Yazar. 1954, Diyarbakır doğumlu. Diyarbakır’ın en eski mahallelerinden biri Ali Paşa Mahallesinde eski bir Diyarbakır evinde dünyaya geldi. Yine suriçinin Hasırlı Mahallesi'nde yaşadı. Cumhuriyet İlkokulunu bitirdikten sonra Ziya Gökalp Lisesinde başladığı orta öğrenimini Diyarbakır Lisesinde tamamladı. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Siyaset ve İdari Bilimler Bölümü’nü bitirdikten (1978) sonra üç yıllık İdare Amirliği 12 Eylül döneminde sona erince, sivil toplum kuruluşlarında görev aldı. Kendisini Diyarbakır ile Güneydoğu’nun diğer illerinde sivil toplum kuruluşlarının gelişmesi, yaygınlaşması çabasına verdi. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinde Başkan Danışmanı olarak görev yaptı. Halen kentinde Diyarbakır'da yaşıyor.
Sivil toplum alanını kendine uğraş alanı seçen ve aktif bir sivil toplumcu olan Şeyhmus Diken çeşitli sivil toplum örgütlerinde gönüllü olarak yönetici, üye ve danışma kurulu üyesi kimlikleriyle çalışmalarını sürdürmektedir.Sivil Toplum alanının dışında "Kent Kültürü", "Kent Kimliği" ile "Yerel ve Sözlü Tarih" ilgi alanıdır. Evli, Dara ve Dengin isimlerinde iki oğul babasıdır.
Şeyhmus Diken'in ekonomi ve kent üzerine araştırma yazıları ve denemeleri 1990’lardan itibaren Radikal, Yeni Yüzyıl, Yeni Binyıl, Agos, Birgün gazeteleri ile bölgede yayımlanan Güneydoğu Ekspres gibi çeşitli yayın organları ve Bianet’te yayımlandı. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinin düzenlediği kültür ve sanat etkinliklerine öncülük ederek bölgedeki kültür ve sanat hayatının canlanmasına katkılarda bulundu.
Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS) ile Kürt Yazarlar Derneği üyesi ve Uluslararası PEN Yazarlar Örgütü Türkiye Merkezi’nin Diyarbakır Temsilcisi’dir.2004 yılından itibaren ile Bir Gün gazetesindeki “Günün Doğusu” köşesinde haftalık, www.bianet.org sitesinde sürekli yazılar yayımladı.
Şiirsel metinlerinden oluşan Taşlar Şahit kitabından 13 şiiri ABD'nin Los Angeles şehrinde yaşayan Diyarbekirli Ud sanatçısı Yervant Bostancı tarafından bestelenip aynı adla müzik cd’si yapıldı.
Diyarbekir Hikâyeleri adlı oyunu İmgesel Düşler Tiyatro Topluluğu tarafından 2004 yılında Ağrı’dan Kızıltepe’ye kadar 12 yerleşim yerinde 16 kez sahnelendi. Diyarbekir Hikâyeleri, aynı yıl Diyarbakır Devlet Tiyatrosunun Orhan Asena Tiyatro Festivali ile Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinin Kültür ve Sanat Festivalinde de sergilendi.
Çok sayıda ortak kitapta öyküleri, denemeleri, araştırma-inceleme metinleri yayınlandı.
Kitapları Fransızca, İngilizce, Almanca, Bulgarca ile Kürtçenin Kurmancî ve Sorani lehçelerine çevrilip basıldı.
Eserlerinden; Sırrını Surlarına Fısıldayan Şehir: Diyarbakır, Kürtçenin Kurmancî lehçesine (2006); İsyan Sürgünleri, Kürtçenin Soranî lehçesine (2007); Sırrını Surlarına Fısıldayan Şehir, Fransızca’ya (2010, Paris), Gittiler İşte, Bulgarcaya (2012, Sofya) çevrilerek yayımlandı.
Şeyhmus Diken İçin Ne Dediler?
“Şeyhmus Diken, Diyarbakır’ın sesidir. Yumuşakça, dostça akan bir ses. Anlamlı, ferahlatıcı bir ses. Ona geçit veren nehriyle, dağıyla, surlarıyla, yitik mahalleleriyle, göçmüş hemşerileriyle, sinemalarıyla... Âdetleriyle, aşklarıyla, yârenlik kültürüyle... Ve onca yoksunluğa, zorluğa, zora rağmen bir neşe bulabilmesinde büyük katkısı olan, kendine özgü nüktedanlığıyla... Diyarbakır’ı bir stratejik yer, bir simge, soyut bir kimlik mekânı olarak değil bir şehir olarak, bir hayat olarak anlatıyor Şeyhmus Diken. O nüktedanlıkla... ve yumuşakça, dostça akan, ferahlatıcı bir sesle...” (Mehmed Uzun)
ESERLERİ:
Gümrük Birliği Sürecinde Türkiye ve Güneydoğu’nun Sorunları (1995),
Kürdili Hicazkâr Metinler (1997),
Güneydoğu’da Sivil Hayat (2001),
Sırrını Surlarına Fısıldayan Şehir: Diyarbakır (2002),
Diyarbekir Diyarım Yitirmişem Yanarım (2003),
Tango ve Diyarbakır (2004),
İsyan Sürgünleri (söyleşiler, 2005),
Türkiye'de Sivil Hayat ve Demokrasi (2006),
Amidalılar, Sürgündeki Diyarbekirliler (2007),
Taşlar Şahit (2008),
Zevalsiz Ömrün Sürgünü Mehmed Uzun (2009),
Diyarbekir El Sallıyor (Türkçe-Kürtçe-İngilizce 2011),
Bir Kürdün AKP Okumaları (2009),
Gittiler İşte (2011),
"Ula Fılle” Hoş Geldin (2012),
Bir İnsan Hakları Delisi: Rıdvan Kızgın (2012),
ŞehrAmed (2014),
Amida Ana (çocuk öyküsü, 2014).
Kürdistan’da Sivil Toplum (Nurcan Baysal ile birlikte, 2015),
Ahım Var Diyarbakır (2017),
Ahmed Arif,Abisi Olmak Halkının. (2018),
Coğrafya Kederdir (2020),
Kendime Yazdım (2022).
KAYNAKÇA: Şevket Beysanoğlu / Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları (c. 3, 1997), Mıgırdiç Margosyan (Agos, 1.5.1998), Şeyhmus Diken / Sırrını Surlarına Fısıldayan Şehir: Diyarbakır (Cumhuriyet Kitap, 28.3.2002), Rıfat N. Bali / “Unutkanlıklar” ile Dolu Bir Kitap (Virgül, sayı: 51, Mayıs 2002), Şiirsel Hayatların Kitabı (Diyarbakır Gün gazetesi, 24.12.2003), Şeyhmus Diken / İsyan Sürgünleri (2005), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2006, 2007) - Diyarbakır Ansiklopedisi (2013) - Encyclopedia of Turkey’s Famous People (2013) - Geçmişten Günümüze Diyarbakırlı İlim Adamları Yazarlar ve Sanatçılar (2014), Bilgi Teyidi (17.09.2022).
