Ömer Bedrettin Uşaklı

Şair, siyaset adamı (D. 24 Ağustos 1904, Uşak - Ö. 24 Şubat 1946, İstanbul). İstanbul Kabataş Lisesi (1924), Mülkiye Mektebi (Siyasal Bilgiler Fakültesi, 1927) mezunu. Önceki soyadı Gökbelen’dir. Bursa maliye memurluğu; Manavgat, Ünye, Şavşat, Artvin ve Edremit kaymakamlıklarında bulundu. Mülkiye Müfettişliğine getirildi (1938). Kütahya’dan milletvekili seçildi (VII. Dönem, 1943). Yakacık sanatoryumunda verem tedavisi görürken öldü.

Edebiyatımızda daha çok denizi anlatan bir şair olarak tanınan Ömer Bedrettin’in ilk şiirleri Millî Mecmua’da çıkmıştı (1925). Görevleri dolayısıyla gezip gördüğü Anadolu’nun doğa güzelliklerinin etkisi altında hece ölçüsüyle bu görüntüleri anlatan içli, lirik şiirler yazdı. Şiirlerinin hemen tümüne hüzünlü duygular egemendir. Şiirleri ayrıca Hayat (1929-29), Varlık (1933-41), Ülkü gibi dergilerde yayımlanmıştır.

 “Denizsiz bir yörede doğmuş ve örünün çoğunu denizsiz yörelerde geçirmiş bu şairde deniz, bir simge olarak değil yaygın bir tematik düzlem olarak geniş yer tutuyor ve Uşaklı bu yönüyle bir bakıma romantizme yakın düşüyor. Oysa, o da kuşağının öteki şairleri gibi, romantizm sonrası akımlardan el almış iki kurucu şairi, Yahya Kemal’i ve Ahmet Haşim’i belirgin bir biçimde izliyor. Kuşkusuz dönemin eğilimi doğrultusunda vezinde ‘hece’yi yeğleyerek ve onların tematik eksenini Anadolu’ya uyarlayarak. Dili ve üslûbu bazen koşma diline, bazen mani diline kaçıyor ama bunu ‘Hececiler’ gibi taklitçi bir tarzda yapmıyor. Ona Anadolulu bir Ahmet Haşim bile denebilir. Ancak Ahmet Haşim gibi fantastik tablolar değil, pastoral tablolar çiziyor. Kırlar, yaylalar, dağlar, uçurumlar hep bir camın gerisinden ve insansız olarak yansıyor şiirine. Gözüne çarpan insanlar, sadece ‘Tahtacı Güzelleri’.” (Tahir Abacı)

ESERLERİ:

Deniz Sarhoşları (1926, değiştirilmiş 2. bas., 1929), Yayla Dumanı (1934, 2. bas., seçme şiirleri, 1945), Sarıkız Mermerleri (1940), Bütün Eserleri (İnci Enginün tar. haz., 1988).

HAKKINDA: Mücellidoğlu Ali Çankaya / Yeni Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler (c. V, 1968), Mehmet Kaplan / Cumhuriyet Devri Türk Şiiri (1973, s. 41-44), İlhan Geçer / Ömer Bedrettin Uşaklı (1986), Feyzi Halıcı / Parlamenter Şairler (1990), TBMM Albümü 1920-1991 (1994), Mehmet Behçet Yazar / Edebiyatçılar Alemi (yay. haz. Mustafa Everdi, 1999), TBE Ansiklopedisi (2001), Tahir Abacı / Şiir Kitapları Sözlüğü – 7 (Adam Sanat, Aralık 2004), Halil Soyuer / Şair Dostlarım (2004).