Biyografya
Profil
Cumali Yaşar

Cumali Yaşar

Doğum
19 Şubat 1967
Andırın
Eğitim
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fizik
Diğer İsimler
Cumali Yaşar
Sosyal Medya

Öğr. Gör. Dr. Cumali Yaşar
Akademisyen; Kuantum Bilgi İşlem, Yapay Zekâ, Akıllı Sistemler ve Eğitim Teknolojileri Araştırmacısı

Öğr. Gör. Dr. Cumali Yaşar, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi bünyesinde görev yapan; kuantum bilgi işlem, yapay zekâ, bilgi sistemleri, optimizasyon, dijital öğrenme teknolojileri, genişletilmiş gerçeklik (XR), metaverse, dijital ikizler ve yeni nesil etkileşimli öğrenme ortamları üzerine disiplinlerarası çalışmalar yürüten akademisyen ve araştırmacıdır.

Akademik formasyonunun temelini matematik, bilgisayar mühendisliği ve fizik oluşturmaktadır. Selçuk Üniversitesi Matematik Bölümünden 1990 yılında mezun olmuş; Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesinde Bilgisayar Mühendisliği alanındaki yüksek lisansını “WordNet Üzerinde Türkçe Bilişim Ontolojisinin Oluşturulması” başlıklı tezle tamamlamıştır. Fizik alanındaki doktora çalışmasını 2020 yılında “Kuantum Bilgi İşlem Temelli Elektronik İmza Yazılımı Geliştirilmesi” başlıklı tez ile tamamlayan Yaşar, 2024 yılında Matematik alanında “Kuantum Hesaplamada Sürekli Değişkenler ve Uygulamaları” başlıklı ikinci yüksek lisans çalışmasını tamamlamıştır. Bu akademik yapı, çalışmalarındaki matematiksel modelleme, bilgi teknolojileri ve kuantum fiziği etkileşiminin kuramsal temelini oluşturmaktadır.

Araştırma yaklaşımı

Yaşar'ın araştırmaları klasik bilişim problemlerinin kuantum hesaplama, yapay zekâ ve yeni nesil dijital teknolojiler aracılığıyla yeniden ele alınmasına odaklanmaktadır. Özellikle kuantum bilgi güvenliği ve elektronik imza sistemleri, kuantum ve kuantum-esinli optimizasyon, yapay zekâ destekli öğrenme ortamları, kişiselleştirilmiş ve uyarlanabilir öğrenme, XR/VR ve metaverse tabanlı deneyimsel öğrenme, dijital ikizler, akıllı tarım sistemleri, makine öğrenmesi temelli karar destek sistemleri ve dijital dönüşüm başlıca araştırma eksenleri arasında yer almaktadır.

Doktora araştırmasında temelleri oluşturulan kuantum elektronik imza yaklaşımı, sonraki yıllarda kuantum sürekli değişkenler, karmaşık sayılar ve Gaussian asal sayıları üzerinden geliştirilen dijital imza modelleriyle genişletilmiştir. 2025 yılında yayımlanan “Quantum Computer-Resistant Electronic Signature Generation Using Gaussian Prime Numbers” başlıklı çalışmasında klasik ve kuantum bilgisayar ortamlarında kullanılabilecek kuantum bilgisayarlara dirençli elektronik imza yaklaşımı üzerinde çalışmıştır.

Bu araştırma hattı 2026 yılında kuantum hesaplamanın yalnızca bilgi güvenliği alanında değil, gerçek yaşam optimizasyon problemlerinde de kullanılmasına doğru genişlemiştir. “Multi-Objective Climatic Optimisation of Agricultural Greenhouse Systems Using the Quantum Ising Model” çalışmasında gerçek sera verileri kullanılarak sıcaklık, nem, ışık, CO₂, pH ve EC gibi değişkenlerin Quantum Ising Modeli çerçevesinde çok amaçlı optimizasyonu ele alınmıştır. Çalışma, kuantum-esinli optimizasyon yöntemlerinin akıllı tarım ve sürdürülebilir üretim sistemlerine uygulanmasına yönelik disiplinlerarası bir araştırma örneğidir.

Yapay zekâ, metaverse ve deneyimsel öğrenme çalışmaları

Yaşar'ın son dönem araştırmalarının önemli bir diğer eksenini yapay zekâ ile sürükleyici teknolojilerin eğitim ortamlarına entegrasyonu oluşturmaktadır. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yer Bilimleri ve Doğa Tarihi Müzesi bağlamında gerçekleştirilen çalışmalarda; fiziksel erişimi sınırlı jeositlerin dijital ikizlerinin oluşturulması, metaverse ortamlarına aktarılması ve yapay zekâ destekli avatarların öğrenme süreçlerinde kullanılması üzerine modeller geliştirilmiştir.

2026 yılında Geoheritage dergisinde yayımlanan “Metaverse Technologies for Accessing Isolated Geosites: A Digital Bridge for Immersive Geotourism” başlıklı araştırmada LiDAR, İHA fotogrametrisi, üç boyutlu modelleme, dijital ikiz, metaverse ve yapay zekâ destekli avatar teknolojileri bütünleşik bir yapı içinde ele alınmış; Geo-Metaverse Heritage Framework (GMHF) adı verilen kavramsal ve uygulamalı bir çerçeve geliştirilmiştir. Çalışma, erişimi güç jeolojik miras alanlarının dijital ortamda deneyimlenmesine, jeomirasın korunmasına ve deneyimsel öğrenmeye yönelik yeni bir yöntem önermektedir.

Aynı araştırma programının devamı niteliğindeki “Experiential Learning in Earth Science and Natural History Museums with the Help of Artificial Intelligence-supported Avatars” başlıklı 2026 tarihli Geoheritage çalışması ise yapay zekâ destekli avatarların metaverse tabanlı sanal müze ortamlarında deneyimsel öğrenme süreçleri üzerindeki rolünü incelemektedir. Böylece araştırmalar, dijital müzeyi yalnızca fiziksel ortamın üç boyutlu bir kopyası olmaktan çıkararak kullanıcıyla etkileşim kurabilen, bilgi temelli yapay zekâ avatarlarıyla desteklenen yeni nesil öğrenme ortamına dönüştürmektedir.

Araştırma, geliştirme ve proje deneyimi

Akademik çalışmalarının önemli bir bölümünü uygulamaya ve proje geliştirmeye dayalı araştırmalar oluşturmaktadır. Yaşar; TÜBİTAK, Avrupa Birliği, H2020, yükseköğretim kurumları ve farklı kamu kuruluşlarınca desteklenen çok sayıda araştırma ve eğitim projesinde yürütücü, araştırmacı, danışman, uzman, eğitmen ve proje koordinatör yardımcısı olarak görev almıştır.

Kuantum bilgi işlem temelli elektronik imza yazılımının geliştirilmesine yönelik bilimsel araştırma projesi, akademik çalışmalarındaki kuantum güvenliği ekseninin erken dönem uygulamalarından biridir. Bunun yanında video konferans destekli dijital öğrenme materyalleri ve öğrenme yönetim sistemi projelerinde yürütücülük; kitlesel açık çevrimiçi ders sistemleri, uzaktan öğretim altyapıları ve e-ders stüdyolarının geliştirilmesinde araştırmacılık ve koordinasyon görevleri üstlenmiştir.
Son dönem proje portföyünde yapay zekâ, makine öğrenmesi, XR, robotik, sağlık teknolojileri ve akıllı sistemler daha belirgin hâle gelmiştir. Sanal Gerçeklik ve Yapay Zekâ Destekli Dijital İşaret Dili Eğitimi Platformu, Topraksız Tarıma Yönelik Makine Öğrenimi Tabanlı Akıllı Sistem Çözümleri, TÜBİTAK 1005 kapsamında yürütülen akciğer seslerinin spektral analizi ve makine öğrenmesi yoluyla solunum hastalıklarının teşhisine yönelik web ve mobil uygulama geliştirme çalışmaları bu yönelimin örnekleridir.
Uluslararası araştırma ve geliştirme çalışmalarında ise METACLINIC – Medical Tele-assistance and Augmentation Clinic, CORTEX – Cooperative Real-Time Experiences with Extended Reality ve SkillXR – XR-Enhanced Remote Operator Training Simulator for Inclusive Robotics and Industrial Education gibi H2020/XR eksenli projelerde araştırmacı olarak görev almıştır. SkillXR projesi, genişletilmiş gerçeklik destekli uzaktan operatör eğitimi, robotik ve kapsayıcı endüstriyel eğitim konularını bir araya getirmektedir.

Mesleki eğitim alanında Avrupa Birliği destekli “Developing Vocational Skills of Electro-Mechanical Technicians for UAV Maintenance and Repair” projesinde araştırmacı olarak görev almış; proje çıktıları kapsamında İHA bakım ve onarım teknisyenlerine yönelik mesleki standartlar ile eğitim materyallerinin hazırlanmasına katkı sağlamıştır. Bu çalışmalar 2024 tarihli “Occupational Standards for UAV Repair and Maintenance Technicians” bilimsel kitabı ve 2025 yılında yayımlanan İHA bakım-onarım alanındaki kitap bölümleriyle akademik çıktıya dönüştürülmüştür.

2026 yılında başlayan TÜBİTAK 3005 destekli “Uluslararası Öğrenciler Yoluyla KOBİ'lerin İhracat Kapasitesinin Artırılmasına Yönelik Web Tabanlı Ticaret Elçisi Eğitim ve Eşleştirme Platformunun Geliştirilmesi” projesinde de araştırmacı olarak görev almakta; dijital platform, eğitim teknolojileri ve ekonomik/kurumsal dijitalleşme kesişiminde disiplinlerarası çalışmalara katkı sağlamaktadır.

Bilimsel yayınlar ve akademik üretim

Yaşar'ın yayın portföyü kuantum bilgi işlem ve bilgi güvenliğinden yapay zekâya; eğitim teknolojilerinden metaverse ve dijital ikizlere; optimizasyon, akıllı şehirler, veri bilimi, e-öğrenme ve mesleki eğitime kadar geniş bir disiplinlerarası alanı kapsamaktadır. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi AVESİS kayıtlarında 128 yayın, bunların 8'i Web of Science, 9'u Scopus kapsamında olmak üzere; ayrıca 90 bilimsel toplantı bildirisi ve 15 kitap/kitap çalışması kayıtlıdır.

Seçilmiş güncel akademik çalışmaları arasında “Experiential Learning in Earth Science and Natural History Museums with the Help of Artificial Intelligence-supported Avatars” (Geoheritage, 2026); “Metaverse Technologies for Accessing Isolated Geosites: A Digital Bridge for Immersive Geotourism” (Geoheritage, 2026); “Multi-Objective Climatic Optimisation of Agricultural Greenhouse Systems Using the Quantum Ising Model” (2026); “Quantum Computer-Resistant Electronic Signature Generation Using Gaussian Prime Numbers” (2025); “Quantum Digital Signature Generation with Quantum Continuous Variables” (2024); “Developing a Program for Teaching Quantum Programming to High School Students in Turkey” (2023) ve “Undergraduate Students’ Views on the Flipped Learning Model: A Case Study” (2023) yer almaktadır.

Kitap ve kitap bölümü çalışmalarında ise yapay zekâ ve matematik ilişkisi, optimizasyon algoritmaları, yapay zekânın eğitim ve istihdam üzerindeki etkileri, akıllı şehirler, metaverse tabanlı müzecilik, dijital öğrenme materyalleri ve İHA bakım-onarım teknolojileri gibi konulara odaklanmaktadır.

Akademik ve bilimsel yönelim

Yaşar'ın akademik çalışmalarının ortak ekseni, gelişmekte olan hesaplama teknolojilerinin gerçek problemlere uygulanmasıdır. Kuantum hesaplamayı yalnızca teorik bir fizik ve bilgisayar bilimi konusu olarak değil; kriptografi, elektronik imza, optimizasyon, tarım ve sürdürülebilir sistemlerle ilişkilendirmekte; yapay zekâyı ise eğitim, sağlık, kültürel miras, dijital müzeler ve etkileşimli öğrenme ortamlarının dönüştürülmesinde ele almaktadır.

Bu yaklaşım; temel bilim, mühendislik ve eğitim bilimleri arasındaki sınırları geçirgen hâle getiren, kuramsal bilgi ile uygulanabilir dijital sistem geliştirmeyi bir araya getiren disiplinlerarası bir araştırma modeli ortaya koymaktadır.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi tarafından 2024 yılında Etkin Araştırmacı Ödülü ile ödüllendirilmiştir.

Başlıca araştırma alanları: Kuantum Bilgi İşlem ve Kuantum Programlama; Kuantum ve Post-Kuantum Bilgi Güvenliği; Elektronik ve Dijital İmza Sistemleri; Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi; Quantum Ising ve QUBO Tabanlı Optimizasyon; Metaverse, XR/VR ve Dijital İkiz Teknolojileri; Yapay Zekâ Destekli Avatarlar ve Deneyimsel Öğrenme; Eğitim Teknolojileri ve Dijital Öğrenme; Akıllı Sistemler ve Akıllı Tarım; Bilgi Sistemleri; Dijital Dönüşüm; Veri Bilimi ve Matematiksel Modelleme.

ORCID: 0000-0002-0065-3752

Biyografya'dan haberdar olun

Yenilik, gelişme ve kampanyaları ilk siz öğrenin.

Abone olarak tarafınıza e-posta ile ticari elektronik ileti gönderilmesini kabul edersiniz. Dilediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.