Mutsavvıf, âlim (D. 1932, Hızırilyaz köyü / Diyarbakır - Ö. ?). Ailece Diyarbakır’ın Silvan ilçesindendir. Küçük yaştan itibaren çeşitli medreselerde ilim tahsili gördü. İlk medrese tahsilini Bismil’in Bellê köyünde olan Molla İbrahim Bellê’den; daha sonra Siirt’in Eruh ilçesi’ne bağlı Zivinga Şıkaka’da müderrislik yapan Molla Muhammedê Zivingî’den, ayrıca Cizre’de yaşayan Molla Sadullah’tan; Cizre’den sonra Silopi’de meşhur müderris Seyyid Hasanı Gırıkî’den ders almıştır. Onun daha sonra Şeyh İsmail’den mantık kitabı olan Gelenbevî adlı kitabı okuduğu, Şerh-u Cem'i'l-cevâmi’ adlı eseri ise, İstanbul’da Molla Said Cimzerkî’den ders aldığı belirtilmektedir. Tahsilinin sonlarına doğru tekrar yanında tahsile başladığı Molla İbrahim’in yanına okumaya gitmiş ve icazetini ondan almıştır. Şeyh Mehdi’nin Şeyh Abdurrezzak’tan da ders aldığı bilinmektedir. Mekke-i Mükerreme’de bulunan Şeyh Muhammed Alevî’den de tarikat izni almıştır.
Anlatıldığına göre, tasavvuf için önce Kurtalan’da bulunan Şeyh Faik’in yanına gitmiş, sonra Cizre’de Nakşî olan Şeyh Seyda’ya intisap etmiş ve bir süre sonra onun halifesi olmuştur. Bu nedenle Şeyh Mehdi ilim tahsilinden sonra bir yandan ilim tedrisatını bir yandan da şeyhlik görevini icra etmiştir. İlmi tahsilinden sonra, vefat edinceye kadar Diyarbakır’a yakın mesafedeki Seyfu’l-Mülûk yakınında açtığı medresede hem tedrisata hem de irşada devam etmiş, yüzlerce öğrenci yetiştirmiştir.
ESERLERİ:
Tahrîmu’r-ribâ ve vucûbi’z-zekât, Dad harfinin okunuşu ile ilgili bir risale.
KAYNAK: Prof. Dr. M. Edip Çağmar / "Şeyh Muhammed Mehdi" (İhsan Işık / Diyarbakır Ansiklopedisi, 2013), İhsan Işık / Geçmişten Günümüze Diyarbakırlı İlim Adamları Yazarlar ve Sanatçılar (2014) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (C. 12, 2015).
Mutsavvıf, âlim (D. 1932, Hızırilyaz köyü / Diyarbakır - Ö. ?). Ailece Diyarbakır’ın Silvan ilçesindendir. Küçük yaştan itibaren çeşitli medreselerde ilim tahsili gördü. İlk medrese tahsilini Bismil’in Bellê köyünde olan Molla İbrahim Bellê’den; daha sonra Siirt’in Eruh ilçesi’ne bağlı Zivinga Şıkaka’da müderrislik yapan Molla Muhammedê Zivingî’den, ayrıca Cizre’de yaşayan Molla Sadullah’tan; Cizre’den sonra Silopi’de meşhur müderris Seyyid Hasanı Gırıkî’den ders almıştır. Onun daha sonra Şeyh İsmail’den mantık kitabı olan Gelenbevî adlı kitabı okuduğu, Şerh-u Cem'i'l-cevâmi’ adlı eseri ise, İstanbul’da Molla Said Cimzerkî’den ders aldığı belirtilmektedir. Tahsilinin sonlarına doğru tekrar yanında tahsile başladığı Molla İbrahim’in yanına okumaya gitmiş ve icazetini ondan almıştır. Şeyh Mehdi’nin Şeyh Abdurrezzak’tan da ders aldığı bilinmektedir. Mekke-i Mükerreme’de bulunan Şeyh Muhammed Alevî’den de tarikat izni almıştır.
Anlatıldığına göre, tasavvuf için önce Kurtalan’da bulunan Şeyh Faik’in yanına gitmiş, sonra Cizre’de Nakşî olan Şeyh Seyda’ya intisap etmiş ve bir süre sonra onun halifesi olmuştur. Bu nedenle Şeyh Mehdi ilim tahsilinden sonra bir yandan ilim tedrisatını bir yandan da şeyhlik görevini icra etmiştir. İlmi tahsilinden sonra, vefat edinceye kadar Diyarbakır’a yakın mesafedeki Seyfu’l-Mülûk yakınında açtığı medresede hem tedrisata hem de irşada devam etmiş, yüzlerce öğrenci yetiştirmiştir.
ESERLERİ:
Tahrîmu’r-ribâ ve vucûbi’z-zekât, Dad harfinin okunuşu ile ilgili bir risale.
KAYNAK: Prof. Dr. M. Edip Çağmar / "Şeyh Muhammed Mehdi" (İhsan Işık / Diyarbakır Ansiklopedisi, 2013), İhsan Işık / Geçmişten Günümüze Diyarbakırlı İlim Adamları Yazarlar ve Sanatçılar (2014) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (C. 12, 2015).
