Âşık Kul Nuri
Halk ozanı. 1 Şubat 1955, Yenice köyü / Kelkit / Gümüşhane doğumlu. Asıl Adı Nurettin Türkkan’dır. İlkokulu ve ortaokulu köyünden gidip gelerek Kelkit’te okudu. Endüstri Meslek Lisesini Gümüşhane’de bitirdi. İlkokul çağlarından itibaren köy odalarında büyüklerin toplanıp türkü söylemelerinden etkilendi. Büyükleri devamlı Âşık Sümmanî’nin türkülerini söylerlerdi. Bu etkiyle 1975’te kendisi de şiir yazmaya başladı.
Genellikle yazları köy işleriyle uğraşır, kışları köyden İstanbul’a çalışmaya giderdi. Bu gidiş gelişler ona gurbet türkülerini söyletmeye başladı. Askerlik görevini Eskişehir’de 1978’de tamamladı.. 1976’nın ortalarında köyünde öğretmenlik yapan Nurten (Savaş) hanım ile evlendi; bu evlilikten Turgay ve Tuncay adlarında iki erkek evladı vardır.
1984 yılında Erzincan’da Âşıklar Kahvehanesi kurarak bu geleneği 1995’e kadar sürdürdü. 1985 yılında ilk defa Konya Âşıklar Bayramı’na iştirak etti. 2000 yılına kadar Konya’da yapılan bu bayramlarda birçok dalda derece kazandı. 1987 yılında ise ilk defa yurt dışı gezisi olarak Fransa ve Almanya’da programlara katıldı. 1988 yılında Âşık Yaşar Reyhanı ile birlikte Suudi Arabistan’a, Türk işçilerine program yapmak üzere gitti. Bu arada umre ziyaretimi de yerine getirdi. 1995 yılında Erzincan’dan Ankara’ya göç etti. 1996’da Ârifân Radyo’da, 1997’nin Aralık ayından 2005 yılının Eylül ayına kadar “Kanal A” televizyonunda “Gönül Kervanı” adlı âşıklar programını canlı olarak sundu. 2007 yılında ise 10 ay süreyle “Gönül Kervanı” adlı programını aynı mahiyette Ses TV’de sürdürdü.
Hakkında 2009 yılına kadar dört çalışma yapıldı. Bunlardan birincisi Selçuk Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Saim Sakaoğlu’nun yönetiminde Yaşar Demir’in yapmış olduğu bitirme tezi; ikinci çalışma ise Atatürk Üniversitesinde Yrd. Doç. Dr. Turhan Kaya yönetiminde Mürsel Çelebi’nin bitirme tezi; üçüncüsü ise Yüzüncü Yıl Üniversitesi SBE Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı öğrencisi Necdet Tozlu tarafından hazırlanan yüksek lisans tezidir. Dördüncü ve en kapsamlı çalışma ise Selçuk Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Berat Alptekin’in 2003 yılında yaptığı teferruatlı bir çalışma olan “Gönül Kervanı” adlı kitaptır. Bunun yanı sıra çeşitli gazete, dergi ve kitaplarda hakkında çeşitli yazılar kaleme alınmıştır. 20 kaset ve CD’si çeşitli isimlerle çıkmıştır. Başarılarından dolayı kendisine çeşitli kurumlar, okullar ve belediyeler tarafından çok sayıda ödüller ve plaketler verilmiştir. Erzurum Halk Ozanları Derneği, Ankara Halk Ozanları Vakfı, İLESAM, MESAM, Dünya Çocuk Birliği (kurucu) üyesidir.
Aşık Kul Nuri hakkında en kapsamlı çalışma olarak, Oğuzhan Aydın’ın 2003’te yayımladığı “Kuşluk Vaktinde Âşık Kul Nuri” adlı eserinde “Gümüşhane yöresinin âşığı olan Âşık Kul Nuri’nin kendi ağzından hayat hikâyesi, bugüne kadar hiçbir yerde neşredilmeyen şiirleri ve âşığın “Mahir’in Hikâyesi” adlı halk hikâyesi yer almaktadır. Şiirlerin düzenlenmesinde hece ölçüsü esas alınarak bir gruplandırma yapılmış, bu grupların her birinde yer alan şiirler de kronolojik olarak dizilmiştir. Yine her şiirin başında da bu şiirin söylenmesine vesile olan husus hakkında âşığın verdiği bilgiler çerçevesinde kısa açıklamalar verilmiştir.”
HAKKINDA: Mürsel Çelebi / Aşık Kul Nuri’nin Hayata Bakışı ve İnsan (Erzincan, 1993, Yayımlanmamış Lisans Tezi), Yaşar Demir / Aşık Kul Nuri (Hayatı, Sanatı ve Şiirlerinden Örnekler) (Konya, 1992, Yayımlanmamış Lisans Tezi), Necdet Tozlu / Âşık Kul Nuri’nin Hayatı, Sanatı ve Şiirleri (Van, 1995, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Prof. Dr. Ali Berat Alptekin / Gönül Kervanı (Ankara, 2003), Oğuzhan Aydın / Âşık Kul Nuri Üzerine Perfprmas Metoduyla Bir Gözlem (Korkut Ata dergisi, yıl: 5, sayı: 5), Oğuzhan Aydın / Kuşluk Vaktinde Âşık Kul Nuri (2008).
Halk ozanı. 1 Şubat 1955, Yenice köyü / Kelkit / Gümüşhane doğumlu. Asıl Adı Nurettin Türkkan’dır. İlkokulu ve ortaokulu köyünden gidip gelerek Kelkit’te okudu. Endüstri Meslek Lisesini Gümüşhane’de bitirdi. İlkokul çağlarından itibaren köy odalarında büyüklerin toplanıp türkü söylemelerinden etkilendi. Büyükleri devamlı Âşık Sümmanî’nin türkülerini söylerlerdi. Bu etkiyle 1975’te kendisi de şiir yazmaya başladı.
Genellikle yazları köy işleriyle uğraşır, kışları köyden İstanbul’a çalışmaya giderdi. Bu gidiş gelişler ona gurbet türkülerini söyletmeye başladı. Askerlik görevini Eskişehir’de 1978’de tamamladı.. 1976’nın ortalarında köyünde öğretmenlik yapan Nurten (Savaş) hanım ile evlendi; bu evlilikten Turgay ve Tuncay adlarında iki erkek evladı vardır.
1984 yılında Erzincan’da Âşıklar Kahvehanesi kurarak bu geleneği 1995’e kadar sürdürdü. 1985 yılında ilk defa Konya Âşıklar Bayramı’na iştirak etti. 2000 yılına kadar Konya’da yapılan bu bayramlarda birçok dalda derece kazandı. 1987 yılında ise ilk defa yurt dışı gezisi olarak Fransa ve Almanya’da programlara katıldı. 1988 yılında Âşık Yaşar Reyhanı ile birlikte Suudi Arabistan’a, Türk işçilerine program yapmak üzere gitti. Bu arada umre ziyaretimi de yerine getirdi. 1995 yılında Erzincan’dan Ankara’ya göç etti. 1996’da Ârifân Radyo’da, 1997’nin Aralık ayından 2005 yılının Eylül ayına kadar “Kanal A” televizyonunda “Gönül Kervanı” adlı âşıklar programını canlı olarak sundu. 2007 yılında ise 10 ay süreyle “Gönül Kervanı” adlı programını aynı mahiyette Ses TV’de sürdürdü.
Hakkında 2009 yılına kadar dört çalışma yapıldı. Bunlardan birincisi Selçuk Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Saim Sakaoğlu’nun yönetiminde Yaşar Demir’in yapmış olduğu bitirme tezi; ikinci çalışma ise Atatürk Üniversitesinde Yrd. Doç. Dr. Turhan Kaya yönetiminde Mürsel Çelebi’nin bitirme tezi; üçüncüsü ise Yüzüncü Yıl Üniversitesi SBE Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı öğrencisi Necdet Tozlu tarafından hazırlanan yüksek lisans tezidir. Dördüncü ve en kapsamlı çalışma ise Selçuk Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Berat Alptekin’in 2003 yılında yaptığı teferruatlı bir çalışma olan “Gönül Kervanı” adlı kitaptır. Bunun yanı sıra çeşitli gazete, dergi ve kitaplarda hakkında çeşitli yazılar kaleme alınmıştır. 20 kaset ve CD’si çeşitli isimlerle çıkmıştır. Başarılarından dolayı kendisine çeşitli kurumlar, okullar ve belediyeler tarafından çok sayıda ödüller ve plaketler verilmiştir. Erzurum Halk Ozanları Derneği, Ankara Halk Ozanları Vakfı, İLESAM, MESAM, Dünya Çocuk Birliği (kurucu) üyesidir.
Aşık Kul Nuri hakkında en kapsamlı çalışma olarak, Oğuzhan Aydın’ın 2003’te yayımladığı “Kuşluk Vaktinde Âşık Kul Nuri” adlı eserinde “Gümüşhane yöresinin âşığı olan Âşık Kul Nuri’nin kendi ağzından hayat hikâyesi, bugüne kadar hiçbir yerde neşredilmeyen şiirleri ve âşığın “Mahir’in Hikâyesi” adlı halk hikâyesi yer almaktadır. Şiirlerin düzenlenmesinde hece ölçüsü esas alınarak bir gruplandırma yapılmış, bu grupların her birinde yer alan şiirler de kronolojik olarak dizilmiştir. Yine her şiirin başında da bu şiirin söylenmesine vesile olan husus hakkında âşığın verdiği bilgiler çerçevesinde kısa açıklamalar verilmiştir.”
HAKKINDA: Mürsel Çelebi / Aşık Kul Nuri’nin Hayata Bakışı ve İnsan (Erzincan, 1993, Yayımlanmamış Lisans Tezi), Yaşar Demir / Aşık Kul Nuri (Hayatı, Sanatı ve Şiirlerinden Örnekler) (Konya, 1992, Yayımlanmamış Lisans Tezi), Necdet Tozlu / Âşık Kul Nuri’nin Hayatı, Sanatı ve Şiirleri (Van, 1995, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Prof. Dr. Ali Berat Alptekin / Gönül Kervanı (Ankara, 2003), Oğuzhan Aydın / Âşık Kul Nuri Üzerine Perfprmas Metoduyla Bir Gözlem (Korkut Ata dergisi, yıl: 5, sayı: 5), Oğuzhan Aydın / Kuşluk Vaktinde Âşık Kul Nuri (2008).
