Şair ve yazar (D. 23 Ocak 1933, Yozgat - Ö. 4 Kasım 2015, İstanbul). 1943‘te ailesiyle birlikte An-kara‘ya yerleşti. Cebeci Ortaokulu (1948), Ankara Kız Lisesi (1951), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi (1955) mezunu. Üniversite yıllarında İçişleri Bakanlığında çalıştı. Fakülteyi bitirdikten sonra bir süre Türk Dil Kurumunda görev aldı. Kaymakamlık yapan eşiyle birlikte 1960‘tan itibaren gittiği Gevaş, Alucra, Şavşat, Haymana, Gerze, Saray, Maraş‘ta yardımcı öğretmenlik ve avukatlık yaptı.
İlk şiiri “Çin Masalı”, Son Haber (Nisan 1951) gazetesinde çıktı. Lise yıllarında yazmaya başladığı şiirlerini Hisar, Mülkiye, Türk Dili (1952), Varlık (1954), Seçilmiş Hikâyeler, Yeditepe gibi dergilerde yayımladı. Son dönem şiirlerinde ikinci yeni çizgisinden uzaklaşarak halk şiirinden yararlanma çabası içinde görüldü. Şiir dışında anlatı eserleri ve kısa oyunlar yazdı. 1955‘de Varlık dergisinin açtığı şiir yarışmasında birincilik ödülünü Teoman Karahun‘la paylaştı. Sığda adlı kitabıyla Türk Dil Kurumu 1965 Şiir Ödülünü, Maraş‘ın ve Ökkeş‘in Destanı ile TRT 1970 Sanat Ödülleri Yarışmasında Başarı Ödülünü, Ağıtlar ve Türküler ile 1977 Yeditepe Şiir Armağanını, Sevda Kalıcıdır ile 1991 Halil Kocagöz Şiir Ödülünü, Seyran ile1992 Sedat Simavi Edebiyat Ödülünü, Sessiz Arka Bahçeler ile 1999 Akdeniz Altın Portakal Şiir Ödülünü aldı. 2004 TÜYAP Onur Yazarı seçildi.
“Uzun süre, hayatla doğa arasında tedirgin bir iç dünyanın duyarlığını dile getiren, sonra objektifini bireysel inceliklerden kitle sorunlarına çeviren şair.“ (B. Necatigil)
Akın, “halk şiirinin ses ve deyiş imkânlarından da aynı davranışla yararlanmaktan geri durmaz. Bu ölçülü ve bilinçli yararlanmalara kendi birikmiş deneyleri de eklenince ‘yeni ve güzel’ bir kuruluş doğar. Artık anlatım da eskisi gibi kapalı ve parçalı değil, açık ve tutarlıdır. Halk ağzının tadıyla yoğrulan dil temiz, işlek ve uyumludur.
“Bütün bunların katıksız bir halk sevgisi, ince bir duyarlık, hayata bağlı bir devrimcilik, gözleme yaslanan bir gerçekçilik ve duruklaşmayan bir biçim çabasıyla kaynaşması etkin ve özgün bir birleşim meydana getirir.“ (Asım Bezirci)
Bütün şiir kitaplarında “ne demokrat, toplumcu, kadın kişiliğinden ne de, daha önemlisi, şiirinden en ufak bir ödün vermeden; biri halk edebiyatından, ötekiyse çağcıl şiirin uçlarından çıkan, birbirine koşut iki kanalın başarılı bir bireşimini yaptı.” (Mehmet H. Doğan)
“Gülten Akın’ın şiir üretimi de, şiir üzerine düşünceleri de toplumcu gerçekçi bir dünya görüşünün izlerini taşır. Sanatın işlevini incelerken onun bütün yapıtının anahtarı olabilecek bir soruyu sorduğunu görürüz: ’Kim yalnızca eleştiriyor, kim eleştirdiğinin değiştirilebilir olduğu gerçeğini özünde taşıyarak bu değiştirime katkıda bulunuyor?’. ’Hayatın ve doğanın benden geçen şiirlerini yazıyorum” diyen Akın, şiir yazma edimini “korkuluksuz köprü”den geçmeye benzetir ve ben’den toplumcu şiire geçen bir şair, yeniden ben’e, öznel olana geçse de onda toplumcu uğrağın etkisinin yok olmayacağını savlar.“ (Ali Galip Yener)
“Bizi de dayanışmaya, acılara ortak olmaya çağırıyor şiirleriyle. Halkın acılarını ve duyarlığını, söylemini, geleceğini hiç göz ardı etmiyor şiirlerinde, onlara hep öncelik tanıyor. Onun, tüm şiirlerinde İlahiler‘le başkaldırışına, Ağıtlar‘la acıya ve ölenlere sahip çıkışına tanık oluyoruz. Gülten Akın, şiirimizin sevdalı rüzgâr.“ (Gültekin Emre)
ÖDÜLLERİ:
1955, Varlık dergisi Şiir Yarışması’nda Birincilik Ödülü (Teoman Karahun ile paylaştı.)
“Sığda” ile 1964 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü
“Maraş ve Ökkeş’in Destanı” ile 1972 TRT Sanat Ödülleri Yarışması’nda Başarı Ödülü
“Ağıtlar ve Türküler” ile 1976 Yeditepe Şiir Armağanı
“Sevda Kalıcıdır” ile 1991 Halil Kocagöz Ödülü
Salihli Belediyesi 1992 Dionysos Ödülü
“Seyran” (Toplu Şiirler) ile 1992 Sedat Semavi Vakfı Edebiyat Ödülü (Memet Fuat ile paylaştı.)
Truva Folklor Derneği 1998 Ödülü
“Sessiz Arka Bahçeler” ile 1999 Antalya Portakal Şiir Ödülü
“Uzak Bir Kıyıda” ile 2003 Dünya gazetesi Yılın Telif Kitabı Ödülü
2004, 23. TÜYAP İstanbul Kitap Fuarı Onur Yazarı
2008, Erdal Öz Edebiyat Ödülü
ESERLERİ:
ŞİİR: Rüzgâr Saati (1956), Kestim Kara Saçlarımı (1960), Sığda (1965), Kırmızı Karanfil (1971), Maraş‘ın ve Ökkeş‘in Destanı (1972), Ağıtlar ve Türküler (1976), Seyran Destanı (1979), Seyran (bütün şiirleri, 1982), İlâhiler (1983), Sevda Kalıcıdır (1991), İzlediğimiz Sular (1991), Sonra İşte Yaşlandım (1995), Toplu Şiirleri (10 şiir kitabının bir araya gelmiş şekli, 1956-1991; 1996), Sessiz Arka Bahçeler (1998), Uzak Bir Kıyıda (2003).
DİĞER ESERLERİ: Halk Dilinden Bir Top Gül (derleme, 1973), Şiiri Düzde Kuşatmak (yazılar, 1984), 42 Gün (anlatı, 1986), Şiir Üzerine Notlar (yazılar, 1996), Toplu Oyunlar (1997).
KAYNAKÇA: Bezirci / Yeni Edebiyat (Aralık 1970) - On Şair On Şiir (1971), Yurt Ansiklopedisi (c. X, 1984), Can Kurultay / Çağdaş Türk Edebiyatında Kadın Yazarlar (1993), Bedihan Tamsöz / Osmanlıdan Günümüze Kadın Şairler Antolojisi (1994, s. 275), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), Gültekin Emre / 50 Yıllık Bir Şiir Serüveni ya da... Gülten Akın Şiiri: Sevdalı Rüzgâr (Cumhuriyet Kitap, 20.4.2000), TBE Ansiklopedisi (2001), Oğuz Demiralp / Şair Ana (kitap-lık, Ocak-Şubat 2002), Berfin Bahar-Özel Bölüm (Ekim 2004), Semiha Şentürk / İncelek'lerin şairi Gülten Akın (milliyet.com.tr, 11.12.2008).
