Ebulhayr Rumî

Yazar (15. yy). Hakkında fazla bilgi yoktur. Saltuknâme adlı üç ciltlik bir eseri olduğu bilinmektedir. Bu eserden Ebulhayr’ın, Cem Sultan’ın maiyetinde bulunduğu ve şehzadenin emriyle, 1474-80 yılları arasında Anadolu ve Rumeli’yi dolaşarak Sarı Saltuk’a ait menkıbeyi topladığı anlaşılmaktadır. Destanda yer alan hikâyelerden bir kısmı, yazarın gittiği yerlerin âlimlerinden dinlediği hikâyelerdir. Bir kısmına da masal unsurları karışmıştır. Ebulhayr Rumî eserini halktan derlendiği şekliyle ve sade bir nesirle kaleme aldı. 13. yy. Anadolu alperenlerinden Sarı Saltuk’un hayatını, savaşlarını ve kerametlerini anlatmaktadır. Eser, on beşinci yüzyıl Türkçesi için değerli bir kaynak ve on üçüncü yüzyıl Türk tarihi için de menkıbevî bir bilgi hazinesidir.

HAKKINDA: A. Baki Gölpınarlı / Yunus Emre: Hayâtı (1936), Köprülü / İlk Mutasavvıflar (1976), Ş. Haluk Akalın / Saltuknâme I İnceleme-Metin (İÜ SBE doktora tezi, 1987), Kemal Yüce / Saltuknâme’de Tarihî Dinî ve Efsanevî Unsurlar (1978), M. Cunbur / Saltuknâme’nin Türk Milliyetçiliğindeki Yerine ve Üçüncü Nüshasına Dair (Millî Kültür, sayı: 1, 1977), N. Demir / Saltuknâme’nin Giriş Kısmına Göre Sarı Saltuk’un Şeceresi ve Anadolu’daki Bazı Şehirlerin Müslüman Türkler Tarafından Fethi (1992), TDOE – TDE Ansiklopedisi 3 (2003).