Karikatürcü (D. 1936, Fatih / İstanbul – Ö. 8 Eylül 2002, İstanbul). Hayatı sokaktan, çocukluğundan itibaren kendisine ev olarak seçtiği sokaklardan, tren garlarından, vapur iskelelerinde öğrenen Beyner, fabrikalarda işçi olarak çalıştı, yoksul bir yaşam sürdü. Yaşamının son dönemlerinde karikatür çizdiği Bizim Gazete'de 17 Eylül 2001 yayımlanan bir röportajında "çizgiyle yaşadığını" söylemişti.
Bu röportajda kendisini şöyle anlatıyordu anlatmıştı:
“1936 yılında Fatih'te doğdum. Kimsesiz çocuklardan biriyim. Anasız babasız sokaklarda büyüdüm. Çocukluğum, gençliğim Karacaahmet'te geçti. Mezarlıkta yatıyordum. 20 yaşına kadar hep sokaklardaydım. Vapur iskelelerinin yolcu salonlarında, Üsküdar Paşakapısı'ndaki adliyenin duruşma salonlarında kışın soğuktan korunmaya çalışırdım. Sokaklarda büyüdüm, ama kendimi korumasını da bildim. Hiç eğitim görmedim, okula gitmedim. Okuma yazmayı kendi kendime öğrendim."
İlk Karikatürü Akbaba’da
1957 yılında üç karikatürünü Cumhuriyet gazetesine götürür. Karikatürler beğenilir ancak, "burada para vermezler, sen Akbaba mecmuasına götür" yanıtını alır. Cumhuriyet'ten çıkar ve uzun süre dolaştıktan sonra geceyi Sultanahmet Parkı'nda geçirir. Sabah olunca da tavsiye edildiği gibi Akbaba dergisinin yolunu tutar:
"Hiçbir şey söylemeden elimdeki karikatürleri kapıyı açana uzattım. O zamanlar Zeytinburnu'nda gecekondu yüzünden çok cinayet işleniyordu, kavgalar çoktu. Onunla ilgili karikatür de çizmiştim. Karikatürleri alan, bunlar çok güzel, gerçi çizgileriniz biraz zayıf ama espriler usta işi dedi ve kullanacağını söyledi. Ben de kapıyı açana, Selâmi Bey teşekkür ederim dedim. O zaman kapıdaki kişi: Ben Selâmi değil, Aziz Nesin'im dedi. Meğer Aziz Nesin Akbaba'da yatıyor ve dergiye takma isimle yazılar yazıyormuş. Bunu sonra öğrendim." Adını, gazeteden yapılan kese kağıtlarından okuyarak öğrendiği Aziz Nesin, kendisinden yeni karikatürler getirmesini ister. Ve aldığı karikatürleri yayımlar.
Karikatürleri ilerleyen yıllarda Tef, Zübük, Taş, Taş-Karimatür, Papağan, Pardon, Son Saat, Ses-Atmaca, Çarşaf, Yorgan ve Akbaba dergileri ile Bizim Gazete'de yayımlansn Beyner'in 1970 yılında yayımlanan "Keşkül-ü Fukara" ve Temmuz 2000'de yayımlanan iki karikatür albümü bulunuyor.
Son bir ay tedavi gördüğü Kartal SSK Hastanesi'nde yatan Zeki Beyner, 72 yaşında iken, 8 Eylül 2002 Pazar günü İstanbul’da hayata gözlerini kapadı. "Akbaba okulunun yaşayan az sayıdaki karikatürcülerinden biri" kabul ediliyordu.
İki albümü var O dönem Son Posta gazetesinde çizen Orhan Ural'dan etkilendiğini söyleyen Zeki Beyner, 25 yıl Akbaba'da, 20 yıl da Çarşaf dergisinde çalıştı. Aziz Nesin, Yusuf Ziya Ortaç, Rıfat Ilgaz, Mim Uykusuz ve Mıstık gibi mizah ustaları tarafından hep desteklendi.
KAYNAKÇA: Zeki Beyner Röportajı (Bizim Gazete, 17 Eylül 2001), Karikatür'ün sokak çocuğu öldü - Karikatürist Zeki Beyner hayata gözlerini kapadı. (evrel.net, 10 Eylül 2002), Mutsuz Yaşadı Mutsuzluğu Çizdi (Cihan Demirci Arşivi, Cumhuriyet, 11 Eylül 2002), Semih Balcıoğlu / Memleketimden Karikatürcü Manzaraları, 200, İstanbul), Semih Balcıoğlu'nun Kaleminden Zeki Beyner (mizahvesiir.blogspot.com.tr, 7 Eylül 2010), Dr. Halis Dokgöz / Zeki Beyner Karikatürümüzün Belleğinde Yaşıyor – Keşkül-ü Fukara (Fenazmizah Dergisi, 12 Ağustos 2013).
Fotoğraflar
Hakkında Yazılanlar
Karikatürcü (D. 1936, Fatih / İstanbul – Ö. 8 Eylül 2002, İstanbul). Hayatı sokaktan, çocukluğundan itibaren kendisine ev olarak seçtiği sokaklardan, tren garlarından, vapur iskelelerinde öğrenen Beyner, fabrikalarda işçi olarak çalıştı, yoksul bir yaşam sürdü. Yaşamının son dönemlerinde karikatür çizdiği Bizim Gazete'de 17 Eylül 2001 yayımlanan bir röportajında "çizgiyle yaşadığını" söylemişti.
Bu röportajda kendisini şöyle anlatıyordu anlatmıştı:
“1936 yılında Fatih'te doğdum. Kimsesiz çocuklardan biriyim. Anasız babasız sokaklarda büyüdüm. Çocukluğum, gençliğim Karacaahmet'te geçti. Mezarlıkta yatıyordum. 20 yaşına kadar hep sokaklardaydım. Vapur iskelelerinin yolcu salonlarında, Üsküdar Paşakapısı'ndaki adliyenin duruşma salonlarında kışın soğuktan korunmaya çalışırdım. Sokaklarda büyüdüm, ama kendimi korumasını da bildim. Hiç eğitim görmedim, okula gitmedim. Okuma yazmayı kendi kendime öğrendim."
İlk Karikatürü Akbaba’da
1957 yılında üç karikatürünü Cumhuriyet gazetesine götürür. Karikatürler beğenilir ancak, "burada para vermezler, sen Akbaba mecmuasına götür" yanıtını alır. Cumhuriyet'ten çıkar ve uzun süre dolaştıktan sonra geceyi Sultanahmet Parkı'nda geçirir. Sabah olunca da tavsiye edildiği gibi Akbaba dergisinin yolunu tutar:
"Hiçbir şey söylemeden elimdeki karikatürleri kapıyı açana uzattım. O zamanlar Zeytinburnu'nda gecekondu yüzünden çok cinayet işleniyordu, kavgalar çoktu. Onunla ilgili karikatür de çizmiştim. Karikatürleri alan, bunlar çok güzel, gerçi çizgileriniz biraz zayıf ama espriler usta işi dedi ve kullanacağını söyledi. Ben de kapıyı açana, Selâmi Bey teşekkür ederim dedim. O zaman kapıdaki kişi: Ben Selâmi değil, Aziz Nesin'im dedi. Meğer Aziz Nesin Akbaba'da yatıyor ve dergiye takma isimle yazılar yazıyormuş. Bunu sonra öğrendim." Adını, gazeteden yapılan kese kağıtlarından okuyarak öğrendiği Aziz Nesin, kendisinden yeni karikatürler getirmesini ister. Ve aldığı karikatürleri yayımlar.
Karikatürleri ilerleyen yıllarda Tef, Zübük, Taş, Taş-Karimatür, Papağan, Pardon, Son Saat, Ses-Atmaca, Çarşaf, Yorgan ve Akbaba dergileri ile Bizim Gazete'de yayımlansn Beyner'in 1970 yılında yayımlanan "Keşkül-ü Fukara" ve Temmuz 2000'de yayımlanan iki karikatür albümü bulunuyor.
Son bir ay tedavi gördüğü Kartal SSK Hastanesi'nde yatan Zeki Beyner, 72 yaşında iken, 8 Eylül 2002 Pazar günü İstanbul’da hayata gözlerini kapadı. "Akbaba okulunun yaşayan az sayıdaki karikatürcülerinden biri" kabul ediliyordu.
İki albümü var O dönem Son Posta gazetesinde çizen Orhan Ural'dan etkilendiğini söyleyen Zeki Beyner, 25 yıl Akbaba'da, 20 yıl da Çarşaf dergisinde çalıştı. Aziz Nesin, Yusuf Ziya Ortaç, Rıfat Ilgaz, Mim Uykusuz ve Mıstık gibi mizah ustaları tarafından hep desteklendi.
KAYNAKÇA: Zeki Beyner Röportajı (Bizim Gazete, 17 Eylül 2001), Karikatür'ün sokak çocuğu öldü - Karikatürist Zeki Beyner hayata gözlerini kapadı. (evrel.net, 10 Eylül 2002), Mutsuz Yaşadı Mutsuzluğu Çizdi (Cihan Demirci Arşivi, Cumhuriyet, 11 Eylül 2002), Semih Balcıoğlu / Memleketimden Karikatürcü Manzaraları, 200, İstanbul), Semih Balcıoğlu'nun Kaleminden Zeki Beyner (mizahvesiir.blogspot.com.tr, 7 Eylül 2010), Dr. Halis Dokgöz / Zeki Beyner Karikatürümüzün Belleğinde Yaşıyor – Keşkül-ü Fukara (Fenazmizah Dergisi, 12 Ağustos 2013).
