Biyografya
Profil

Tarihçi (D. V-II. Yüzyıl, Zuknin [Zoğni] Diyarbakır – Ö. ?). Zukninli Rahip adıyla da tanımaktadır. Hayatı hakkında yeterli bilgi yoktur. Diyarbakır merkezine yakın Zoğni köyü yerindeki eski "Zuknîn" manas­tırı bir zamanlar pek meşhur olduğundan, buraya onun adı verilmiştir. Sekizinci asır­da bu köyden yetişmiş olan ve "Tarihçi" lâkabıyla anılan Rahip, iki cilt­lik umumî bir tarih yazmıştır. Hazreti Âdem'in yaratılışından 775 yılı­na kadarki olayları anlatan bu eserde, eski Yunan, Süryanî ve Arap kaynaklarından istifade etmiştir. Emevilerin yıkılışı ve Abbasî devletinin kuruluşu ile ilk yılları için sağlam bir kaynak sayılan bu müellifin eseri, 1895'te (veya 1855) Fransız müsteşriki Chabot tarafından neşredilmiştir.

Edes (Urfa) Kilisesi Başrahibi Sergius’un isteğiyle yazdığı Vekâyinâme’de 506’ ya kadar Amid (Diyarbakır), Urfa ve yakın çevresindeki olayları, savaşları anlatır. Bu eserden alınan kimi bölümler İngiliz doğubilimcisi W. Writh tarafından 1882’de İngilizceye çevrilerek Süryanîce metniyle birlikte yayımlandı. Söz konusu esiren Urfa Amid ve Bütün Mezopotomya’daki Felâket Zamanına Ait Tarih adıyla Türkçeye çevrilen bölüm 494-506 yıllarını kapsar. Eserin 932 yılında istinsah edilen (yazma olarak çoğaltma) en iyi yazması, Vatikan Kütüphanesinde 162. sayıda kayıtlı bulun­maktadır.

HAKKINDA: Yurt Ansiklopedisi (c. IV, 1982), Şevket Beysanoğlu / Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları (2. bas. 1996, c. 1, s. 5) Kültürümüzde Diyarbakır (s. 117-118), Yurt Ansiklopedisi (c.4, Anadolu Yayıncılık,1982), İhsan Işık / TEKAA (2006) - Diyarbakır Ansiklopedisi (2013).

Fotoğraflar