Biyografya
Alaeddin Özdenören

Alaeddin Özdenören

Doğum
20 Mayıs 1940
Kahramanmaraş, Türkiye
Ölüm
26 Haziran 2003
Kütahya, Türkiye
Eğitim
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü
Diğer İsimler
Bilal Davut

Şair ve yazar, eğitimci (D. 20 Mayıs 1940, Kahramanmaraş - Ö. 26 Haziran 2003, Kütahya). Hikâye ve deneme yazarı Rasim Özdenören’in ikiz kardeşidir. İlk ve ortaöğrenimini Maraş, Tunceli, Malatya ve İstanbul’da tamamladı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümünü “Bergson’da Özgürlük Problemi” adlı lisans tezi ile (1966) bitirdi. İlkokul öğretmeni olarak İstanbul Eyüp Devrim İlkokulu (1964-65), felsefe öğretmeni olarak Maraş Lisesi (1966-69), Çorum Lisesi (1971-73), Mersin Atatürk Lisesi (1973-75), Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü (1975-78), Ankara Halide Edip Adıvar Kız Lisesi (1978-80), Ankara Başkent Lisesi (1982-85), Ankara Fen Lisesinde (1985-91) görev yaptı. 1991 yılında Kültür Bakanlığı Müşavirliğine atandı. Bu görevden emekliye ayrıldı. Son yıllarını Balıkesir’de geçirdi.

Lise yıllarında kardeşi hikâyeci Rasim Özdenören, şair Cahit Zarifoğlu ve Erdem Bayazıt ile birlikte Maraş’ta Hamle adlı bir dergi çıkardı ve yerel gazetelerde edebiyat sayfaları hazırladı. İlk şiiri, 1957 yılında Hamle dergisinde, şiir ve yazıları daha sonra Yeni İstiklal, Diriliş ve Edebiyat dergilerinde, sürekli olarak da 1976’da kurucuları arasında yer aldığı Mavera dergisinde yayımlandı. Son yıllarda ürünleri; Edebiyat Ortamı, Yedi İklim, Hece, Ay Vakti vb. dergilerde yayımlandı. Kendi adı ve Bilal Davut takma adıyla Yeni Devir, Millî Gazete, Zaman, Tutanak ve Sağduyu gazetelerinde günlük ve haftalık yazılar yazdı.

Çağdaşları Cahit Zarifoğlu, Erdem Bayazıt ve Akif İnan’la aynı ekolün içersinde bulunmakla birlikte, onun şiirlerinde hüzün havası daha belirgindir. Lirizmi ustalıklı bir iç âhenkle yansıttığı şiirleriyle özellikle oğlu Kerem’i bir trafik kazasında yitirmesinden sonraki örnekleriyle öne çıkmaktadır. Yalnızlık Gide Gide ile 1996 Türkiye Yazarlar Birliği Şiir Ödülünü aldı. Türkiye Yazarlar Birliği üyesiydi.

“Alaeddin Özdenören şiirinin en belirgin özelliği lirik olmasıdır. İnsana hüzün verir. Kendi kuşağı şairler arasında en ayırıcı özelliği budur. Diğerlerinin hiç biri, ne Akif İnan, ne Erdem Bayazıt, ne de Cahit Zarifoğlu, onun kadar hüznün içine dalmazlar ya da bu özellikleriyle öne çıkmazlar. Alaeddin Özdenören, insanın makus talihinin izini takip eder gibidir.

“İnsanın kendisi ile başbaşa kalmasının şiiridir diyebiliriz Özdenören’in şiirleri için. Zaten, lirik şiirin en önemli varoluş alanı da burasıdır. İnsan kendi içine dönüp baktığında ne görüyorsa biz de onu görürüz. Dışarıda olup biten ise ‘içeriye’ etkisi oranında yer alır. Lirik şiirin öznesi toplumsal olanı çoğu defa dışarıda bırakır. Biraz da bu nedenledir ki Özdenören’in şiirlerindeki öznenin toplumsal olanla, tarihle, mekanla bağlantısını pek kestiremeyiz. Hatta zaman bile bir ucu açık durur. Zamanı genişlemesine kullanır Özdenören. Aşk, ayrılık, çocuk, kader, acı... Onun şiirlerinin merkezine aldığı konulardır. (…) Alaeddin Özdenören şiirinin Türk şiirine bir getirisi varsa eğer bunu yenilikte değil de tatta aramak gerekir diye düşünüyorum. Onun şiirleri Türk şiirine bir tat eklemiştir. Kendisinden sonrakilere ne vereceğini, nasıl etkilerde bulunacağını zaman gösterecektir. Ama bu şiirleri okuyan herkesin içinde bu tat geniş bir yer tutacaktır.” (Mustafa Aydoğan)

“Lirik şairler genellikle nesnel dünyadan kopuk yaşarlar, öznede olup bitenle yetinirler. Bu yüzden izlenimci şairlere oranla şiiri seyrek bulurlar. Özdenören de şiiri seyrek bulan şairlerden biridir. Bu bakımdan da İnan’a benzer. Ama onun özelliği, nesneden tamamen bir kopuş değildir, nesneyle iletişim hâlinde olan bir öznelliktir. Keşke bu iletişim daha fazla kurulabilseydi ve biz de Özdenören şiiri okuyabilseydik” (Faruk Uysal)

ESERLERİ:

ŞİİR: Güneş Donanması (1975), Yalnızlık Gide Gide (1996), Şiirler / Bütün Şiirleri: 1975-1999 (1999), Bütün Şiirler (2002).

DENEME: İnsan ve İslâm (1982), Batılılaşma Üzerine (1983), Devlet ve İnsan (1986), Yakın Çağ Batı Dünyası ve Türkiye’ye Yansımaları (1986).

İNCELEME: Şiirin Geçitleri (1997).

ANI: Unutulmuşluklar (1999).

KAYNAKÇA: İhsan Işık / Yazarlar Sözlüğü (1990, 1998) - Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2001, 2004) – Encyclopedia of Turkish Authors (2005) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2007) – Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi, C. 4, 2013) - Encyclopedia of Turkey’s Famous People (2013), TDE Ansiklopedisi (c. VII, 1990), Recep Garip / Güneş Donanması Üzerine (Ay Vakti seçkisi, Ekim 2000), Cemil Çiftçi / Maraşlı Şair Yazar Alimler (2000), Mustafa Aydoğan / Alaeddin Özdenören’in Şiiri (Hece, Nisan 2003), Faruk Uysal / Lirik Şiirin Geldiği Yer (Hece, Nisan 2003), Rasim Özdenören / Alâeddin: Bir Yalnızlık ve Istırap Adası (Hece, Eylül 2003), Ali Yakın / Alâeddin Özdenören ile Şiirle Yaşanan Kırk Beş Yıl Üzerine (Hece, Nisan 2003), Mehmet Nuri Yardım / Yazar Olacak Çocuklar (2004), Mustafa Aydoğan / Yalnızlık Mahşeri Alaeddin Özdenören (2015).