Hikmet Onat (Ressam)
Ressam (D. 1882, İstanbul - Ö. 1977, İstanbul). Deniz binbaşısı olan babasının etkisiyle Heybeliada'daki Deniz Harp Okulu'na girdi. 1903 yılında bu okuldan mezun olduktan sonra kısa bir süre güverte subayı olarak görev yapyı. Ardından Sanayii Nefise (Güzel Sanatlar Akademisi)'ye yazıldı ve askerlikle ilgisini kesti. 1910'da açılan Avrupa sınavını kazandı. Paris'e giderek oradaki akademide dört yıl çalıştı.
1914'te yurda döndüğünde, sonradan Güzel Sanatlar Biıliği olacak olan Osmanlı Ressamlar Cemiyeti'ne katılarak Çallı İbrahim, Feyhaman Duran, Avni Lifij, Namık İsmail, Şevket Dağ ve başkalarıyle Galatasaray sergilerini kurarak Türk resminde yeni bir çığır açılmasına öncülük etti. 1949'a değin Güzel sanatlar akademisi'nde öğretim üyesi, atölye başkanı olarak çalıştı, ayrıca Osmanlı Ressamlar Cemiyeti'yle Güzel Sanatlar Birliği'nin kurucuları arasında yer aldı.
Hikmet Onat, çağdaş resim sanatında verimli bir manzara ressamı olarak tanınır. Paris’ten İstanbul'a dönüşünde ilk yaptığı resim, Beşiktaş kıyısındaki sandallardı. Mavna ve yelkenlilerin sulara vurmuş yansımalarıyla Boğaz'ı ve Haliç'i, sandal kümeleriyle süslü kıyıları, geriye doğru uzaklaştıkça grileşen ve morlaşan bağ ve bahçe görünümlerini günü gününe "not" edip ışık altında yıkanan İstanbul doğasını tutkulu bir sanatçı eğilimi içinde tablolarına geçirdi. Bu nedenle Türk resminde, Hoca Ali Rıza'nm yoğun biçimde başlatmış olduğu doğa ve İstanbul sevgisinin tipik bir sürdürücüsü olarak görünür. Açıkhava ressamı olan Onat’ın portreleri, figürleri, birkaç figürü biraraya getiren düzenlemeleri sayılıdır. O dönemin ressamları gibi İstanbul doğasına, eğitimini gördüğü akademik ya da klasik atölyelerin koşullandırıcı çizgisiyle bakmayıp geniş fırça tuşlarının, sarı, yeşil, kahverengi ve mavi tonların uyumlu dengesiyle yakladı, kendine özgü bir resim türünün doğa sevgisiyle bütünleşen örneklerini verdi.
Güzel Sanatlar Birliği'nin yıllık geleneksel sergileri ile Devlet Resim ve Heykel Sergilerine düzenli olarak katılmış olan Hikmet Onat, 1973'teki 34. sergide Yenimahalle Sırtlarından adlı tablosuyla, bir yıl sonraki sergideyse Sarıyer'de Ahşap Ev adlı tablosuyla iki kez başarı ödülü kazandı.
BAŞLICA ESERLERİ (Tablo):
Siperde Mektup Okuyan Askerler, Salacak'ta Kayıklar Ve Kızkulesi, Peyzaj, Büyükdere, Büyükada,Dilburnu, Manolyalar, Çengelköy, Balıkçı Tekneleri, Topkapı Sarayı, İstanbul Peyzajı.
KAYNAKÇA: Nüzhet İslimyeli / Türk Plastik Sanatçıları Ansiklopedisi (1971) - Asker Ressamlar ve Ekoller (1965), Türkiye Ansiklopedisi (c.3, s.1143, 1974), Zahir Güvemli / Çağdaş Türk Resminden Örnekler (1982), Nurullah Berk – Kaya Özsezgin / Cumhuriyet Dönemi Türk Resmi (1983), Adnan Turanî / Batı Anlayışına Dönük Türk Resim Sanatı (1984), Büyük Larousse (c. 14, s. 8845, 1986), GH Alfabetik Genel Kültür Ansiklopedisi (c. 8, s. 3021-3022, 1993), Sezer Tansuğ / Resim Sanatının Tarihi (1999), İhsan Işık / Ünlü Sanatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi, C. 5, 2013) - Encyclopedia of Turkey’s Famous People (2013).
