Ahmet Hikmet Müftüoğlu
Hikâye ve roman yazarı, diplomat (D. 1870, İstanbul - Ö. 19 Mayıs 1927). Alparslan, Sezaizade Abdülhakim Hikmet, Yavuz imzalarını da kullandı. Basılmamış bir Divan’a sahip olan şair Yahya Sezai Efendinin oğludur. Süleymaniye Mahalle Mektebinde, Dökmeciler’deki Taş Mektepte, Aksaray’daki Mahmudiye Vakıf Rüştiyesinde (ortaokul) ve Soğukçeşme Askerî Rüştiyesinde okuduktan sonra girdiği Mekteb-i Sultani (Galatasaray Lisesi)’den 1888’de mezun oldu. Hariciye Nezareti (Dışişleri Bakanlığı)nde görev alarak Pire, Marsilya, Poti ve Kreç’te konsolos kâtipliği (1889-96) yaptı. Yurda dönüşünden sonra Dışişlerindeki görevini sürdürürken Galatasaray Lisesinde Türk edebiyatı, Darülfünûn (İstanbul Üniversitesi)’da Alman ve Fransız edebiyatı dersleri okuttu. Bir süre Nafia Nezareti Ticaret Müdiriyeti Umumisi (Bayındırlık Bakanlığı Ticaret Genel Müdürlüğü)’de çalıştıktan sonra yeniden Hariciye Nezaretine döndü ve Peşte Başkonsolosluğu (1912-18) yaptı. 1918’de İstanbul’a döndü ve önce Abdülmecit Efendinin Serkâtipliğine (başkâtatip) atandı. 1926’da Ankara’da Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Hizmetleri ve Ticaret Genel Müdürlüğüne getirildi ve aynı yıl içinde Dışişleri Bakanlığı Müsteşarlığına atandı. Anadolu - Bağdat Demiryolları ile Elektrik Şirketi İdare Meclisi üyeliklerinde bulundu. Karaciğer kanserinden öldü ve Maçka Şeyhler Mezarlığında toprağa verildi.
Müftüoğlu, edebiyat dünyasına Servet-i Fünûn dergisinde yayımladığı bir hikâye ile girdi. İlk hikâyelerinde Servet-i Fünûn topluluğunun dil ve edebiyat anlayışını benimsedi. Daha sonra Türkçülük ve Yeni Lisan akımlarını benimseyerek hikâyelerini millî konularda ve sade bir dil kullanarak yazdı. Türk Derneği ve Türk Yurdu (1911) dergilerinin kurucuları arasında yer aldı.
ESERLERİ:
HİKÂYE: Leyla yahut Bir Mecnunun İntikamı (1891), Haristan ve Gülistan (Dikenlikler ve Gül Bahçesi, 1901-1900 ekte), Çağlayanlar (1922).
ROMAN: Gönül Hanım (tefrika, 1920, bas. 1971).
HAKKINDA. İsmail Hikmet Ertaylan / Ahmed Hikmet, İsmail Safa, Koca Ragıp Paşa ve Fitnat (1933), Fethi Tevetoğlu / Müftüoğlu Ahmet Hikmet (1951), Cevdet Kudret / Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman (1971), Fethi Tevetoğlu / Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Enis Behiç Koryürek, Ömer Naci (1987), Ömer Lekesiz / Yeni Türk Edebiyatında Öykü - 1 (1997), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), TBE Ansiklopedisi (2001), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009).
