Seyda Molla Halid (Korkusuz)
Son dönem İslam âlimlerinden (D. 1940, Lice / Diyarbakır - Ö. 2011, İzmir). Asıl adı M. Halid Korkusuz olan Molla Halid, ilim tahsiline babasının teşviki ile küçük yaşlarda başladı. babasından iyi bir Kur’an eğitimini aldıktan sonra Molla Muhammedê Reş ve Lice Müftüsü’nden Arapça dersleri aldı. Daha sonra bir süre Seydayê Mele Hüseyin Küçük’ün medresesinde okudu. Oradan ayrıldıktan sonra bir müddet Suriye’ye gitti. Hazro’ya geri döndüğünde Seydayê Haci Fettah’ın öğrencisi oldu. Tahsilinin önemli kısmı burada yapıp, Molla Halid Seyda-yê Hacî Fettah’tan şifahî icazet aldıktan sonra Kızıltepe’de bulunan Şeyh Abdurrazak’tan da bir süre ders ve icazet aldı. Hoca muhtemelen icazet aldıktan sonra ilkokul diplomasını dışarıdan alıp 1960 yılında askere gitti. Askerlik dönüşünde Lice’de Kur’ân Kursu hocalığına atandı. Bu arada dışarıdan ortaokul ve lise diplomalarını aldı.
Molla Halid, muhtemelen bundan sonra Mazıdağ, Lice ve Kulp ilçelerinde resmi imamlık yaptı. Daha sonra girdiği müftülük sınavını kazanarak Erzurum’un Tekman ilçesine müftü olarak atandı. Tekman’dan sonra Menemen ilçesine müftü oldu. 1969 yılında İzmir Yüksek İslam Enstitüsü’ne öğrenci oldu. Enstitü’yü birincilikle bitiren Molla Halid daha sonra girdiği bir sınavda Bağdat Üniversitesi’nin Arap Dili ve Edebiyatı bölümünü kazandı. Bağdat’a giderek orada bulunan Müderris Şeyh Abdülkerîm’den de icazet aldı. Yurt dışındaki eğitimini tamamladıktan sonra İzmir merkezde vazilik yapmaya başladı. Daha sonra tekrar bazı ilçelerde müftülük yapan Molla Halid, son olarak 1999 yılında İzmir Müftü yardımcılığından emekli oldu.
Molla Halid, resmi görevleri ile birlikte ders vermeyi de önemsemiş, birçok öğrenci yetiştirmiştir. Molla Halid başta çocuklarına ve torunlarına hocalık yapmıştır. Çocuklarını yetiştirmiş ve torunlarından sekiz tanesinin hafızu’l-Kur’ân olmasını sağlamış ve ayrıca onlardan bazılarına en az yüzlerce hadis ezberletmiştir. Oğlu M. Refik Korkusuz, Nihat Hatipoğlu, Ekrem Uzeykan, Ramazan Ulusoy, Ahmed Efendi, Zafer Koç, Ubeydullah Dalar, Muhammed İnceoğlu, Mehmet Çiftçi, Liceli Molla Ahmed, Liceli Molla Halil öğrencilerinden sadece bazılarıdır. Bunların çoğu üniversitelerde ya akademisyenlik ya da Diyanet İşleri Başkanlığı’nda idarecilik ve imamlık yapmış olup çevresinde etkili olan kimselerdir.
Batı dillerinden Fransızca ve İngilizceyi orta derecede bilmekte olan Molla Halid, Arap profesörlerinden daha iyi Arapça’ya vukufiyeti ile tanındığı gibi, çok iyi derecede Kürtçe ve Türkçe’yi de konuşup, yazmış ve irşad görevini bu dillerle yapmıştır. Ayrıca hocanın Farsça’yı da iyi bildiği anlatılmaktadır. Yakalandığı kanser hastalığı nedeni ile 2011 yılında İzmir’de vefat eden Halid Korkusuz hoca, vasiyeti üzere doğduğu yer olan Lice’de defnedilmiştir.
Zaman zaman hocanın katıldığım sohbetlerinde onun olağanüstü bir zekaya, geniş bir birikim ile birlikte iyi bir hafıza ve muhakemeye sahip olduğuna şahit oldum. Ayrıca hocanın vaz verirken muhatabın seviyesine göre konuştuğunu ve İslamî çerçevede konuları anlatmaya önem verdiğini gördüm. Hoca ile birlikte hac görevini yerine getirirken onun ibadete olan aşırı düşkünlüğünü ve Arap hocalarla yaptığı ilmi münazarlarını izledim.
Geniş bir birikime sahip olan hoca çeşitli eserlerini farklı dillerle yazmıştır. Onların bir kısmı tercüme diğer bir kısmı ise, teliftir. Elde ettiğimiz bilgilere göre, hoca, dokuz eseri tercüme etmiştir. Onların bir kısmını Kürtçe’ye, diğer bir kısmını ise Türkçe’ye çevirmiştir.
ESERLERİ (Telif):
el-Kadâu ve’l-kader (Arapça), Fetâve’l-‘Amidî (4 cilt, Arapça), Hükm-ü hadîsi’s-sahîh (Arapça), Divan (Kürtçe, Arapça, Türkçe, Farsça şiirler).
KAYNAK: Güneş Ekmekçi / Seyda-yı Molla Halil ve M. Halid Korkusuz’un İlmi ve Edebî Kişilikleri (Dünden Bugüne Lice sempozyumunun Bildirleri, Lice-2008), Hocanın oğlu Refik Korkusuz, Öğrencisinin öğrencisi Prof. Dr. M. Edip Çağmar / "Seydayé Mele Halidé Licî" (İhsan Işık / Diyarbakır Ansiklopedisi, 2013), İhsan Işık / Geçmişten Günümüze Diyarbakırlı İlim Adamları Yazarlar ve Sanatçılar (2014).
Son dönem İslam âlimlerinden (D. 1940, Lice / Diyarbakır - Ö. 2011, İzmir). Asıl adı M. Halid Korkusuz olan Molla Halid, ilim tahsiline babasının teşviki ile küçük yaşlarda başladı. babasından iyi bir Kur’an eğitimini aldıktan sonra Molla Muhammedê Reş ve Lice Müftüsü’nden Arapça dersleri aldı. Daha sonra bir süre Seydayê Mele Hüseyin Küçük’ün medresesinde okudu. Oradan ayrıldıktan sonra bir müddet Suriye’ye gitti. Hazro’ya geri döndüğünde Seydayê Haci Fettah’ın öğrencisi oldu. Tahsilinin önemli kısmı burada yapıp, Molla Halid Seyda-yê Hacî Fettah’tan şifahî icazet aldıktan sonra Kızıltepe’de bulunan Şeyh Abdurrazak’tan da bir süre ders ve icazet aldı. Hoca muhtemelen icazet aldıktan sonra ilkokul diplomasını dışarıdan alıp 1960 yılında askere gitti. Askerlik dönüşünde Lice’de Kur’ân Kursu hocalığına atandı. Bu arada dışarıdan ortaokul ve lise diplomalarını aldı.
Molla Halid, muhtemelen bundan sonra Mazıdağ, Lice ve Kulp ilçelerinde resmi imamlık yaptı. Daha sonra girdiği müftülük sınavını kazanarak Erzurum’un Tekman ilçesine müftü olarak atandı. Tekman’dan sonra Menemen ilçesine müftü oldu. 1969 yılında İzmir Yüksek İslam Enstitüsü’ne öğrenci oldu. Enstitü’yü birincilikle bitiren Molla Halid daha sonra girdiği bir sınavda Bağdat Üniversitesi’nin Arap Dili ve Edebiyatı bölümünü kazandı. Bağdat’a giderek orada bulunan Müderris Şeyh Abdülkerîm’den de icazet aldı. Yurt dışındaki eğitimini tamamladıktan sonra İzmir merkezde vazilik yapmaya başladı. Daha sonra tekrar bazı ilçelerde müftülük yapan Molla Halid, son olarak 1999 yılında İzmir Müftü yardımcılığından emekli oldu.
Molla Halid, resmi görevleri ile birlikte ders vermeyi de önemsemiş, birçok öğrenci yetiştirmiştir. Molla Halid başta çocuklarına ve torunlarına hocalık yapmıştır. Çocuklarını yetiştirmiş ve torunlarından sekiz tanesinin hafızu’l-Kur’ân olmasını sağlamış ve ayrıca onlardan bazılarına en az yüzlerce hadis ezberletmiştir. Oğlu M. Refik Korkusuz, Nihat Hatipoğlu, Ekrem Uzeykan, Ramazan Ulusoy, Ahmed Efendi, Zafer Koç, Ubeydullah Dalar, Muhammed İnceoğlu, Mehmet Çiftçi, Liceli Molla Ahmed, Liceli Molla Halil öğrencilerinden sadece bazılarıdır. Bunların çoğu üniversitelerde ya akademisyenlik ya da Diyanet İşleri Başkanlığı’nda idarecilik ve imamlık yapmış olup çevresinde etkili olan kimselerdir.
Batı dillerinden Fransızca ve İngilizceyi orta derecede bilmekte olan Molla Halid, Arap profesörlerinden daha iyi Arapça’ya vukufiyeti ile tanındığı gibi, çok iyi derecede Kürtçe ve Türkçe’yi de konuşup, yazmış ve irşad görevini bu dillerle yapmıştır. Ayrıca hocanın Farsça’yı da iyi bildiği anlatılmaktadır. Yakalandığı kanser hastalığı nedeni ile 2011 yılında İzmir’de vefat eden Halid Korkusuz hoca, vasiyeti üzere doğduğu yer olan Lice’de defnedilmiştir.
Zaman zaman hocanın katıldığım sohbetlerinde onun olağanüstü bir zekaya, geniş bir birikim ile birlikte iyi bir hafıza ve muhakemeye sahip olduğuna şahit oldum. Ayrıca hocanın vaz verirken muhatabın seviyesine göre konuştuğunu ve İslamî çerçevede konuları anlatmaya önem verdiğini gördüm. Hoca ile birlikte hac görevini yerine getirirken onun ibadete olan aşırı düşkünlüğünü ve Arap hocalarla yaptığı ilmi münazarlarını izledim.
Geniş bir birikime sahip olan hoca çeşitli eserlerini farklı dillerle yazmıştır. Onların bir kısmı tercüme diğer bir kısmı ise, teliftir. Elde ettiğimiz bilgilere göre, hoca, dokuz eseri tercüme etmiştir. Onların bir kısmını Kürtçe’ye, diğer bir kısmını ise Türkçe’ye çevirmiştir.
ESERLERİ (Telif):
el-Kadâu ve’l-kader (Arapça), Fetâve’l-‘Amidî (4 cilt, Arapça), Hükm-ü hadîsi’s-sahîh (Arapça), Divan (Kürtçe, Arapça, Türkçe, Farsça şiirler).
KAYNAK: Güneş Ekmekçi / Seyda-yı Molla Halil ve M. Halid Korkusuz’un İlmi ve Edebî Kişilikleri (Dünden Bugüne Lice sempozyumunun Bildirleri, Lice-2008), Hocanın oğlu Refik Korkusuz, Öğrencisinin öğrencisi Prof. Dr. M. Edip Çağmar / "Seydayé Mele Halidé Licî" (İhsan Işık / Diyarbakır Ansiklopedisi, 2013), İhsan Işık / Geçmişten Günümüze Diyarbakırlı İlim Adamları Yazarlar ve Sanatçılar (2014).
