Oktay Verel
Romancı, gazeteci (D. 1927, Büyükada / İstanbul – Ö. 29 Mart 2018, İstanbul). İlköğrenimini İstanbul ve Ankara'da tamamlayan Verel, ilkokul üçüncü sınıfta iken Atatürk'ün ölümü üzerine düzenlenen törende yazdığı bir konuşma metni ile yazı hayatına ilk adımını attı. Devrin en ünlü dergilerinden ‘‘Çocuk Sesi’’nin sesinin açtığı yarışmada üst üste üç kez hikaye birinciliği kazandı.
Ortaokul ve lise yıllarında radyofonik oyunlar, şiirler ve hikayeler yazdı. Bunlar çeşitli dergilerde ve Türkiye Radyolarında yayınlandı. 1946’da Ulus Gazetesi’nde yazdığı ‘‘Köy Enstitüleri’’ konulu röportajı ilgi çekti. 1947 ve 1948 yıllarında profesyonel gazeteci oldu.
İstanbul Erkek Lisesini bitirdikten (1948) sonra çeşitli işlerde, bir süre de Ankara Radyosunda çalıştıktan sonra gazeteciliği seçti. Çeşitli gazetelerde fıkra yazarlığı, yazı işleri ve genel yayın müdürlüğü yaptı.
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde iki arkadaşı Mehmet Fuat ve Tuna Baltacıoğlu ile Türkiye'de ilk kez modern bir anlayışla ‘‘Kitaplar’’ adlı dergiyi yayınladı. Ethem İzzet Benice’nin Son Telgraf Gazetesi’nde ‘‘Şehirden Notlar’’ başlığı altında İstanbul'u, İstanbul'un insanlarını kendine özgü üslubu ile yıllarca anlattı. 52 yıllık kesintisiz basın yaşamında Ulus, Vakit, Yeni Sabah, Tan, Vatan, Hergün, İstanbul Ekspres, Tanin, Akşam, Yeni İstanbul, Hürriyet, Yeni Gazete ve Dünya Gazetelerinde; Fıkra Yazarlığı, Başyazarlık, Yazı İşleri ve Genel Yayın Müdürlüğü görevlerinde bulundu. 22 yıl Türk Hava Kurumu Genel Başkan vekilliği yaptı. Bir süre Başbakanlık Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü İstanbul İl Temsilciliği görevinde de bulundu. Uzun seneler İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde çeşitli meslek dersleri verdi. İletişim Vakfı Başkan Vekilliği yaptı. TRT İstanbul Radyosu’nda çeşitli programlar hazırlayıp sundu. Bunların arasında ‘‘Gecenin İçinden, Tatil Sabahı, Cumhuriyetimiz Bir Değişimin Öyküsü, 1919'dan Bugüne Türk Basını ve İstanbul Konuşabilse’’ yer alıyor. Ayrıca bir süre TRT İstanbul Televizyonunda ‘‘Gün Başlıyor’’ programı içinde canlı olarak haftanın yorumunu da yaptı.
Mizah yazılarını Akbaba dergisinde yayımladı. Bir ara Turizm ve Tanıtma Bakanlığında müşavir, ardından İstanbul Basın Merkezi Müdürü olmuştu (1978). Tekrar gazeteciliğe dönerek Tercüman gazetesinde çalıştı. Ulus, Son Telgraf, Tan, Ekspres, Tanin, Hergün, Akşam, Yeni Gazete, Yeni İstanbul gazetelerinde yazı işleri müdürlüğü, fıkra ve röportaj yazarlığı yaptı. Tuna Baltacıoğlu ve Memet Fuat ile Kitaplar (195-51) dergisini çıkardı.
Mizah hikâyeleri ve toplumsal gözleme dayanan romanlar yazdı. Ulus gazetesindeki iki yazısı nedeniyle kovuşturmaya uğradıysa da aklandı. Kitap halinde yayınlanan eserleri arasında bulunan Kuklalar’dan 18 ay, Çöl Demokrasisi’nden 10 ay hapse mahkum oldu. Verel, daha çok mizah türündeki siyasal yergi ağırlıklı hikaye ve romanlarıyla tanındı. Gazetelerde yayınlanmış 40'a yakın romanı, pek çok başyazısı, köşe yazıları ve röportajları var.
Vefatı:
Oktay Verel, 29 Mart 2018 günü, İstanbul’da, 91 yaşında hayatını kaybetti. Oktay Verel’in cenazesi 30 Mart 2018 Cuma günü (bugün) Şakirin Camisi'nde kılınan öğle namazının ardından Karacaahmet Mezarlığı'nda toprağa verildi.
ESERLERİ:
Roman: Kuklalar (1960), Havada Bahar Kokusu Var (1968), Maksat Vatan Kurtulsun (1970), Şimdi Tasa Anayasa (1970), Aslan Gibi Eşekler (1973), Şeytan Mağarası (1982).
Röportaj: Vatan Sana Minnettardır (1981), Atatürk’ün İzinde Bir Ömür Böyle Geçti: Sabiha Gökçen (1982), İstikbal Göklerin Gökler Bizimdir (1985).
KAYNAKÇA: TDE Ansiklopedisi (c. 8, 1976-98), Atilla Özkırımlı / Türk Edebiyatı Ansiklopedisi (1982), Seyit Kemal Karaalioğlu / Resimli Türk Edebiyatçılar Sözlüğü (1982), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), TBE Ansiklopedisi (2001), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009), TGC'den duayen gazeteci için başsağlığı mesajı! (medyaradar.com, 30.03.2018).
