Mor Diyonosiyos Yakup Bar-salibîBu sayfa sizin mi?
Süryani metropoliti, ilahiyatçı yazar. Süryani Kilisesinin ünlü kişilerin arasında sayılan Amid (Diyarbakır) Metropoliti Mor Diyonosiyos Yakup Bar Salibi, Meryem Ana Kilisesinde görev yaptı. 12. Yüzyılın başlarında Malatya’da doğdu. Burada Süryani Kilisesine ünlü kişiler kazandırdı. Mezarı Meryem Ana Kilisesi içindedir.
Ünlü tarihçi ve bilim adamı Mor Ğriğoriyus Bar-Ebroyo (Abulfarac), Bar-Salibi hakkında şu cümlelere yer vermektedir: “Söz bilimci olarak tanınan Mor Diyonosiyos Yakup Mor Salibi, içinde yaşadığı döneminin yıldızıdır.” Bundan dolayı, Bar Salibi’nin ilminin ve faziletinin ışığını her tarafa saçarken, MS.1149 yılında Antakya Patriği 8. Athanasiyos, Maraş Metropolitliğine Diyonosiyos lakabıyla onu kutsamıştır. Başarılı olduğundan dolayı M.S. 1155’te Mor Barsavmo Manastırı ve Menbec Abraşiyesini de ona bağlatır. Ancak bir yıl sonra Ermeniler, Maraş’ı kuşattıktan sonra, kendisi de Maraş Abraşiyesini terk etmek zorunda kalır ve Kleysurye Manastırı’na sığınır. Orada kuşatma olayı ile ilgili üç tane kaside yazar.
Bar Salibi’nin ilahiyat, söz bilim, felsefe, hukuk, şiir, mantık, tarih ve bilgelik konuları içeren yirmiye yakın eseri vardır.
ESERLERİ (Süryanice):
Eski Ahit/Tevrat’ın tefsiri, Yeni Ahit (İncil’in yorumu, halen Süryani Kilisesi’nin en güvendiği kaynaktır), Araştırma Kitabı (İki bölümden oluşur), Azizlerin ve şehitlerin kitabı, 8-Elçilerin kanunlarını özetleyen bir eser, Allah’ın inayetiyle ilgili bir eser, Ermeni Cathliki Kevork’un mektubunu iptaliyle ilgili bir yapıt, Elçi Pavlus’un mektuplarıyla ilgili küçük bir yapıt, Tövbe ve İtiraf ilkelerini içeren bir eser, Kudüs Metropoliti İğnatıyos’un (M.S. 1169) ‘Ayin Hizmeti’ eserinin tefsiri, Mantık kitabının tefsiri, Üç adet Liturji/Anafura veya Ayin Hizmeti kitabı, Urfa şehrinin talan edilmesiyle ilgili birçok şiir ve manzumeler, İnsan bedeni terkibiyle ilgili bir makale, Kilisenin dua programlarıyla ilgili yazdığı birçok yapıtı daha vardır.
KAYNAK: Gabriyel Akyüz / "Mor Diyonosiyos Yakup Bar Salibî" (İhsan Işık / Diyarbakır Ansiklopedisi (2013)– Geçmişten Günümüze Diyarbakırlı İlim Adamları Yazarlar ve Sanatçılar (2014) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (C. 12, 2015).
Süryani metropoliti, ilahiyatçı yazar. Süryani Kilisesinin ünlü kişilerin arasında sayılan Amid (Diyarbakır) Metropoliti Mor Diyonosiyos Yakup Bar Salibi, Meryem Ana Kilisesinde görev yaptı. 12. Yüzyılın başlarında Malatya’da doğdu. Burada Süryani Kilisesine ünlü kişiler kazandırdı. Mezarı Meryem Ana Kilisesi içindedir.
Ünlü tarihçi ve bilim adamı Mor Ğriğoriyus Bar-Ebroyo (Abulfarac), Bar-Salibi hakkında şu cümlelere yer vermektedir: “Söz bilimci olarak tanınan Mor Diyonosiyos Yakup Mor Salibi, içinde yaşadığı döneminin yıldızıdır.” Bundan dolayı, Bar Salibi’nin ilminin ve faziletinin ışığını her tarafa saçarken, MS.1149 yılında Antakya Patriği 8. Athanasiyos, Maraş Metropolitliğine Diyonosiyos lakabıyla onu kutsamıştır. Başarılı olduğundan dolayı M.S. 1155’te Mor Barsavmo Manastırı ve Menbec Abraşiyesini de ona bağlatır. Ancak bir yıl sonra Ermeniler, Maraş’ı kuşattıktan sonra, kendisi de Maraş Abraşiyesini terk etmek zorunda kalır ve Kleysurye Manastırı’na sığınır. Orada kuşatma olayı ile ilgili üç tane kaside yazar.
Bar Salibi’nin ilahiyat, söz bilim, felsefe, hukuk, şiir, mantık, tarih ve bilgelik konuları içeren yirmiye yakın eseri vardır.
ESERLERİ (Süryanice):
Eski Ahit/Tevrat’ın tefsiri, Yeni Ahit (İncil’in yorumu, halen Süryani Kilisesi’nin en güvendiği kaynaktır), Araştırma Kitabı (İki bölümden oluşur), Azizlerin ve şehitlerin kitabı, 8-Elçilerin kanunlarını özetleyen bir eser, Allah’ın inayetiyle ilgili bir eser, Ermeni Cathliki Kevork’un mektubunu iptaliyle ilgili bir yapıt, Elçi Pavlus’un mektuplarıyla ilgili küçük bir yapıt, Tövbe ve İtiraf ilkelerini içeren bir eser, Kudüs Metropoliti İğnatıyos’un (M.S. 1169) ‘Ayin Hizmeti’ eserinin tefsiri, Mantık kitabının tefsiri, Üç adet Liturji/Anafura veya Ayin Hizmeti kitabı, Urfa şehrinin talan edilmesiyle ilgili birçok şiir ve manzumeler, İnsan bedeni terkibiyle ilgili bir makale, Kilisenin dua programlarıyla ilgili yazdığı birçok yapıtı daha vardır.
KAYNAK: Gabriyel Akyüz / "Mor Diyonosiyos Yakup Bar Salibî" (İhsan Işık / Diyarbakır Ansiklopedisi (2013)– Geçmişten Günümüze Diyarbakırlı İlim Adamları Yazarlar ve Sanatçılar (2014) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (C. 12, 2015).
