Oğuz Adanır

Araştırmacı-yazar. 1951, İzmir doğumlu. İzmir Saint-Joseph Fransız Ortaokulunu, İzmir Atatürk Lisesini bitirdi. 1975’te Paris I Panthéon-Sorbonne Üniversitesi Sanat ve Arkeoloji Enstitüsünün Sinema-TV Bölümünden mezun oldu. Paris I Panthéon-Sorbonne’da “Türkiye’de Sinema ve Televizyon” adlı teziyle yüksek lisansını (1976) tamamladı. 1977’de aynı üniversiteden DEA (Diplome d’Etudes Approfondies)’yi aldı, “Televizyonun Az Gelişmiş Bir Ülke Üstündeki Etkileri, Ör: Türkiye” başlıklı teziyle de doktorasını (1979) tamamladı. Aynı yıl Ege Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema-TV Bölümünde doktor asistan olarak çalışmaya başlayarak, dünya sinema tarihi ve sinema semiyolojisi dersleri verdi. Televizyonun Az Gelişmiş Bir Toplum Üstündeki Etkileri başlıklı yüksek lisans seminerini yürüttü. 1982’de yardımcı doçent oldu ve aynı yıl üniversitedeki görevinden istifa etti.

Ekim-Aralık 1982’de Nouvel Observateur (Paris/Fransa) dergisinde yazı işleri konusunda staj yaptı. Bir süre Gelişim Yayınlarında çalıştı. 1984-85 öğretim yılında Dokuz Eylül Üniversitesi GSF Sahne ve Görüntü Sanatları Bölümü Sinema-TV-Fotoğrafçılık Anasanat Dalında sinema göstergebilimi, sinema-TV sosyolojisi derslerini, sözleşmeli öğretim görevlisi olarak, yürüttü. Aynı yıllar içinde ticari amaçlı çeşitli video programlar üretti. 1985 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi GSF Sahne ve Görüntü Sanatları Bölümü Sinema-TV-Fotoğrafçılık Anasanat Dalına öğretim üyesi olarak atandı. 1986 yılında Sahne ve Görüntü Sanatları Sinema-TV-Fotoğrafçılık Anasanat Dalı başkanı olarak görevlendirildi. 1987’de doçent oldu. 1994 yılında profesörlük kadrosuna atandı.

İnceleme, araştırma, makale, bildiri, söyleşi ve çeviri yazıları Positif (Paris), Türk Dili, İletişim, Yarın, Yeni Boyut, Milliyet, Yazko-Felsefe, Çağdaş Eleştiri, Gelişim Sinema, Video Sinema, Yeni Gündem, Adam Sanat, Dönemeç, Hürriyet Gösteri, Milliyet Sanat, Argos, Mavi Derinlik, Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, Metis Defter, Bilim ve Sanat, Diş Hekimleri Odası Dergisi, Video&Film, Cumhuriyet, Çizgi, Edebiyat-Eleştiri, Cumhuriyet Kitap, Yeni Şafak, Turkish Daily News, Özgür Bakış, Düşünen Siyaset, Doğu Batı, İzmir Kent Kültürü Dergisi, Evrensel, Radikal II, Tempo, Radikal gazete ve dergileri ile armağan kitap, ortak kitap ve sempozyum kitaplarında yayımlandı. U-Matic (1990), Görüntüler-Anılar-Yorumlar (Niyazi Berkes Belgeseli, 1999) filmlerinin yapım-yönetim sorumluluğunu üstlendi ve bazı belgesellerin danışmanlığını yaptı.

Oğuz Adanır, ülkemizin tüm aydınlarını, entelektüellerini, sanatçılarını ‘kolektif bir illüzyon üretmeye’ davet ediyor. Kendisinin bir kıvılcımla bu işe katıldığını ya da hepimizin tamamlayacağı bir resmin birkaç kalın çizgisini çizdiğini söylüyor. Kıvılcımı büyük bir ateşe çevirmek ya da resmi tamamlamak için herkesi kendisini okumaya, çılgınlar partisine katılmaya davet ediyor kitap.

“Gerçekten de toplumsal ilerleme ve gelişme için zihinsel değişime ve dönüşüme gereksinim olduğuna inananlara, Oğuz Adanır’ın bu kuramsal şiddet denemesinin kesinlikle bir şans olduğu söylenebilinir.” (Gülnaz Saraçoğlu)

ESERLERİ:

İNCELEME-ARAŞTIRMA-DENEME: Sinemada Anlam ve Anlatım (1987), İşitsel ve Görsel Anlam Üretimi, Sinemada Anlam ve Anlatım, Eski Dünyaya Yeni Bir Bakış I-II (1997), Baudrillard’ın Simülasyon Kuramı Üzerine Notlar ve Söyleşiler (2. bas., 2000), Eski Dünyaya Yeni Bir Bakış III (2002), Kapitalizm Öncesi Evrensel Kültür/Zihniyetten Günümüze “Osmanlı ve Ötekiler” (2004), Enformasyon Devrimi Efsanesi (Der.Yusuf Kaplan) , Türk Sineması Üzerine Düşünceler (Der. Süleymâ Murat Dinçer).

ÇEVİRİ: Sinemada Anlam Üstüne Denemeler (Christian Metz’den), Metinler ve Söyleşiler (J. Baudrillard’ın metinlerinden derleme) , Sinema Estetiği ve Psikolojisi (Jean Mitry’den), Sessiz Yığınların Gölgesinde Ya da Toplumsalın Sonu (Jean Baudrillard’den), Üretimin Aynası (Jean Baudrillard’den) (1998), Foucault’yu Unutmak (Jean Baudrillard’den) (1998), Simülakrlar ve Simülasyon (Jean Baudrillard’den) (1998), Çaresiz Stratejiler (Jean Baudrillard’den), Simgesel Değiş Tokuş ve Ölüm (Jean Baudrillard’den) (2002), Ahlak Eğitimi (Emile Durkheim’dan), Anahtar Sözcükler (Jean Baudrillard’den) (Leyla Yıldırım ile, 2005), Şeytana Satılan Ruh ya da Kötülüğün Egemenliği (Jean Baudrillard’den).

KAYNAK: Gülnaz Saraçoğlu / Kuramsal Bir Şiddet (Cumhuriyet Kitap , 30.3.2000).