Şair ve yazar. 1 Ocak 1943, Beşikdüzü / Trabzon doğumlu. Erzincan Lisesini bitirdikten (1961) sonra girdiği Kara Harp Okulundan 21 Mayıs olayları nedeniyle ayrılmak zorunda kaldı (1963). Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Filolojisi Bölümünden mezun oldu (1967). Rize, Samsun, Ünye ve Cide liselerinde Fransızca öğretmenliği (1967-1972); Diyarbakır Eğitim Enstitüsünde müdür yardımcılığı (1972-73); Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesinde Eğitim Fakültesi öğretim görevliliği (1973-87) yaparak emekliye ayrıldı. İLESAM, Türk Ocağı ve Aydınlar Ocağı üyesidir.
İlk şiiri 1961’de Harbiye’nin Sesi dergisinde çıkmıştı. Daha sonra şiir, hikâye ve makalelerini Defne, Türk Edebiyatı, Çağrı, Sur, Zafer, Elçi, Kümbet, Güneysu, Hisar, Töre, Millî Kültür, Kültür ve Sanat, Çaba, Bayrak, Ülkemiz, Öncüler dergileri ile, Orta Doğu, Tercüman, Babıalide Sabah, Hergün, Türkiye, Zaman, Millet gazetelerinde yayımladı. Ükemiz dergisi şiir (1968), Türk Edebiyatı Vakfı Mehmet Akif Şiir Tahlilleri yarışmasında (1987) birincilik, TMKV şiir yarışmasında ikincilik (1994) ödüllerini kazandı.
Halistin Kukul’un “şiirleri ‘kütük ve nakış’ (fikir ve estetik) bakımından mükemmeliyeti yakalamıştır. Şekli besleyen unsurlardan kafiye, ‘mukayyet’ denilecek sağlamlıktadır. Hece vezninin belli kalıplarında bir ısrarı olmamakla birlikte 7’li, 8’li, ve 11’li vezinleri daha çok ve ustalıkla kullandığı görülür. Bu vezinlerin özellikle 7’li ve 8’linin onun şiirine bir kıvraklık, bir hareketlilik getirdiği gözlenmektedir. (…) Millî-mânevî cephesi çok güçlü olan ve eserlerinin hemen hepsinde bunu kuvvetle hissettiren şâirin, lirik-hissî-garâmî yönünü en çok yansıtan eseri denilebilir ki ‘Sonsuzluk Merdiveni’dir. Üstât Necip Fâzıl’ın ‘Çile’ şiirini hatırlatan ‘Muhasebe’ ile başlayan eser, daha ilk sayfasında, derûnî yoğunluğu olan bir gönül âleminden bizi haberdar eder. Üstâd’ın ‘Anladım, sanat, Allah’ı aramakmış’ mısrasıyla hülâsa ettiği o bitimsiz arayışı, kendine mahsus bir üslûp ve ifadeyle yeniden dile getirir.” (Şahin Köktürk)
ESERLERİ:
ŞİİR: Türkün Ayak Sesleri (1974), Kıbrıs Destanı (1975), Sonsuzluk Merdiveni (1987), Şiirlerle Nasreddin Hoca Fıkraları (1989), Ayçiçek’le Nurdede (1989), Dağıstanlı Arslan Şeyh Şamil Destanı (1992), Kanije Destanı (1992), Ye Kürküm Ye (1998), Buyurun Cenaze Namazına (1998), Parayı Veren Düdüğü Çalar (1998), Ya Tutarsa (1998), Biraz da Biz Ölelim (1998).
HİKÂYE: Zincirli Tepe (1985), Sevgi Çemberi (1991), Yarınlar Daha Güzel (1998).
OYUN: Gelincikler Narindir (1986), Havada Bulut Yok (1986).
İNCELEME: Şeyh Şâmil ve Çeçenistan (2002).
MEKTUP: Post-Nişîn’e Mektuplar (2004).
HAKKINDA: Sevinç Çokum / Şiirimizde Vatan Sevgisi (Yeni Düşünce, 15.7.1981), A. Fuat Bilkan / Halistin Kukul’un Şiiri (Türk Edebiyatı, Ağustos 1985), Yılmaz Boyunağa / M. Halistin Kukul’un Sonsuzluk Merdiveni Üzerine (Altınova, 1.10.1988), Ahmet Kabaklı / Bölük Pörçük (Türkiye, 12.9.1992), Durdu Şahin / M. Halistin Kukul ve Sonsuzluk Merdiveni (Gündüz, 28.8.1995 - Erciyes, Mayıs 1996), Memduh Atalay / M. Halistin Kukul’un Hasret Köprüsü Adlı Şiirinin Tahlili (Dost, Nisan 1996), Hüseyin Yurdabak / Şair Halistin Kukul ve Dağıstanlı Şeyh Şamil Destanı (Çağrı, Temmuz 1998), Şahin Köktürk / M. Halistin Kukul’un Şiirleri Üzerine (Erciyes, Ekim 1999), Durdu Şahin / M. Halistin Kukul ile Türkçenin Bugünkü Hali Üzerine (Yeni Güneysu, Aralık 2001), Ali Kayıkçı / Post-Nişîn’e Mektuplar (Çağrı, Ocak 2005).
Ayrıca; üçü Ondokuz Mayıs Üniversitesinde, biri Gazi Üniversitesinde olmak üzere hakkında dört lisans tezi hazırlandı.
