Şair, yazar, mütercim (D. 1889, Ahmetbey Köyü / Terme / Samsun - Ö. 19 Eylül 1914, Ordu / Ünye). Ziya Bey, 1943 yılından itibaren üç dönem Ünye Belediye Başkanlığı, bir dönem de Ordu milletvekilliği yapan Hüsrev Yürür’ün dayısıdır. Yerel basında yer alan bilgilere göre, babası Ahmet Bey, 1870 Büyük Çerkez göçünde Çerkezya (Kuzey Kafkasya)’dan gelip Terme’ye yerleşmiş olan bir Çerkez prensiydi ve “Ahmetbey Köyü” de adını Ordu / Ünye’de Reji (Tekel) Müdürlüğü yapmış olan bu kişiden almıştı. İptidaiyi (ilkokulu) Ünye’de bitirdikten sonra Mekteb-i Sultani (Galatasaray Lisesi)’de okudu. Yükseköğrenimini de Dârülfünun (İstanbul Üniversitesi) Edebiyat Fakültesi’nde yaptı.
Ziya Behlül, gönüllü olarak 1912 yılında Balkan Savaşı’na gitmiş, ancak Balkanların sert havasından etkilenerek zatürre hastalığına yakalanmıştı. Hava değişimine Ünye’ye gönderildi ve daha 25 yaşındayken burada öldü. Babası Ahmet Bey, bu tek evladını, Ünye / Aynikolo sırtlarındaki Türbe Mahallesi’nin ucunda toprağa verdi.
Servet-i Fünun şair ve yazarlarından olan Ziya Behlül Bey, şiir alanında Tevfik Fikret ile Cenap Şehabettin’in etkisinde kalmıştı. Kendisinin “Servet-i Fünun” dergisinde beş kez adı geçmektedir: Ölümü ve hayatı hakkında Hasan Fahri tarafından (R.1330 tarih ve 1275 numaralı sayısında) bir yazı kaleme alınmıştı. Yine bu dergide Ziya Behlül’ün “Esatir-i Edebiyye-Velâdetnâme (Abdülhak Hamid - Üstad-ı Ekrem - Cenap Şehabettin)” başlıklı makalesi, “Bir Hanımın Hayatı-Münire’nin Ruznâmeleri” adlı bir romanı (R. 12 Kanunievvel 1329 tarihli sayısında), Hanri Lavdan’dan yaptığı “Meslek İntihabı” adlı Fransızca bir küçük hikâye çevirisi (15 Ocak 1914 tarihli sayısında) ve 1180 numaralı sayısında da “Sabah Duası” başlıklı şiiri yayımlanmıştı. Ölümünden dört ay önce (M. 5 Haziran 1914’te) Tevfik Fikret’e, “Büyük Fikret’e” sunumuyla armağan ettiği bu şiirin bir kıtası şöyledir:
“Nazarım ufka dikilmiş, soruyor rikkatle,
Doğacak öyle değil mi, bu sabah, oh mutlak
Doğacak işte nihayet o muazzez rüya
Şu siyah kollarını ufka uzatmış kitle,
Yarılıp şimdi içinden o güzel yüz çıkacak.”
“Adalet” başlıklı şiirinden aldığımız aşağıdaki beyitler, Terme’nin en büyük ve en eski şairi Ziya Behlül Bey’in şiirdeki ustalığını açıkça gösterir:
“Senin uğrunda bîşüphe bu hicranlar, bu hüsranlar
Senin uğrunda hep onlar, senin uğrunda hep bunlar.
Adalet; hasta insaniyetin tülsüz heyülâsı;
Adalet, ey bu asrın, en yalan en süslü rüyası...”
Çok iyi derecede Arapça, Farsça ve Fransızca bilen Ziya Behlül Bey’in yayımlanmamış “Bir Hanımın Hayatı-Münire’nin Ruznâmesi” adlı bir de romanı vardır.
KAYNAK: Yaşar Karaduman / http://www.unyekent.com,1973 Ordu İl Yıllığı; Temel Uzlu / Ordulu Ozanlar (İl Basımevi, 1972), M. Ufuk Mistepe / “Ordulu Ozanlar Kitabında Ünyeli Şairler” (Ünye Haber Gazetesi, 06/01/2012), Ahmet Derya Varilci, / “Kafkas Sürgünü” (Ünye Kent Haber Sitesi), Yaşar Karaduman / Canik Dergisi (Şubat 2010), Ahmet Sezgin / Termeli Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi (2012), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (C. 12, 2015).
Şair, yazar, mütercim (D. 1889, Ahmetbey Köyü / Terme / Samsun - Ö. 19 Eylül 1914, Ordu / Ünye). Ziya Bey, 1943 yılından itibaren üç dönem Ünye Belediye Başkanlığı, bir dönem de Ordu milletvekilliği yapan Hüsrev Yürür’ün dayısıdır. Yerel basında yer alan bilgilere göre, babası Ahmet Bey, 1870 Büyük Çerkez göçünde Çerkezya (Kuzey Kafkasya)’dan gelip Terme’ye yerleşmiş olan bir Çerkez prensiydi ve “Ahmetbey Köyü” de adını Ordu / Ünye’de Reji (Tekel) Müdürlüğü yapmış olan bu kişiden almıştı. İptidaiyi (ilkokulu) Ünye’de bitirdikten sonra Mekteb-i Sultani (Galatasaray Lisesi)’de okudu. Yükseköğrenimini de Dârülfünun (İstanbul Üniversitesi) Edebiyat Fakültesi’nde yaptı.
Ziya Behlül, gönüllü olarak 1912 yılında Balkan Savaşı’na gitmiş, ancak Balkanların sert havasından etkilenerek zatürre hastalığına yakalanmıştı. Hava değişimine Ünye’ye gönderildi ve daha 25 yaşındayken burada öldü. Babası Ahmet Bey, bu tek evladını, Ünye / Aynikolo sırtlarındaki Türbe Mahallesi’nin ucunda toprağa verdi.
Servet-i Fünun şair ve yazarlarından olan Ziya Behlül Bey, şiir alanında Tevfik Fikret ile Cenap Şehabettin’in etkisinde kalmıştı. Kendisinin “Servet-i Fünun” dergisinde beş kez adı geçmektedir: Ölümü ve hayatı hakkında Hasan Fahri tarafından (R.1330 tarih ve 1275 numaralı sayısında) bir yazı kaleme alınmıştı. Yine bu dergide Ziya Behlül’ün “Esatir-i Edebiyye-Velâdetnâme (Abdülhak Hamid - Üstad-ı Ekrem - Cenap Şehabettin)” başlıklı makalesi, “Bir Hanımın Hayatı-Münire’nin Ruznâmeleri” adlı bir romanı (R. 12 Kanunievvel 1329 tarihli sayısında), Hanri Lavdan’dan yaptığı “Meslek İntihabı” adlı Fransızca bir küçük hikâye çevirisi (15 Ocak 1914 tarihli sayısında) ve 1180 numaralı sayısında da “Sabah Duası” başlıklı şiiri yayımlanmıştı. Ölümünden dört ay önce (M. 5 Haziran 1914’te) Tevfik Fikret’e, “Büyük Fikret’e” sunumuyla armağan ettiği bu şiirin bir kıtası şöyledir:
“Nazarım ufka dikilmiş, soruyor rikkatle,
Doğacak öyle değil mi, bu sabah, oh mutlak
Doğacak işte nihayet o muazzez rüya
Şu siyah kollarını ufka uzatmış kitle,
Yarılıp şimdi içinden o güzel yüz çıkacak.”
“Adalet” başlıklı şiirinden aldığımız aşağıdaki beyitler, Terme’nin en büyük ve en eski şairi Ziya Behlül Bey’in şiirdeki ustalığını açıkça gösterir:
“Senin uğrunda bîşüphe bu hicranlar, bu hüsranlar
Senin uğrunda hep onlar, senin uğrunda hep bunlar.
Adalet; hasta insaniyetin tülsüz heyülâsı;
Adalet, ey bu asrın, en yalan en süslü rüyası...”
Çok iyi derecede Arapça, Farsça ve Fransızca bilen Ziya Behlül Bey’in yayımlanmamış “Bir Hanımın Hayatı-Münire’nin Ruznâmesi” adlı bir de romanı vardır.
KAYNAK: Yaşar Karaduman / http://www.unyekent.com,1973 Ordu İl Yıllığı; Temel Uzlu / Ordulu Ozanlar (İl Basımevi, 1972), M. Ufuk Mistepe / “Ordulu Ozanlar Kitabında Ünyeli Şairler” (Ünye Haber Gazetesi, 06/01/2012), Ahmet Derya Varilci, / “Kafkas Sürgünü” (Ünye Kent Haber Sitesi), Yaşar Karaduman / Canik Dergisi (Şubat 2010), Ahmet Sezgin / Termeli Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi (2012), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (C. 12, 2015).
