Öykü ve deneme yazarı. 10 Eylül 1960, Kırıkkale doğumlu. Rasattepe İlkokulu (1972), Karşıyaka Ortaokulu (1975), Kırıkkale Ticaret Lisesi (1978) ve Gazi Üniversitesi (1983) mezunu. Devlet Su İşleri ve Tarım Kredi Kooperatiflerindeki (1984-88) çalışmalarından sonra 1988’de Sayıştay’a geçti. Bu kurumda başdenetçi ve uzman denetçisi olarak görev yaptı.
İlk öyküsü “Yangın”, Aylık Dergi’de (Şubat 1983) yer aldı. Daha sonra öykü ve yazılarını Mavera, Dergâh, Yedi İklim, Hece, Heceöykü ve Eşik Cini dergilerinde yayımladı. Zengin betimlemelerle ve geçmişe özlem duygusuyla ördüğü öykülerinde şiirsel bir anlatıma ulaştı. Öyküde bilinçaltı tekniğini modern öykünün temel biçimi olarak kullandı. Öykülerini olay ve diyaloglardan uzak bir iç sesle oluşturdu. Temada geleneğe yaslanırken biçimde arayışlar içinde oldu.
Öykü yazarlığının dışında; başta Ahmet Hamdi Tanpınar, Orhan Kemal, Sabahattin Ali, Memduh Şevket Esendal, Tomris Uyar, Nezihe Meriç, Füruzan, Adalet Ağaoğlu olmak üzere çağdaş Türk öykücüleri üzerine incelemeler yapan Tosun, Rasim Özdenören ve Mustafa Kutlu öykücülüğü üzerine bağımsız kitaplar yazdı. Yazınsal bir tür olarak öykü üzerine de çalıştı, öykünün kuramsal temellerine eğildi. Bu bağlamda yazılarında öykünün, ritim, şiirsellik, kurgu, dil, görüntüleme gibi temel öğe ve sorunlarını işledi.
Sinemayla da ilgilenerek, çeşitli gazete ve dergilerde sinema üzerine eleştiriler ve kuramsal yazılar yayımladı. Sonsuz Kare dergisinde düzenli sinema yazıları yazdı (2005-2006). Radyo Birlik’te 1987’de bir yıl süreyle “Sinema Notları” adlı programı hazırlayıp sundu. Yönetmen yardımcılığı da yapan Tosun, Devlet Bakanlığı bünyesindeki çalışmalarında, pek çok dizi filmin ve sinema filmlerinin senaryo danışmanlığını ve yapımcılığını üstlendi. Otuzüçüncü Peron adlı öykü kitabıyla 2005 Türkiye Yazarlar Birliği Yılın Hikâyecisi Ödülünü aldı. Düzyazı Defteri ve Hece dergileri öykücülüğü üzerine bölümler düzenledi.
Modern Öykü Kuramı’nda öykünün gelişimini, dönüşümünü, yeni yönelimlerini belirlemeye çalıştı. Öykü adına ortak bir bilinç ve bellek oluşturmak amacıyla, öykü sanatının poetik alt yapısını anlama, çözümleme ve tespit etmeyi hedefledi. Öykünün yapısını, tarihsel serüvenini, anlatım imkânlarını ve karakterize olduğu özellikleri tartıştı.
“Necip Tosun, kişisel hislenmelerle, çevresinde olan bitenlerden etkilenmeyle öykü yazan biri değil, sahici öyküyü ciddiye alan ve onda ısrar eden bir öykücü.” (Ömer Lekesiz)
“Necip Tosun, öykü üzerine de yazıları olan az öykücüden biri. Hayatın savurduğu, kimini intihara kadar sürüklediği insanlara kulluk bilinciyle ve hakikat ışığıyla eğildi. Bol imgeli, bol simgeli bir dili tercih etti.” (Necati Mert)
“Necip Tosun dilin imkânlarını zorlayan, kendisine göre dil, üslûp oluşturmuş bir öykücümüzdür. Dile özenle yaklaşır, öykülerinde gereksiz cümle ve sözcüğe rastlayamayız. Öykü dili şiirsel bir dildir. Necip Tosun dile dikkat çeken, Türk öykücülüğünde dil izleği oluşturan yazarımızdır; Feyyaz Kayacan, Bilge Karasu, Vüsat O. Bener, Hasan Ali Toptaş gibi. Necip Tosun öykülerinde neyi anlatırsa anlatsın dilinin o müthiş büyülü atmosferine kapılırız. Sanki öykünün konusunu değil de dilini okur, dile yoğunlaşırız. Edebiyat da zaten dile yaslı bir sanat değil midir?.. (Bünyamin Hazar)
ESERLERİ:
DENEME-İNCELEME: Türk Öykücülüğünde Rasim Özdenören (1986), Hayat ve Öykü (1999), Türk Öykücülüğünde Mustafa Kutlu (2004), Film Defteri (2005), Modern Öykü Kuramı (2011).
SÖYLEŞİ: Mesut Uçakan’la Sinema Söyleşileri (1992).
ÖYKÜ: Küller ve Uçurumlar (1998), Otuzüçüncü Peron (2005).
KAYNAK: Ömer Lekesiz / Öykücüyü Bilmek (Yeni Şafak, 5.8.1996), Mustafa Kutlu / İki Hikâye Kitabı (Yeni Şafak, 28.7.1998), Süleyman Çelik / Küller ve Uçurumlar (Düş Çınarı, Temmuz-Ağustos 1998), İhsan Deniz / 98’den Birkaç Hatırlatma (Yeni Şafak, 22.2.1999), Rasim Özdenören / İki Kuyu ya da Niçin Yazıyoruma Bir Cevap Denemesi (Yeni Şafak, 2.12.1999), Hüseyin Su / Necip Tosun’la Söyleşi (Dergâh, Eylül 2004), Elif Yıldız / İdeolojimi Kaybettim Hükümsüzdür (Yeni Şafak Kitap, 31.1.2006).
