Gazeteci-yazar. 21 Eylül 1948, Ankara doğumlu. Asıl adı Osman Cengiz. Rumeli göçmeni bir ailedendir. İlkokulu Ankara’da bitirdi. Tarsus Amerikan Koleji (1966), Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Diplomasi ve Dış Münasebetler Bölümü (1970) mezunu. Kısa bir süre Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde uluslararası ilişkiler asistanı olarak görev yaptı (1979-81). Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğrenci Derneği Başkanı olarak siyasi faaliyetleri nedeniyle 12 Mart 1971 askeri müdahalesinin ertesinde ismi sakıncalılar listesine girdi. Yurt dışına kaçarak Filistin direnme hareketinin bünyesinde kısa bir süre, Şam’da uzunca bir süre Beyrut’ta ve daha sonra kısa sürelerle Cenevre, Paris ve Amsterdam’da yaşayıp 1974’te Türkiye’ ye döndü.
Gazeteciliğe 1976 yılında Vatan gazetesinde dış haberler şefi ve dış politika yorumcusu olarak başladı. Türk Haberler Ajansı ile Cumhuriyet, Hürriyet, Güneş, Sabah, Yeni Şafak, Dünden Bugüne Tercüman, Referans gazetelerinde dış politika yazarlığı yaptı. 1 Eylül 2008’den itibaren uzun yıllar Radikal gazetesinde yazdı.
Gazetecilik hayatının henüz başlarındayken “Ortadoğu Uzmanı”, “Savaş Muhabiri” gibi sıfatlarla anılır oldu. 80’li yılların ilk yarısını Lübnan’da, defalarca gittiği İran ve Ortadoğu’nun diğer merkezlerinde geçirdi. İkinci yarısında Doğu Avrupa’ya ve eski Sovyetler Birliği’ne yönelerek geniş bir coğrafyayı dolaştı. 1991–93 yılları arasında dönemin cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın özel danışmanlığını yaptı. 1993–95 arasında başta Bosna olmak üzere Balkanlarla ilgili çalışmalar yaptı. Bir ara, Cem Boyner’in başlatıp kısa zamanda başarısızlıkla sonuçlanan Yeni Demokrasi Hareketi’nin kurucu üyeleri arasında yer aldı ve örgütlenme sorumluluğunu üstlendi. İstanbul Bilgi Üniversitesi’nde Orta Doğu tarihi ve Orta Doğu politikası dersleri verdi (1997-99). “21. Yüzyıl Türkiye’si” üzerine yapılan çalışmada yer alması için Amerika Birleşik Devletleri’ne davet edildi ve iki yıl süresinde araştırmaya katkı sağladı (1999-2000).
Cengiz Çandar, Ocak 2017 başlarında Stockholm'e yerleşti ve Stockholm Üniversitesi Türkiye Çalışmaları Merkezi'nde kıdemli ziyaretçi araştırmacı olarak görev yapmaya başladı. Bir dönem siyasi iktidarı kayıtsız destekleyen ancak Cemaat-Hükümet kavgasının ardından AKP ile ters düşen Cengiz Çandar Stockholm'e yerleşti. Çandar, Stockholm Üniversitesi Türkiye Çalışmaları Merkezi'nde kıdemli ziyaretçi araştırmacı olarak görev yapıyor. Cemaat kumpaslarına verdiği destekle bilinen Çandar'ın adı üniversitenin resmi sitesinde de yer aldı.
Çandar daha önce de Filistin Kurtuluş Hareketi'nden ayrılıp Stockholm'e gitmişti. Birlikte Filistin Kurtuluş Hareketi'nden ayrıldığı arkadaşı Şahin Alpay da aynı üniversitede doktorasını yapmıştı.
1980’de Marksizme getirdiği eleştirilerin yanında Ortadoğu sorunlarını konu alan yorumlarıyla dikkat çekti. Aydınlık (1967-70), Proleter ve Devrimci Aydınlık (1970-71), Güney (1977), Tempo (1988-89) gibi birçok gazete ve dergide de yayımlandı. Meslek hayatı boyunca gezdiği dünyanın çeşitli ülkelerinde bulunan şehirlerden elli kadarını, kendine özgü bir anlatım diliyle şehir yazılarında anlattı. Bu yazılar önce Güneş gazetesinde tefrika edildi, daha sonra Benim Şehirlerim adıyla kitaplaştırıldı. 1982’de Türkiye Yazarlar Birliğince yılın gazetecisi seçildi. Ayrıca 1983 Bülent Dikmener Haber, 1986-87 Abdi İpekçi Barış ve Dostluk, 1995 Gazeteciler ve Yazarlar Vakfının Hoşgörü ödüllerini aldı. Fenerbahçe Spor Kulübü üyesi olan Çandar, Uluslararası Balkan Konferanslarının örgütleyicileri arasında yer aldı.
ESERLERİ:
Direnen Filistin (1976), Dünden Yarına İran (1981), Ortadoğu Çıkmazı (1984), Tarihle Randevu (1984), Ortadoğu Üzerine Aykırı Düşünceler (1984), Güneşin Yedi Rengi (1987), Benim Şehirlerim (2000), Çıktık Açık Alınla - 28 Şubat Post Modern Darbe Geçidinde / 1996-2000 (2000), Mezopotamya Ekspresi: Bir Tarih Yolculuğu (2012).
ORTAK KİTAP: Türkiye'nin Dönüşümü ve Amerikan Politikası (Editör: Morton Abramowitz . Alan Makovsky, Heath W. Lowry, Morton Abramowitz, Philip Robins, Ziya Öniş ile birlikte; yay. haz. Faruk Çakır, 2001).
KAYNAKÇA: Büyük Larousse (c. 5, s. 2569), İhsan Işık / Yazarlar Sözlüğü (1990, 1998) - Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2001, 2004) – Encyclopedia of Turkish Authors (2005) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2006, gen. 2. bas. 2007) - Ünlü Fikir ve Kültür Adamları (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi, C. 3, 2013) - Encyclopedia of Turkey’s Famous People (2013), Cengiz Çandar'ın yeni adresi (odatv.com.tr, 11.01.2017).
