı Eğitim-Bir-Sen tarafından, "M. Akif İnan Eserleri" genel başlığı altında topluca basıldı.
İlk yazı ve şiirleri 1957’den itibaren mahalli gazetelerde çıktı. 1959’da Derya adlı bir gazete yayımladı. 1969 yılında Nuri Pakdil, Rasim Özdenören ve Erdem Beyazıt’la birlikte Edebiyat dergisinin, 1976’da Cahit Zarifoğlu, Rasim Özdenören, Erdem Beyazıt, Alaeddin Özdenören ve Ersin Gürdoğan grubu ile Mavera dergisinin kurucuları arasında yer aldı. Daha çok Edebiyat dergisinde çıkan yazıları ile, ayrıca 1977’de Yeni Devir gazetesinde Akif Reha imzası ve kendi adıyla yazdığı köşe yazılarıyla tanındı. 1998’de Kanal 7’de kültür ve sanat programı hazırlayıp sundu. Bazı ürünleri de Türk Ruhu, Türk Yurdu, Filiz, Yeni İstiklal, Hilal gibi gazete ve dergilerde yayımlandı. Divan ve halk şiiri geleneğinden yararlandığı şiirleriyle kendi kuşağının usta şairleri arasında gösterildi.
Mehmet Akif İnan, 1982’de KASD Deneme Ödülünü aldı. 1995’te Türkmenistan’ın başkenti Aşkabat’ta yapılan Türkçenin Üçüncü Uluslararası Şiir Şöleninde kendisine Türkmenistan’ın ünlü şairi Mahdum Kulu Şiir Ödülü verildi. Ölümünden sonra Urfa Belediyesi tarafından aynı yıl adına şiir yarışması düzenlendi.
Hicret Şairi, Kudüs Şairi diye anılmıştır. Beyitlerle ve hece vezniyle Müslüman duyarlığı, yer yer de tasavvufî derinliği olan şiir yazdı. Bu tavrına bağlı olarak zulme, işkenceye, sömürüye karşı çıkan bir duruş benimsedi. 1970’li yıllarda yazılan şiire paralel olarak mesaj iletmeyi amaçlayan, düşünce ağırlıklı bir şiirdir.
“Akif İnan’ın şiirini kurduğu malzeme, ifade biçimleri; girinti ve çıkıntılardan arındırılmış, altı yüzü de tıraşlanarak birer köşe taşı haline getirildikten sonra yerine konulmuş gibidir. Adeta bir kalıp içinde biçimlendirilerek, örülen duvardaki yerine en uygun hale getirilmiştir. Kusursuz duruşları bulunan ifade blokları vardır onun şiirinde. Onu eski şiire benzer kılan en önemli özelliklerden biri budur. (...) Fakat yine de diyoruz ki, Akif İnan devraldığı mirası bir mirasyedi gibi talan etmemiştir. Onu bir sermaye gibi kullanarak elde ettiği kendine ait kazancı da bu büyük mirasa dahil etmiştir.” (Rasim Özdenören)
“Hicret ve Tenha Sözler’de okuduğumuz her mısra, O’nun arayarak bin bir güçlükle bulduğu, titizce kurduğu şiir dünyasının yolunu ışıldatır, izleğini duyumsatır, sezdirir. Panoramik bir bakış, İnan’ın şiirinin genel bir tasarımını belirlemede yetersiz kalır, hatta kendine özgü duyarlılıkları söyleyiş tarzını tam olarak kavrayamaz bile. Buna karşılık ‘minimalik’, duyguların anlık parlamalarıyla kotarılmış bireyci ve öznelci küçük dünyacıklarıyla ‘mesrur’ bir şiir duyarlılığı, Akif İnan’ın şiir dünyasında asla söz konusu edilemez. Tıpkı Divan şiirinin çağdaş bir söyleyişi olmadığı gibi. Biçimsel bir takım benzeyişlere (mesela ‘gazel’, ‘kaside’, ‘terkib-i bend’, ‘terci-i bend’ kavramlarına yer verilmesine) rağmen, O’nun şiiri modern dünyanın şiiridir. Batı ve Batıcı modernliğin insani olanı nasıl yozlaştırıp sömürdüğüne karşı tavır alışı bile modern dünyanın şiiri olduğunun bir göstergesidir. ‘Modernlik’in hâlâ, Skolastiğin örüntüsü ‘akıl’ ve ‘iman’ karşıtlığı temelinde ele alınıp tartışıldığı, daha doğrusu tartışılamadığı, bir modern olduğunu düşünüyorum. böyle bir terkibe ulaşması, İnan’ın sanatçı duyarlılığının saflığına, gücüne, kısacası sanatçı ruhuna işaret eder.” (İsmail Kıllıoğlu)
ESERLERİ:
ŞİİR: Hicret (1972), Tenha Sözler (1993).
DENEME-İNCELEME: Edebiyat ve Medeniyet Üzerine (1972), Din ve Uygarlık (1985), Yeni Türk Edebiyatı (ders kitabı), İslam Dünyası ve Ortadoğu (2009), Siyaset Kokan Yazılar (2009), Edebiyat, Kültür ve Sanata Dair (2009), Aydınlar, Batı ve Biz (2009), Mirası Kuşanmak (2009), Hicret (Şiir, 2009), Din ve Uygarlık (2009), Edebiyat ve Medeniyet Üzerine (2009), Tenha Sözler (Şiir, 2009), Söyleşiler (2009).
KAYNAKÇA: İhsan Işık / Yazarlar Sözlüğü (1990, 1998) - Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2001, 2004) – Encyclopedia of Turkish Authors (2005) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2007, 2009) - Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi, C. 4, 2013) - Encyclopedia of Turkey’s Fomous People (2013), Nuri Pakdil / Akif İnan’a Mektup (Yedi İklim, sayı: 120, Ocak 2000), Alaeddin Özdenören / Şiirin Geçitleri (1996), Nazif Gürdoğan / Hicret’in Kutlu Olsun (Yeni Şafak, 7.1.2000), Mehmet Akif İnan Kitabı (2000), Rasim Özdenören / Akif İnan (Kaşgar, 37-38, 2004), Medeniyetin Burçları - M. Akif İnan’ın Hatırasına (yay. haz. Turan Koç, A. Dursun, M. Sungur, M. Akdeniz, İ. Hatunoğlu, 2004), Mehmet Nuri Yardım / Yazar Olacak Çocuklar (2004), Mehmet Akif İnan'ın Hatırasına (2004), Ali Haydar Haksal / Bir Medeniyet Şairi: M. Akif İnan (2015).
