Gürünlü Âşık Gülhani
Saz şairi (D. 15 Mayıs 1940 (nüfusta 1944), Şeref (Ayvalı) köyü / Gürün / Sivas – Ö. 16 Mart 2014, Ankara). Asıl adı Mehmet Kargı’dır. İlkokulu köyünde, ortaokulu Gürün’de bitirdikten sonra emniyet teşkilatında görev aldı. 1987’de komiser olarak emekli oldu. Âşıklıkla ilgili hiç kimseden ders almadan kendi kendisini yetiştirdi. Gülhanî, manevi yönden Kangallı Âşık Emsâlî’ye bağlanıp onu üstad edindi.
Şiirleri Diyanet, Gardaş (Sivas), Hakses, Bilinç (Magosa), Bahçe, Meşale, Çağrı (Konya), Türk Folkloru, Karınca dergilerinde, Milliyet, Hergün, Devrim, Gündem vb. gazetelerde yayımlandı. Konya Âşıklar Bayramı (1973), II. İstanbul Festivali Âşıklar Şöleni (1974), Silifke Festivali (1976, 1977, 1978) ve Adana Karacaoğlan Şöleni (1976)’ne katıldı. 7 Mayıs 1974’te bazı âşıklarla birlikte Halk Ozanları Kültür Derneğini kurdu. Bu derneğin politikasını beğenmeyerek ayrılıp 1975’te Halk Ozanlarını Tanıtma ve Eserlerini Yaşatma Derneğini kurdu. Saz çalmayı da bilen Gülhanî’nin birçok şiiri bestelendi ve yart çapında belli bir üne kavuşmuştu. 1983’te halk ozanları arasında düzenlenen yarışmada ikinci oldu. Selçuk Üniversitesinin 1989 yılında düzenlediği 3.Aşıklar Şöleni’nde en güzel memleket şiiri dalında Aşık Ruhsati Ödülünü aldı. 16 Mart 2014 Pazar günü Ankara’da hayata gözlerini yumdu.
“Onun şiirlerinde millî ve dinî konular ağır basmaktadır. Tabiî olarak sevda ve tabiat konulu şiirleri ile günlük olayları konu alan şiirleri de vardır. Gülhanî’nin şiirleri daha ziyade 8 ve 11 hecelidir. Daha az hecelerden meydana gelen mısraları da kullandığı olur. O, şiirlerinde hane sayısını 3-5 arasında sınırlamamaktadır, bazen koşma tarzındaki şiirlerinin bir destan kadar uzun olduğunu görebiliriz. (…) İslâmî konuları mısralarının ses yapısıyla örerken tâlimî şiirin de güzel örneklerini vermiştir. (…) O cemiyetin bir parçası olduğunun şuurunda, bir âşık olarak üzerine düşenleri yapmak azminde olan bir âşıktır. ‘Nemelâzımcı değildir. Bir söz eri olarak yüklendiği vazifenin zorluğunu bilmektedir.” (Saim Sakaoğlu)
ESERLERİ (Şiir):
Perişan Hallerim (1973), Gürünlü Âşık Gülhanî (1976), Allah İçin (1983), Birlik Olunca (1984), Gönül Ağlayınca (1990), Ben Beni Bilince (1992).
KAYNAK: İhsan Hınçer / Saz Şairleri, Âşıklar: Gürünlü Âşık Gülhanî (Türk Folklor Araştırmaları, Nisan 1972), Âşık Hüseyin Çarıkman / Halkın Sesi Halk Ozanları (1975), Necdet Buluz / Halk Pınarından Damlalar: Sefil Gülhanî (Bahçe, Şubat-Mart 1976), İrfan Ünver Nasrattınoğlu / Gürünlü Âşık Gülhanî (Memleket, 26.1.1981), Saim Sakaoğlu / Gürünlü Âşık Gülhanî (Türk Folkloru, sayı: 44, Mart 1983), Süleyman Yağız / Yürü Bre Hızır Paşa (1983), Alim Yıldız / Sivaslı Şairler Antolojisi (2003), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2007, 2009), Nail Tan / "Aşık Gürünlü Gülhani" (Hayat Ağacı dergisi, sayı: 25, s. 96-97).
