İbrahim Canan

Hadis bilimi araştırmacısı (D. 1 Ocak 1940, Küçük Karapınar köyü / Ermenek / Konya – Ö. 15 Ekim 2009, İstanbul). Sarıveliler Köyü İlkokulu, Konya Erkek Lisesi (1958), Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi (1962) mezunu. Kayseri ve Akşehir’deki orta dereceli okullarda öğretmenlik (1962-67) yaptıktan sonra gittiği Paris Sorbonne Üniversitesinde “Hz. Peygamberin Tebliğ Metodları” adlı teziyle doktora çalışmasını tamamladı (1967-72). Dönüşünde Atatürk Üniversitesi İslâmi İlimler Fakültesinde Hadis asistanı olarak başladığı öğretim üyeliği görevini aynı üniversiteye bağlı olarak kurulan İlâhiyat Fakültesinde sürdürdü (1973-93). 1978 yılında doçent, 1989 yılında profesör oldu. Urfa Harran Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dekanlığı (1993-96), Baku Kafkas Üniversitesi Rektörlüğü (1996-97) görevlerinde bulundu. 1997 yılında Atatürk Üniversitesi İlâhiyat Fakültesinden İlâhiyat Meslek Yüksekokuluna naklen atandı. Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesinde Hadis Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak çalışmalarını sürdürdü. 15 Ekim 2009 tarihinde İstanbul’da trafik kazasında vefat etti. Eyüp Sultan’da toprağa verildi.

Makalelerini fakülte dergilerinin yanı sıra Diyanet, Hakses, İslâm, İslâm Medeniyeti, Zafer, Sur, İcmal, Kadın ve Aile, Altınoluk, Okul gibi dergilerde yayımladı. Resulullah’a göre Okul ve Ailede Çocuk Terbiyesi adlı eseriyle 1979’da Türkiye Millî Kültür Vakfı Ödülünü aldı.

ESERLERİ:

İNCELEME-ARAŞTIRMA: Resulullah’a Göre Okul ve Ailede Çocuk Terbiyesi (1978), Seminer ve Tez Rehberi (1979), Oturanlar Açısından Atatürk Üniversitesi Lojmanları veya Taklitçiliğimizin Muhasebesi (1979), İslâmda Temel Eğitim Esasları (1980), Hz. Peygamber’in Sünnetinde Terbiye (1980), İslâm’da Çocuk Hakları (1980), Sulh Çizgisi (1980), Tebliğ Terbiye ve Siyasî Taktik Açılarından Hicret (1981), İslâm Işığında Anarşi: Sebepler Tedbirler Çareler (1981), Kur’an ve Hadise Göre Fitne ve Anarşi (1982), Kur’an’da Çocuk (1984), Hz. Peygamber’in Hadislerinde Medeniyet Kültür ve Teknik (1984), İslâmda Zaman Tanzimi (1984), Hz. Peygamber’in Okuma-Yazma Seferberliği ve Öğretim Siyaseti (1985), İslâm’da Çevre Sağlığı (1986), İslâm Aleminin Ana Meselelerine Bediüzzaman’dan Çözümler (1994), Aile Reisi ve Baba Olarak Hz. Peygamber (1994), Hz. Peygamber’in Sünnetinde Tıb (1995), Sahabe Dünyası (1996), İslâm Davetçisinin El Kitabı (1996), Hz. Peygamberimizin Tebliğ Metodları 1 (1998), Hadis Usulü ve Tarihi (1998), Hz. İbrahim’den Mesaj (1998), Peygamberimizin Yanılması Meselesi (1999), Alevilik Sünnilik Meselesi (2002), Krizin Sabahı (2002), Peygamberimizin Tebliğ Metodları 2 (2002), Çocuk Terbiyesi (2002), Hz İbrahim’den Mesajlar (2004).

ÇEVİRİ: Tarihçi Açısından Din (Arnold Toynbee’den, 1978), Yeni Usul-i Hadis (Zafer Ahmed et-Tehanevî’den, 1982), Ahkâmu’s Siğar / İslâm Hukukunda Çocukla İlgili Hükümler (Üştruşeni’den, 1984), Kütüb-i Sitte Muhtasarı Şerhi 1-5 (1988), Makine ve Çarkları (Michelle Heller’den, 1998).

HAKKINDA: M. Fethullah / Takriz (İslâm Aleminin Ana Meselelerine Bediüzzaman’dan Çözümler, 1994), Ahmet Yüter / Prof. Dr. İbrahim Canan: “Çevre Allah’ın İnsanlara Bir Emanetidir.” (Sur dergisi, Nisan 2003), Türkiye Kültür ve Sanat 2010 Yıllığı (2010).