Esma Ocak
Öykü ve roman yazarı (D. 5 Haziran 1928, Diyarbakır - Ö. 24 Mayıs 2011, Diyarbakır). Tam adı Aydın Esma Ocak’tır. Diyarbakır eşrafından Nakipzade Baha Ocak’ın eşi; şair, milletvekili Osman Ocak Nakiboğlu dayısı, Av. Canip Yıldırım ağabeyidir. Okuldan alınarak evlendirilmesi nedeniyle lise öğrenimini yarım bıraktı. Yaşamını ve yazı çalışmalarını tümüyle Diyarbakır’da sürdürdü. Evlilik sonrasında kadınların köy yaşamını çok net biçimde inceleme fırsatı buldu, bu izlenimlerini yazıya döktü. Böylece Türk edebiyatında önem verilen kayda değer eserler verdi. Çocukluğundan beri şiir ezberlemeye başladığı için en az üç bin civarında şiiri ezbere bildiği tahmin edilmektedir.
Berdel adlı eseri, 1990’da Atıf Yılmaz tarafından sinemaya aktarılarak Berlin’de Uluslararası Sanat Sinemaları Konfederasyon Ödülünü aldı; ayrıca yedi ülkede uluslararası ödüle daha layık görüldü. Berdel ve Yeni Çardak öyküleri ayrıca tiyatroya uyarlandı. Diyarbakır’ı Tanıtma Kültür ve Dayanışma Vakfı Başkanı, Türkiye Yazarlar Sendikası ve Edebiyatçılar Derneği üyesiydi. 25 Mayıs 2011 tarihinde Diyarbakır'da vefat etti. 26 Mayıs Perşembe günü Diyarbakır Beraat Camiinde kılınan ikindi namazı sonrası Mardinkapı Mezarlığında toprağa verilmiştir.
Esma hanımın sağlığında, Dört Ayaklı Minare civarındaki tarihî Diyarbakır evlerinden biri satın alınarak "Esma Ocak Müzesi" olarak müzeye dönüştürülmüş, ancak vefatından sonra ilgisizlikten harabeye dönmüştür.
“Çoğu sanatçı sanat çevrelerinde boy atar. Çıraklık yılları vardır. Dergilerde öyküleri yayınlanır. Basın dünyasının kıyısında köşesinde dostluklar, bağlar, ilişkiler kurarlar. Yavaş yavaş oluşur; tanınır, tanıtılır. İlişkiler örgüsünün bu gelişmede azımsanmayacak ölçüde payı vardır. Kimi de bütün bunlardan uzakta kendi kozasını kendi ören ipekböceği gibi çalışır; Güneydoğu Anadolu’nun bir yerinden fışkırıverir; kişiyi şaşkınlığa düşürür. Berdel “ilk öykü kitabı”nın orantılarını aşmış bir yapıt...” (İlhan Selçuk)
ESERLERİ (Öykü ve Roman):
Berdel (1981, Almancaya çevrildi ve Almanya’da basıldı), Kırklar Dağının Düzü (1982), Kervan Servan (1983), Sara Sara (1987), Kuyudaki Ses (1990), Muş Gürcüsü Destanı (1991), Surlu Kentin Sır Suyu (1994), Kadınlar Mektebi (1995), Duvar İçindeki Diyar / Diyarbekir (1998).
HAKKINDA: İlhan Selçuk / Berdel (Cumhuriyet gazetesi, 16.3.1981), Remzi İnanç / Berdel Üstüne Esma Ocak’la Konuşma (Ekimde ve Yazında Sesimiz, 25.3.1981), Nusret Kemal / Berdel (Türk Yazarlar Dergisi, Temmuz-Ağustos, 1981), Zeynep Oral / Esma Ocak, Güneydoğu Gerçeğini Yazmazsam Kendimi Suçlu Hissederim (Sanat Dergisi, 1984), Zeynep Oral / Diyarbakır’dan Sevgilerle (Milliyetten Esintiler, 1985), Şevket Beysanoğlu / Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları (c. 3, 1997, s. 304), Tahsin Özgüç / Türk Filmleri Sözlüğü (c. II, 1997-98), TBE Ansiklopedisi (2. bas. c. 2, 2003), İhsan Işık / TEKAA (2006), Üstün Çaba Yorulmaz / Esma Ocak Evi Kaderine Terkedilmiş (Yeni Çaba dergisi, Sayı: 70, Ocak-Nisan 2011, s. 28), Çaba Özel / Diyarbakır’dan Bir yıldız Kaydı – Esma Ocak Aydınlığın Yüzü İdi (Sayı: 71, Mayıs-Ağustos, 2011),, İhsan Işık / Diyarbakır Ansiklopedisi (2013).
Fotoğraflar
Haberler/Yorumlar
Öykü ve roman yazarı (D. 5 Haziran 1928, Diyarbakır - Ö. 24 Mayıs 2011, Diyarbakır). Tam adı Aydın Esma Ocak’tır. Diyarbakır eşrafından Nakipzade Baha Ocak’ın eşi; şair, milletvekili Osman Ocak Nakiboğlu dayısı, Av. Canip Yıldırım ağabeyidir. Okuldan alınarak evlendirilmesi nedeniyle lise öğrenimini yarım bıraktı. Yaşamını ve yazı çalışmalarını tümüyle Diyarbakır’da sürdürdü. Evlilik sonrasında kadınların köy yaşamını çok net biçimde inceleme fırsatı buldu, bu izlenimlerini yazıya döktü. Böylece Türk edebiyatında önem verilen kayda değer eserler verdi. Çocukluğundan beri şiir ezberlemeye başladığı için en az üç bin civarında şiiri ezbere bildiği tahmin edilmektedir.
Berdel adlı eseri, 1990’da Atıf Yılmaz tarafından sinemaya aktarılarak Berlin’de Uluslararası Sanat Sinemaları Konfederasyon Ödülünü aldı; ayrıca yedi ülkede uluslararası ödüle daha layık görüldü. Berdel ve Yeni Çardak öyküleri ayrıca tiyatroya uyarlandı. Diyarbakır’ı Tanıtma Kültür ve Dayanışma Vakfı Başkanı, Türkiye Yazarlar Sendikası ve Edebiyatçılar Derneği üyesiydi. 25 Mayıs 2011 tarihinde Diyarbakır'da vefat etti. 26 Mayıs Perşembe günü Diyarbakır Beraat Camiinde kılınan ikindi namazı sonrası Mardinkapı Mezarlığında toprağa verilmiştir.
Esma hanımın sağlığında, Dört Ayaklı Minare civarındaki tarihî Diyarbakır evlerinden biri satın alınarak "Esma Ocak Müzesi" olarak müzeye dönüştürülmüş, ancak vefatından sonra ilgisizlikten harabeye dönmüştür.
“Çoğu sanatçı sanat çevrelerinde boy atar. Çıraklık yılları vardır. Dergilerde öyküleri yayınlanır. Basın dünyasının kıyısında köşesinde dostluklar, bağlar, ilişkiler kurarlar. Yavaş yavaş oluşur; tanınır, tanıtılır. İlişkiler örgüsünün bu gelişmede azımsanmayacak ölçüde payı vardır. Kimi de bütün bunlardan uzakta kendi kozasını kendi ören ipekböceği gibi çalışır; Güneydoğu Anadolu’nun bir yerinden fışkırıverir; kişiyi şaşkınlığa düşürür. Berdel “ilk öykü kitabı”nın orantılarını aşmış bir yapıt...” (İlhan Selçuk)
ESERLERİ (Öykü ve Roman):
Berdel (1981, Almancaya çevrildi ve Almanya’da basıldı), Kırklar Dağının Düzü (1982), Kervan Servan (1983), Sara Sara (1987), Kuyudaki Ses (1990), Muş Gürcüsü Destanı (1991), Surlu Kentin Sır Suyu (1994), Kadınlar Mektebi (1995), Duvar İçindeki Diyar / Diyarbekir (1998).
HAKKINDA: İlhan Selçuk / Berdel (Cumhuriyet gazetesi, 16.3.1981), Remzi İnanç / Berdel Üstüne Esma Ocak’la Konuşma (Ekimde ve Yazında Sesimiz, 25.3.1981), Nusret Kemal / Berdel (Türk Yazarlar Dergisi, Temmuz-Ağustos, 1981), Zeynep Oral / Esma Ocak, Güneydoğu Gerçeğini Yazmazsam Kendimi Suçlu Hissederim (Sanat Dergisi, 1984), Zeynep Oral / Diyarbakır’dan Sevgilerle (Milliyetten Esintiler, 1985), Şevket Beysanoğlu / Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları (c. 3, 1997, s. 304), Tahsin Özgüç / Türk Filmleri Sözlüğü (c. II, 1997-98), TBE Ansiklopedisi (2. bas. c. 2, 2003), İhsan Işık / TEKAA (2006), Üstün Çaba Yorulmaz / Esma Ocak Evi Kaderine Terkedilmiş (Yeni Çaba dergisi, Sayı: 70, Ocak-Nisan 2011, s. 28), Çaba Özel / Diyarbakır’dan Bir yıldız Kaydı – Esma Ocak Aydınlığın Yüzü İdi (Sayı: 71, Mayıs-Ağustos, 2011),, İhsan Işık / Diyarbakır Ansiklopedisi (2013).
