Demirtaş Ceyhun

Yazar (D. 1934, Adana – Ö. 29 Temmuz 2009, İstanbul). Adana Lisesi (1953), İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Bölümü (1959) mezunu. Adana Belediyesinde memurluk yaptıktan sonra serbest mimar olarak çalıştı, İstanbul Mimarlar Odası Genel Sekreteri oldu. Ankara Büyükşehir Belediyesinde danışmanlık yaptı. İstanbul'da açtığı bir kitabevinin yöneticiliğini (1972-76) yaptı. Politika gazetesi genel yayın müdürlüğünün ardından, özel şirketlerde danışman ve genel koordinatör olarak çalıştı. Sis Çanı Yayınevi’ni kurdu ve yönetti. 29 Temmuz 2009 günü İstanbul’da vefat etti, Aşiyan Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Hikâyeleri 1955'ten itibaren Yeni Ufuklar, Pazar Postası Yelken, 1960'dan sonra Türk Dili, Antalya, Ataç, kendi çıkardığı Edebiyat Cephesi (1979-80) dergilerinde yayımlandı. Demirtaş Ceyhun'u pek çok sanatçıdan ve edebiyatçıdan ayıran özellik; edebiyatı başından itibaren, bilinçli olarak hem akıl ve mantıkla hem de duygu, düşlem ve sezinlemeyle birdlikte ele almasıdır. Bir yandan öykü ve romanlarıyla, bir yandan da araştırma, inceleme ve denemeleriyle, yazınsal türlerde ortak bir imgelem yaratmış ve edebiyatı toplumbilim ve siyaset bilimle, kültür bilimle, kuramsal düşünceyle beslemiştir. Tarih çerçeveli araştırma ve incelemelerinde, tarihi deneme tadında okutmayı başarmıştır.

Demirtaş Ceyhun, Asya romanı ile TRT 1970 Sanat Ödülleri yarışmasında başarı ödülü, Çamasan adlı hikâye kitabıyla 1973 Sait Faik Hikâye Armağanını, Apartman kitabıyla da 1975 Türk Dil Kurumu Hikâye  Ödülünü kazandı.

ESERLERİ:

HİKÂYE:  Tanrıgillerden Biri (1961), Sansaryan Hanı (1967), Çamasan (1972), Apartman (uzun öyküleri, 1974), Babam ve Oğlum (1985), Eylül Hikâyeleri (1987, yeniden yazılmış bas., Ayı İzi adıyla, 1997), Belki Yarın Anlarlar (seçme öyküler, 2004).

ROMAN: Asya (1970), Yağmur Sıcağı (1976), Cadı Fırtınası (1982).

ÇOCUK KİTAPLARI: Avşalı Çocuk (1978), Savaş ve Küçük Barış (1979), Ada'nın Kuşu (1979), Horozlu Ayna (1989).

DENEME-İNCELEME: Haçlı Emperyalizm (1967), Yağma Edilen Türkiye (1968), Bir Yeni Dev (1977), Yüz Yaşındaki Delikanlı Bulgaristan (1978), 20. Yüzyıl ve Edebiyat (1979), Babıâli'nin Şu Son Kırk Yılı (1984), Can Çekişen Kitap (1985), Bütün Dünyadan Özür Diliyorum (1989), Entellektüelden Entele (1989), Ah Şu Biz Karabıyıklı Türkler (1992), Türk Edebiyatındaki Anadolu (1996), Osmanlılarda Aydın Kavramı (1997), Kod Adı: ''Ulu Hakan'' 1 / Türk Aydınının Dramı: Medrese'den İmam Hatip'e (1998), Aydınlanma ve Laisizm (2000), “Eksilmedi Bendeki Umutsuz Umut" Çünkü Ben Edebiyatçıyım... (2000), "Soğuk Savaş" Yazıları (2001), Erikler Çiçek Açtı mı? (2004), Edebiyatımı Geri İstiyorum (2005).

ANI: Çağımızın Nasrettin Hocası Aziz Nesin (anı, 1984), Yaşasın Aziz Nesin (anı, 1995).

KAYNAKÇA. İhsan Işık / Yazarlar Sözlüğü (1990, 1998) - Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2001, 2004) – Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2007, 2009), Necati Güngör / Demirtaş Ceyhun'la "Kod Adı: Ulu Hakan" üzerine: 'Ulu Hakan, Osmanlı'nın gerçek tarihinin şifre anahtarı' - Deniz Çalışkan / Bitmeyen Kavga (Cumhuriyet Kitap, 6.5.1999), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), Tuncer Urarol / Demirtaş Ceyhun ve Adana (söyleşi, Söylem, Haziran 1999),Yüksel Pazarkaya / Ceyhun, 'Ben Edebiyatçıyım'da edebiyatın dünden gelen sürecini irdeliyor (Cumhuriyet Kitap, 13.1.2000) – Aydınlanma ve Laisizm / Cumhuriyet Kitap, 16.11.2000), Feridun Andaç / Edebiyatımızın Yol Haritası (2000), "Soğuk Savaş" Yazıları / Demirtaş Ceyhun (Cumhuriyet Kitap, 15.11.2001), Tanzimet’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi 1 (2001), Türkiye Kültür ve Sanat 2010 Yıllığı (2010).