Kaya Özsezgin

Sanat tarihi profesörü, akademisyen, eleştirmen, deneme yazarı, çevirmen (D. 24 Mayıs 1938, Diyarbakır - Ö. 17 Ağustos 2016, Ankara). İlk ve ortaöğrenimini Diyarbakır’da tamamladı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü (1950) mezunu. Çeşitli okullarda resim ve sanat tarihi öğretmeni, TRT Dış Yayınları Dairesinde program yapımcısı olarak görev yaptı.

1984’te Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesine öğretim görevlisi olarak atandı. 1989’da doçent, 1996’da profesör oldu. 1997’de aynı fakültenin dekanlığına atandı. Çeşitli yayın organlarında sanat üzerine yazıları ve eleştirileri yayımlandı.

 Sanat, sanatçılar ve resim sergileri üzerine deneme ve eleştirileri, başta Milliyet Sanat dergisi olmak üzere, Vatan ve Ulus gazetelerinde, Pazar Postası, Sanat ve Sanatçılar, Papirüs gibi çeşitli gazete ve dergilerde yayımlandı. Klâsik Türk ve dünya ressamları üzerine geniş kapsamlı inceleme ve araştırma çalışmaları yaptı. "Artist" dergisini yönetti. DİTAV kurucu üyelerinden idi. Bir süre de İstanbul Yeditepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde ek zamanlı öğretim üyesi olarak görev yaptı

Çok sayıda kitap ve çevirileri olan Prof. Dr. Kaya Özsezgin, İstanbul Yeditepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde öğretim üyeliği yaparken; yaz tatilini geçirdiği Aydın yöresinde beyin kanaması geçirdi. 15 Ağustos 2016 Pazartesi günü Aydın Devlet Hastanesi’nde ameliyata alındı. Kültür Bakanlığının temin ettiği bir ambulans uçakla Ankara İbn-i Sina Hastanesine nakledildi ise de yapılan tüm müdahalelere rağmen bu hastanede 17 Ağustos 2016 Çarşamba günü hayatını kaybetti. Cenazesi 19 Ağustos 2016 günü Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampüsünde düzenlenen tören sonrası Bilkent Doğramacızade Ali Sami Paşa Camiinde ikindi vakti kılınan cenaze namazının ardından Karşıyaka Mezarlığında toprağa verildi.

Ödülleri:

1989'da Sanat Kurumu Sanat Yazarı, 1995'te 7. İstanbul Sanat Fuarı Sanat Eleştirmeni Ödülünü almıştır.

ESERLERİ:

Deneme-Araştırma-İnceleme: Prometheus’un Dönüşü (1965), Sanat Üzerine Yazılar (1981), Başlangıcından Bugüne Çağdaş Türk Resim Sanatı Tarihi (III.cilt 1982, IV.cilt 1989), Cumhuriyet Dönemi Türk Resmi (1983), Türk Resim Sanatında 25 Yıl (DYO Sergileri, 1991),

Türk Plastik Sanatları Tarihi (1993), Sanat Eserlerini İnceleme (1993), Bir Otodidaktın Tutkulu Serüveni (1996), Cumhuriyet’in 75. Yılında Türk Resmi (1999), Yorum ve Anlam (2009), İzlekler,  Sanat Yazıları (2010), The Sanat Çağı (2013).

Sözlük:Türk Plastik Sanatları, Ansiklopedik Sözlük (1994).

Monografi: Monografiler (Cevat Dereli, Kayıhan Keskinok, Nedim Güngör, 1982), Ekrem Kahraman (1991), İbrahim Çallı (1993), Sami Yetik (1997), Mustafa Pilevneli (1997), Fethi Arda (1997), Ayhan Türker (1999), Burhan Uygur (2000), Erdinç Bakla (2000), Onay Akbaş (2000), Zekâi Ormancı (2007), Ferruh Başağa (2009), Ahmet Güneştekin (2009), Güngör Taner (2009).

Çeviri: Diyarbakır Surları (A. Gabriel’den, 1993), Benim Galerilerim, Benim Ressamlarım (D.H. Kahnweiler’den, 1993), La Joconde, Bir Başyapıtın Anatomisi (René Huyghe’den, 1996), Picasso (Gertrude Stein’den, 1995), Paris Salon Sergileri “1759-1761-1763” (D. Diderot’dan, 1996), El Greco ya da Toledo’nun Gizi (M. Barrès’den, 1997),Cézanne Üzerine Anılar (E. Bernard’dan, 1997, 2001), Sanatta Değişmeyen Plastik Değerler (André Lhote’den, 2000), Başyapıtların Gizemli Dünyası (Madeleine Hours’tan, 2001), Boşluk ve Doluluk, Çin Resim Sanatının Anlatım Biçimi (François Cheng’den,2006),

Gerçeğin Daha Yakınında, Yazı Üzerine Diyaloglar (1994-1997) (Gao Xingjian ve Denis Bourgeois’tan, 2014).

KAYNAKÇA: Yurt Ansiklopedisi (c. IV, 1982), Şevket Beysanoğlu / Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları (c. 3, 1997, s. 410-411), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), Kaya Özsezgin / 75. Yılda Türk Resmi (Cumhuriyet Kitap, 10.8.2000), TBE Ansiklopedisi (c. 2, 2001), İş’te Kitap (Bahar 2002), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2006, 2007) -  Encyclopedia of Turkey’s Famous People (2013) - Diyarbakır Ansiklopedisi (2013) - Geçmişten Günümüze Diyarbakırlı İlim Adamları Yazarlar ve Sanatçılar (2014), Kaya Özsezgin yaşamını yitirdi - Sanat tarihçi, eleştirmen Kaya Özsezgin hayatını kaybetti (sozcu.com.tr, 18 Ağustos 2016), Yaşar Öztürk / Diyarbakır'ı Dinliyor Gözleri Kapalı (aydinlik.com.tr, 17.8.2017).