Çalıştığı yerlerde sendikaların örgütlenme faaleyetleri içinde yer aldı, sivil toplum kuruluşları çalışmalarına katıldı. Halkevleri Genel Merkezi’nin yayın organı Halkoyu dergisinin yazı kurulunda görev aldı, Oluşum dergisinin yayın yönetmenliğini (1977-78), Yazın Dergisi’nin yazı işleri müdürlüğünü (1981-82) yaptı. Edebiyatçılar Derneği’nin kurucularındandır. Bu kuruluşun yürütme kurulunda sayman ve genel başkan yardımcısı olarak (1992-99) görevler üstlendi. TRT-INT (1996-97) ve Ankara’daki özel radyolarda (1997-99) kitap tanıtma ve şiir programları hazırlayıp sundu. Ankara Üniversitesi ile özel kurslarda yaratıcı yazarlık dersleri verdi. Yeni Politike ve Günlük Haber gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı. 1999 yılında yeniden döndüğü çalışma yaşamınında Ankara Üniversitesi TÖMER Dil Öğretim Merkezi’nde editör ve Basın-Yayın Koordinatörü olarak (1999-2005) çalıştı, yayınevlerinde editörlük yaptı.
Vefatı
Edebiyat çevrelerinde oldukça sevilip sayılan bir kişiliğe sahip olan şair ve yazar Hüseyin Atabaş, 27 Şubat 2019 günü Ankara’da vefat etti. Şairin cenazesi 28 Şubat 2019 günü öğle namazı ardından kılınan namazdan sonra Ankara Karşıyaka Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Edebî Kişiliği
İlk şiiri “Kardeşçe“, 1 Mayıs 1961 tarihli Kütahya gazetesinde çıkmıştı. Sonraki yıllarda şiirlerini, şiir sanatı, edebiyat ve tolum sorunları üzerine yazılarını Sanat Dünyası, Çağrı, Çele, Özün, Türk Dili, Oluşum, Türkiye Yazıları, Halkoyu, Varlık, Kıyı, Çağdaş Türk Dili, Oluşum (iki yıl genel yayın yönetmeni), Yazın (yazı işleri müdürü),Damar, Düşlem, Cumhuriyet Kitap, Edebiyat ve Eleştiri, Hürriyet Gösteri, Karikatür,Dil Dergisi, Anadili, Kum, Ünlem Sonsuzluk ve Bir Gün ve Lacivert başta olmak üzere altmış kadar dergide; sanatsal ve toplumsal sorunlar üzerine yazılarını Barış, Yeni Ortam, Cumhuriyet, ve Siyah Beyaz gazetelerinde yayımladı. Yeni Politike ve Günlük Haber gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı. 1974 yılında Demokratik Sol dergisinin açtığı yarışmaların şiir dalında beş şiiriyle birinci oldu. İlkyaz Töreni adlı eseriyle 1994 Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü’nü, Yorgun Denge dosyasıyla 2005 Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü’nü aldı. Şiirlerinin bir bölümü Arapça, Almanca ve Fransızcaya çevrilerek yayımlandı. 1987'den itibaren Irak, Hollanda ve Almanya'ya sanatsal geziler yaptı. Çok sayıda sanat etkinliği düzenledi ve bu etkinliklerin bir bölümünü kitap olarak da basıma hazırladı.
1970 Kuşağı toplumcu-gerçekçi şairleri içinde değerlendirilen Hüseyin Atabaş, Cemal Süreya'nın sözleriyle, Türk şiir deneyini yaşamış, ondan çok şey edinmiş, Türkçeyi güzel kullanan, güzel şiir söyleyen bir şair olarak 20. yüzyılın son çeyreğinde Türk şiirindeki yerini aldı. Onun şiiri “soğuk kültür”le, yani yazılı kültürden çok “sıcak kültür”le, yani sözlü kültürden beslenir. Şairin halk kültüründen, ama kendinin kılarak yararlanması, dünya görüşünün gereği ve şiirinin içerik-ses bağlamının tutarlılığını gösterir. Onda bu ilişki, şiirin yaşamla bağ kurması bakımından olumluluk içerir. Hem sözlü kültürün anlatım biçiminden yararlanıp hem de bu anlatım biçimini kırarak, tekrar tehlikesini ortadan kaldırır; böylece okurla sıcak bir ilişki kurar. Bu da doğal, çünkü kendisi ile daha önce yapılan bir söyleşide, yola çıktığı şiir serüveninin altörgesinde halk destanlarının, halk türkülerinin olduğunu söylüyordu. Oradan gelen duyarlılığı değiştirip dönüştürerek çağdaş şiire taşıyor. Bu konu; günümüz şiirinin genelde halk kültüründen, sözlü kültürden, şiir geleneğimizden kopuk olması nedeniyle dikkat çekicidir. Hüseyin Atabaş’ın şiiri yalın ama derinlikli ve alçakgönüllü edasıyla insanın alıngan yerine dokunan, değişik izlekleri barındıran bir şiirdir. Atabaş düzyazılarında da dili yokuşa sürmeden, duru bir anlatım ustalığı gösterir.
Hüseyin Atabaş; 1974 Demokratik Sol Dergisi Şiir 1.lik Ödülü, 1994 Cevdet Kudret Edebiyat-Şiir Ödülü, 2005 Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü, 2009Yunus Nadi Şiir Ödülü, 2014 Enver Gökçe Şiir Ödülü, 2017 KEGEV M. Sunullah Arısoy Şiir Büyük Ödülü ile 2017 Kıyı Dergisi Şiir-Emek Ödülü’nün sahibidir.
Ertelenen 2014 yılı Enver Gökçe Şiir Ödülü, 2017 yılında açıklanarak kitap dalında Hüseyin Atabaş’a verildi.
Bir kısım şiirleri Almanca, Arapça, Bulgarca, Fransızca, İngilizce ve İtalyancaya çevrilmiştir. Atabaş, Edebiyatçılar Derneği‘nin kurucularından olup eski Genel Saymanı ve Genel Başkan Yardımcısıdır, Ayrıca TYS (Türkiye Yazarlar Sendikası), Dil Derneği, PEN Yazarlar Derneği ve BESAM (Bilim ve Edebiyat Eserleri Sahipleri Meslek Birliği)’ın (kurucu) üyesidir.
Hüseyin Atabaş İçin Ne Dediler?
Cemal Süreya'ın “Hüseyin Atabaş Türk şiir deneyini yaşamış, ondan çok şey edinmiş, Türkçeyi güzel kullanan, güzel şiir söyleyen” bir şair olarak nitelediği Atabaş için, Metin Altıok ise, “Kim ne derse desin, hakkı yenmiş bir şairdir Hüseyin Atabaş. Ama inceliğin kaderi buysa bir ülkede, bunu da taşımak zorundadır, derim.” demektedir.
Emin Özdemirde "Hüseyin Atabaş'ın şiirinin bir ucunun toplumda, öteki ucunun insanın yüreğinde“ olduğunu vurgular.
***
Vecihi Timuroğlu:
"Hüseyin Atabaş şiirinlerinde duyguların sözel anlatısına çok az yer verir. Onda plastik öğelerle yansıtma, duygunun somutlaşmasına yardımcı oluyor çünkü, kuşkusuz söylemi de yumuşatıyor. (...) Atabaş, evrensel barış ve kardeşlik için umudunu hiç yitirmiyor. Bu bakımdan, onun şiirine özlü, biçemli bir umut şiiri gözüyle de bakabiliriz. Denebilir ki, hemen her şiiri umut açan bir kır çiçeği gibidir. Umut, bir bakıma, onun şiirinin önemli bir öğesidir. Çocuk ve umut, altörge gibidir şiirlerinde. (...) İnsanın özgürlüğü için, gereken savaşımı, şafakla açan bir çiçeğin çıtırdayan sesiyle işler kafalara. Savaşım verirken bile, loş bir odaya süzülen ışık gibidir, kozasını ören ipek böceğidir. (...) Hüseyin Atabaş, saf, sıcak, duyarlıklı bir sevdayı da büyütür şiirinde. Özlemlerle anımsadığı içli sevdalara tutulduğu da olur. Ne ki, onun şiiri, büyüyen yalnızlığını ve toplumsal karanlığımızı çocuk sesinde boğabilen, duru, aydınlık, ipek hışırtısı gibi insanı derinden etkileyen duyarlıklar taşıyan bir şiirdir."
ESERLERİ:
Şiir:Gelecek (1975), Yanarca (1979), Bitmeyen (1983), Yüzün Bende (1988), İlkyaz Töreni (1993), Saydam ve Gizli (1997), Düşe Yazdım (2002), Yorgun Denge (2005), Çıplak Su (2009), Ömür Lekesi (2011), Umut, Her Zaman (2014), Yaşayıp Giderken (2018).
Deneme: Kale ve Bozkır (1994), Özgürlüğün Geldiği Gün (1999), Türkçe Yaralı Dilim (2003), Dünyada Kimse Var mı? (2007).
Araştırma-İnceleme:Dilin Gizilgücü / Şiir Sanatına Giriş (2009). Çağdağ Şiirimizde Karadeniz Duyarlığı (2015).
Derleme-Hazırlama: Niyazi Akıncıoğlu / Umut Şiirleri (Ömer Can ile, 1985), Şimdi Okullu Olduk / Okul ve Öğrenci Fıkraları (1991), Bilmece Bildirmece (1991), Aziz Nesin Günleri (1995), Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı (A. Şimşek, D. Dirlikyapan ile, 1998), Ankara Rüzgârı / Ankara Şiirleri Seçkisi (Ali Cengizkan ile, 1998), Ceyhun Atuf Kansu Şiir Buluşması (1999), 2000 Yılında Türk Şiiri (2001), Türkiye’de Eleştiri ve Deneme (2002), Türkçe’nin Yurttaşı Nâzım Hikmet (2003), Dil ve Dilimiz Türkçe (2005).
KAYNAKÇA: Vecihi Timuroğlu (Barış, 19.10.1975), Cemal Süreya (Politika, 13.11.1975), Nusret Kemal (Oluşum, Mart 1976), Muzaffer Hacıhasanoğlu (Türk Dili, Nisan 1977), Osman Bolulu (Oluşum, Haziran 1977), Ahmet Telli (Halkoyu, Nisan-Mayıs 1977) - (Tiyatro '80, Sayı: 50), Burhan Günel - Muzaffer Hacıhasanoğlu (Eleştiri, 1.3.1980), Sadık Güçlüol (Edebiyat Cephesi, Şubat 1980), Osman Numan Baranus / Anadamar (1984), Ali Mustafa (Kuzey Haber, 30.8.1985), Vecihi Timuroğlu - Mehmet Aydın - Metin Altıok - Mehmet Güler - Lütfiye Aydın / Şiirimizde Hüseyin Atabaş (Damar, Aralık 1991), Aylin Özdemir (söyleşi, Aydınlık, 26.11.1993), İhsan Yılmaz (Hürriyet, 20.2.1994), Gültekin Emre (Cumhuriyet Kitap, 24.2.1994), M. Mahzun Doğan (Dünya Kitap, 11.2.1994), Ece Temelkuran (söyleşi, Cumhuriyet, 22.3.1994), Muhsin Şener (Promete, Mayıs-Haziran 1994), Ruşen Hakkı (Özgür Kocaeli, 17.11.1994), Muzaffer Uyguner (Cumhuriyet Kitap, 2.3.1995), Attila Aşut (Aydınlık, 20.5.1995), Osman Bolulu (İnsancıl, Temmuz 1995), Bülent Güldal (Dünya Kitap, 6.9.1996), Ruşen Hakkı (Özgür Kocaeli, 31.3.1997), Ahmet Özer (Varlık Kitap, Haziran 1997), M. Mahzun Doğan / Ankara Şiirleri (Siyah Beyaz (29.7.1997), M. Mahzun Doğan - Tuğrul Asi Balkar - Ahmet Özer / Saydam ve Gizli Bir Şair (Cumhuriyet Kitap, 2.10.1997), Orhan Tüleylioğlu Hürriyet Gösteri, Ekim 1998), Ahmet Ada (Virgül, Ekim 1998), Mustafa Şerif Onaran (Virgül, Ekim 1999), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. basım, 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (6.basım, 1999), Özgürlüğün Geldiği Gün (Kıbrıs gazetesi, 1.4.2000), Türkân Yeşilyurt-Emel Güz (söyleşi, Şiir Odası, Temmuz 2000), Aydın Şimşek (Cumhuriyet Kitap, 28.9.2000), Vedat Yazıcı / Martıya Mektuplar (2000), İhsan Işık / Yazarlar Sözlüğü (1990, 1998) - Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2001, 2004) – Encyclopedia of Turkish Authors (2005) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2006, gen. 2. bas. 2007) - Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi, C. 4, 2013) - Encyclopedia of Turkey’s Famous People (2013), Selen Doğan / Aşk Duygusun Merceğinde Hüseyin Atabaş (söyleşi, Kum, Ekim 2002), Düşe Yazdım (Radikal Kitap, 4.11.2002), Tanzimet’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi (2001), Sennur Sezer (Evrensel, 16.11.2002), Türkân Yeşilyurt (Kum, Ocak 2003), Arzu K. Ayçiçek (söyleşi, Gösteri, Ocak 2003), Abdülkadir Ayhan (Varlık Kitap, Şubat 2003), Gültekin Emre / Şiir Alayı (Cumhuriyet Kitap, 3.4.2003), Doğan Aksan / Cumhuriyet Döneminden Şiir Çözümlemeleri (2004), Kansu Şiir Ödülü Hüseyin Atabaş’ın (Cumhuriyet, 17 Mart 2005), Yıldız Yazıcıoğlu (Milliyet Sanat, Nisan 2005), Çiğdem Sezer (söyleşi, Çağdaş Türk Dili, Mayıs 2005), Ahmet Özer (Karadeniz, 2.6.2005), Esengül Kutkan / Hüseyin Atabaş (söyleşi, Lacivert, Kasım-Aralık 2005), Özgen Seçkin / Hüseyin Atabaş’ın 45. Sanat Yılı: 2006 (Damar, Mart 2006), Ahmet Telli / Anılar Ekeneğinde Hüseyin Atabaş (Deliler Teknesi, Temmuz- Ağustos 2007), Tuncer Uçarol / Hüseyin Atabaş’ın 7 Şiiri (Deliler Teknesi, Temmuz- Ağustos 2007), Türkân Yeşilyurt / Hüseyin Atabaş’ın Şiirine Kısa Bir Yolculuk (Hürriyet Gösteri, Mart-Nisan-Mayıs 2008), Refika Karabacak / ‘Kötü Şiir İnsan Ruhunu Sakatlar’ (Söyleşi - Haber Türk Ankara, 23 Haziran 2009), Feyza Hepçilingirler / Türkçe Günlükleri - Dilin Gizil Gücü (Cumhuriyet Kitap, 3 Eylül 2009), Mustafa Şerif Onaran / Çıplak Suda Yıkanmak (Cumhuriyet Kitap, 18 Mart 2010), Zerrin Taşpınar / Atardamar: Şiirde Elli Yıllık Yolculuk (Özel bölüm / Kıyı, Haziran-Temmuz 2011) - Hüseyin Atabaş: "Zincirlerimizden Başka Umutlarımız Kaldı (Söyleşi, Cumhuriyet Kitap, 15 Ocak 2015), Ahmet Özer / Hüseyin Atabaş: “Hayatla Kesişen Aşkın Şairi” (Çağdaş Yaşam özel sayı / Ocak 2014), Nurgül Özlü / Hüseyin Atabaş'tan Umutlarımızı Dile Getiren Şiirler (Hürriyet Gösteri, Ağustos-Eylül-Ekim 2014), Ömer Turan / Hüseyin Atabaş Şiiri (haber.sol.org. tr, 10 Mart 2015), KEGEV (Kuşadası Eğitim ve Geliştirme Vakfı) tarafından her yıl düzenlenen 2017 M. Sunullah Arısoy Şiir Ödülü, “Yaşayıp Giderken” adlı dosyasıyla şair ve yazarımız Hüseyin Atabaş’a verildi (13 Nisan 2017), 2017 Kıyı Şiir-Emek Ödülü Hüseyin Atabaş’a verildi (Kuzey Ekspres, 27 Mayıs 2017), Hüseyin Atabaş uğurlandı (odatv.com, asanatlar.com, 01.03.2019), Hüseyin Atabaş vefat etti (asanatlar.com, 01.03.2019), Hüseyin Atabaş için (birgun.net, 4 Mart, 2019).
