Gültekin EmreBu Profili Sahiplen
Şair, yazar. 31 Mayıs 1951, Konya doğumlu. Asıl adı Gültekin Özkan’dır. Ankara Kubilay İlkokulu (1963), Akşehir Lisesi (1970), Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Rus Dili ve Edebiyatı Bölümü (1974) mezunu. Çevirmenlik, Sol Yayınlarında düzeltmenlik (1976), Millî Kütüphanede memurluk ve şube müdür yardımcılığı (1976-80) yaptı. 1980 yılında Almanya’ya gitti, Berlin’de öğretmen olarak çalıştı. Almanya’da arkadaşları ile on yedi sayı süren Parantez (Nisan 1986 - Ekim 1987) ve elli beş sayı süren Şiir-lik (Şubat 1994 - Eylül 1998) şiir dergilerini çıkardı ve yönetti.
İlk şiiri “Sevinin Öyküsü”, Ekim 1977’de Türkiye Yazıları dergisinin yedinci sayısında; sonraki şiir ve yazıları Broy, Düşün, Tarih ve Toplum, Milliyet Sanat, Köken, Oluşum, Türkiye Yazıları, Varlık, Sombahar, Hürriyet Gösteri, Adam Sanat, Bahçe, Cumhuriyet Kitap, Parantez, Şiir-lik ve Akatalpa gibi dergilerinde yer aldı. Rusçadan çeviriler yaptı, Almanca kitaplar yayımladı. “İnce duyarlıkların, sessiz direnmelerin şairi” olarak kabul gördü. Yeni çıkan şiir kitapları üzerine pek çok eleştiri ve tanıtma yazısı yazdı. Düşkuyusu adlı kitabıyla 1991 Orhon Murat Arıburnu Şiir Ödülünü, Taşı Sula dosyası ile 1996 Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülünü aldı. Sekiz şiir kitabı bulunan şairin, ayrıca, Üçyüz Yıldır Türkler Berlin’de adlı çalışmasının ilk cildi, Ararat Verlag tarafından Berlin’de (1983) yayımlandı. Emre, Yarım Damla: Almanya’daki Türk Şiiri Antolojisi’ni (1993) hazırladı.
Gültekin Emre İçin Ne Dediler?
“Gültekin Emre’nin şiiri yalın bir şiir değil; imge yoğunluklu, çok katmanlı ve okurundan en az birkaç okuma talep eden bir şiir. Dilin çetinliği, kurguda da gözlemleniyor; geçmişle hal, düşle gerçek, görünenle görünmeyen arasında zihinsel savruluşlar, sıçrayışlar, gelgit’ler ve zaman ile mekân kaymaları içinde gelişen, oluşan bir şiir.” (Fikret Demirağ)
***
“Gültekin Emre’nin, dilin olanaklarıyla cesurca oynayışı, şairin en sevdiğim yanı. Emre şiirinde, çağdaş arabesk tat vardır. Buna arabesk nostalji bile diyebiliriz. Bu arabesk nostalji arada bir ‘Çok kültürlü bir akşamla’ ya da bir Alman cazıyla kesilir.” (Özkan Mert).
ESERLERİ:
Şiir:Kurşunî Bir Siperde (1980), Bizsiz Gibi (1983), Gece Düşleri (1985, Frankfurt), Aşk ve Minyatürler (1989, Almancası 1991, Berlin), Düşkuyusu (1990), Siyaha Elveda (1993), Taşı Sula (1998), Kanun Hükmünde Şiir (1999), Melez (seçme şiirler, 2004).
Araştırma:300 Jahre und Türken der Spree (Berlin, 1983).
Derleme-Seçki:Liebe und Minyaturen (Berlin, 1991), Yarım Damla / Almanya’daki Türk Şiiri (1993), Türk Edebiyatında Berlin (2003), Yol Yolculuk Şiirleri Antolojisi (2006).
Çeviri:150.000.000 (destan, Mayakovski’den, 1977), Türkiye Cumhuriyeti I (1979), Ressamın Şiirleri (Herman Hesse’ten, 1994), Roma Ağıtları (Goethe’den, 1993), Şiirler (A. Tarkovski’den, 1999).
KAYNAKÇA: Adnan Binyazar / Ozanlar Yazarlar Kitaplar (Sözcüklerin Kapısını Çalan Şair, 1988), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (19. bas, 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), Metin Cengiz / Gültekin Emre’nin Şimdilik Son Kitabı: Kanun Hükmünde Şiir (Cumhuriyet Kitap, 23.3.2000), Fikret Demirağ / Taşı Sula ve Kanun Hükmünde Şiir (Cumhuriyet Kitap, 27.7.2000), Özkan Mert / Deneyci Şiir (Cumhuriyet Kitap, 7.9.2000), TBE Ansiklopedisi (2001), İhsan Işık Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2001, 2004) – Encyclopedia of Turkish Authors (2005) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2006, gen. 2. bas. 2007) - Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi, C. 4, 2013) - Encyclopedia of Turkey’s Famous People (2013). Yeni Yapıtlarını Anlatıyorlar (Varlık Kitap, Ekim 2004).
Şair, yazar. 31 Mayıs 1951, Konya doğumlu. Asıl adı Gültekin Özkan’dır. Ankara Kubilay İlkokulu (1963), Akşehir Lisesi (1970), Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Rus Dili ve Edebiyatı Bölümü (1974) mezunu. Çevirmenlik, Sol Yayınlarında düzeltmenlik (1976), Millî Kütüphanede memurluk ve şube müdür yardımcılığı (1976-80) yaptı. 1980 yılında Almanya’ya gitti, Berlin’de öğretmen olarak çalıştı. Almanya’da arkadaşları ile on yedi sayı süren Parantez (Nisan 1986 - Ekim 1987) ve elli beş sayı süren Şiir-lik (Şubat 1994 - Eylül 1998) şiir dergilerini çıkardı ve yönetti.
İlk şiiri “Sevinin Öyküsü”, Ekim 1977’de Türkiye Yazıları dergisinin yedinci sayısında; sonraki şiir ve yazıları Broy, Düşün, Tarih ve Toplum, Milliyet Sanat, Köken, Oluşum, Türkiye Yazıları, Varlık, Sombahar, Hürriyet Gösteri, Adam Sanat, Bahçe, Cumhuriyet Kitap, Parantez, Şiir-lik ve Akatalpa gibi dergilerinde yer aldı. Rusçadan çeviriler yaptı, Almanca kitaplar yayımladı. “İnce duyarlıkların, sessiz direnmelerin şairi” olarak kabul gördü. Yeni çıkan şiir kitapları üzerine pek çok eleştiri ve tanıtma yazısı yazdı. Düşkuyusu adlı kitabıyla 1991 Orhon Murat Arıburnu Şiir Ödülünü, Taşı Sula dosyası ile 1996 Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülünü aldı. Sekiz şiir kitabı bulunan şairin, ayrıca, Üçyüz Yıldır Türkler Berlin’de adlı çalışmasının ilk cildi, Ararat Verlag tarafından Berlin’de (1983) yayımlandı. Emre, Yarım Damla: Almanya’daki Türk Şiiri Antolojisi’ni (1993) hazırladı.
Gültekin Emre İçin Ne Dediler?
“Gültekin Emre’nin şiiri yalın bir şiir değil; imge yoğunluklu, çok katmanlı ve okurundan en az birkaç okuma talep eden bir şiir. Dilin çetinliği, kurguda da gözlemleniyor; geçmişle hal, düşle gerçek, görünenle görünmeyen arasında zihinsel savruluşlar, sıçrayışlar, gelgit’ler ve zaman ile mekân kaymaları içinde gelişen, oluşan bir şiir.” (Fikret Demirağ)
***
“Gültekin Emre’nin, dilin olanaklarıyla cesurca oynayışı, şairin en sevdiğim yanı. Emre şiirinde, çağdaş arabesk tat vardır. Buna arabesk nostalji bile diyebiliriz. Bu arabesk nostalji arada bir ‘Çok kültürlü bir akşamla’ ya da bir Alman cazıyla kesilir.” (Özkan Mert).
ESERLERİ:
Şiir:Kurşunî Bir Siperde (1980), Bizsiz Gibi (1983), Gece Düşleri (1985, Frankfurt), Aşk ve Minyatürler (1989, Almancası 1991, Berlin), Düşkuyusu (1990), Siyaha Elveda (1993), Taşı Sula (1998), Kanun Hükmünde Şiir (1999), Melez (seçme şiirler, 2004).
Araştırma:300 Jahre und Türken der Spree (Berlin, 1983).
Derleme-Seçki:Liebe und Minyaturen (Berlin, 1991), Yarım Damla / Almanya’daki Türk Şiiri (1993), Türk Edebiyatında Berlin (2003), Yol Yolculuk Şiirleri Antolojisi (2006).
Çeviri:150.000.000 (destan, Mayakovski’den, 1977), Türkiye Cumhuriyeti I (1979), Ressamın Şiirleri (Herman Hesse’ten, 1994), Roma Ağıtları (Goethe’den, 1993), Şiirler (A. Tarkovski’den, 1999).
KAYNAKÇA: Adnan Binyazar / Ozanlar Yazarlar Kitaplar (Sözcüklerin Kapısını Çalan Şair, 1988), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (19. bas, 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), Metin Cengiz / Gültekin Emre’nin Şimdilik Son Kitabı: Kanun Hükmünde Şiir (Cumhuriyet Kitap, 23.3.2000), Fikret Demirağ / Taşı Sula ve Kanun Hükmünde Şiir (Cumhuriyet Kitap, 27.7.2000), Özkan Mert / Deneyci Şiir (Cumhuriyet Kitap, 7.9.2000), TBE Ansiklopedisi (2001), İhsan Işık Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2001, 2004) – Encyclopedia of Turkish Authors (2005) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2006, gen. 2. bas. 2007) - Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi, C. 4, 2013) - Encyclopedia of Turkey’s Famous People (2013). Yeni Yapıtlarını Anlatıyorlar (Varlık Kitap, Ekim 2004).
