İsmail Habib Sevük
Edebiyat tarihçisi, yazar, siyaset adamı, Sinop eski milletvekili (D. 1892, Edremit / Balıkesir - Ö. 17 Ocak 1954, İstanbul). Edremit Rüştiyesi (ortaokul), Bursa İdadisi (lise), İstanbul Hukuk Fakültesi mezunu. 1914’te Kastamonu Lisesi edebiyat öğretmenliğine atandı. Daha sonra Balıkesir ve Ankara liselerinde edebiyat öğretmenliği, Edirne, Antalya ve Adana’da Milli Eğitim Müdürlüğü (1928-31) ardından Galatasaray Lisesinde edebiyat öğretmenliği yaptı.
Aynı zamanda Ankara’da çıkan Yenigün gazetesine yazılar yazdı. Atatürk ile birlikte Adana’ya gitti ve bu yolculuğu anlatan on beş makaleyi Hakimiyet-i Milliye gazetesinde yayımladı. 1943 yılında Sinop’tan milletvekili seçildi.
Millî Mücadele yıllarında İzmir’e Doğru, Kastamonu’da Açıksöz gazetelerinde başyazarlık yaptı, Cumhuriyet gazetesinde uzun yıllar edebiyat sohbetleri ve çeşitli yazıları yayımlandı (bu yazılar kitaplaşmadı). İsmail Habib Sevük’ün en önemli eseri, Tanzimat döneminden (1839) itibaren kitabının yazıldığı yıllara kadar Türk edebiyatını incelediği Türk Teceddüt Edebiyatı Tarihi (1925) adlı eseridir.
İsmail Habib Sevük İçin Ne Dediler?
“Teceddüd Edebiyatı, o devir için bugün zannedildiğinden çok mühimdir. Bu kitapla o zamana kadar ancak dar çevrelerin tanıdığı bir yığın fikir, temayül ve insan birdenbire cemiyet hayatında tam yerini alıyordu. Ayrıca kitap yakın maziye ait bir yığın kıymet hükmünü değiştiriyordu.” (Ahmet Hamdi Tanpınar)
ESERLERİ:
Araştırma-İnceleme:Türk Teceddüt Edebiyatı Tarihi (1925, Edebî Yeniliğimiz adıyla, 2 cilt, 1931-32; Tanzimat’tan Beri adıyla, 2 cilt 1940), Neler Dediler: Türk Teceddüt Edebiyatı Tarihi Hakkında Tenkitler ve Cevaplarım.(1928), Avrupa Edebiyatı ve Biz (2 cilt, 1940-41), Edebiyat Bilgileri (1942).
Anı-Gezi:Tuna’dan Batıya (1935), O Zamanlar 1920-1923 (Millî Mücadele yılları anıları, 1936; yeni bas. 2003), Atatürk İçin (1939), Yurttan Yazılar (1943).
Diğer:Türk Güreşi ve Elli Yıl Önce Garp Alemindeki On Yıllık Türk Kasırgası (1948), Dil Davası (1949), Mevlâna (1954), İmtihan Veren Millete (yay. haz. M. Eski, 1989), Kurtuluş Savaşı’nda Yunanlılar ve Anadolu Rumları Üzerine Makaleler (yay. haz. M. Eski, 1999).
KAYNAKÇA: İsmail Habib Sevük / "İzmir'deki Vaka - Tanrı Misafiri" (Balıkesir Postası gazetesi, 1-2-3 Haziran 1943), A.H. Tanpınar / Dostum İsmail Habib (Cumhuriyet, 26.1.1954), M.S. Koz / II. Karacaoğlan-Çukurova Halk Kültürü Sempozyumu-Bildiriler (1993), Doğan Ruşenay / Tezkereci Habib Efendi (Küllük, yıl: 1, sayı: 1), Taha Toros / Mâzi Cenneti (1998), Mehmet Behçet Yazar / Edebiyatçılar Alemi - Edebiyatımızın Unutulan Simaları (yay. haz. Mustafa Everdi, 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), Mehmet Nuri Yardım / Edebiyatımızın Güleryüzü (2002), Mustafa Duman / Trabzon’u Anlatan Birkaç Kitap (Cumhuriyet Kitap, 11.7.2002), TDE Ansiklopedisi (c.7, s. 548-549), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009), İbrahim Oluklu (Bilgi teyidi, 08.09.2020).
