Ali Nazimâ
Sözlük yazarı (D.1860, İstanbul – Ö. 1935, İstanbul). Eserlerinde Mehmet Ali müstearını da kullandı. İlk eğitimini sübyan mektebinde yaptı. Üsküdar Paşakapısı Rüştiyesi ve Galatasaray Sultanîsini bitirdikten sonra Galatasaray Sultanîsine Türkçe ve Arapça öğretmeni olarak atandı (1880). 1883’ten itibaren Mülkiye Mektebinde Fransızca öğretmenliği yaptı. 1885 yılında Mekteb-i Edeb adlı özel okulu kurdu. 1889’da Maarif Nezareti Tetkik-i Müellefât Komisyonu üyeliğine atandı. Mülkiye Mektebinde müdür yardımcılığı (1892) ve Fransızca öğretmenliğinin ardından İstanbul Darülfünununun Ulûm-u Tabüyye ve Diniyenin müdür yardımcılığını üstlendi. 1981’den itibaren Darülfünûnda Türkçe - edebiyat öğretmeni, Kadastro Okulu ve İnas Darülfünunu müdürü olarak görev yaptı. Daha sonra Maarif Nezareti Telif ve Tercüme Dairesi üyeliği, Vefa Sultanîsi Fransızca öğretmenliği, Dârülmuallimât müdürlüğü görevlerinde bulundu. 1935 yılında, Nişantaşı Lisesi müdürü iken emekli oldu.
Çeşitli ders kitapları ve sözlükleri arasındaNazimâ Lügati diye de anılan ve Mütercim Asım‘ın Kamus Çevirisi ile Vefik Paşanın Lehçe-i Osmani’sinden yararlanarak hazırladığı sözlüğü en önemli çalışmasıdır.
ESERLERİ:
SÖZLÜK - DERS KİTABI - ANTOLOJİ: Mükemmel Osmanlı Lügati (1899), Lisan-ı Osmanî, Mini Mini Lügat-ı Tefeyyüz, Osmanlıca‘dan Fransızca‘ya Lügat-Mignon Dictionnaire Tefeyyüz Ottoman-Français, Muhtasar Lisan-ı Osmani, Muhtasar Yeni Hesab, Muhtıra-i Belagat, Nevusul Kıraat, Oku Yahut Yeni Risale-i Ahlak ve Vezaif-i Etfal , Çay, İman, Nasihat-ı Hükema, İdman, Haritalı Küçük Tarih-i Osmanî, Çukulata, Batn-ı Küm yahut Fransızca Ef’ail-i Gayr-i Kıyasiye, Bak Öğren Yahut 650 Şekil ile Malumat-ı Fenniye ve Dürûs-ı Eşya, On Temmuz Malumat-ı Medeniye ve Tatbikat-ı Ahlâkıye Vesaireye Dair Kıraat Kitabı, Rebi‘ül İslamdan İlmihal, Resimli Muhtasar Sarf-ı Osmanî, Sualli ve Cevaplı Haritalı Küçük Tarih-i Osmanî, Talim-i Benât, Tarih-i Nazıma‘dan Küçük Tarih-i Müslimin, Tarih-i Nazıma‘dan Küçük Tarih-i Osmanî, Tertib-i Cedid İlaveli Risâle-i Ahlâk, Tertib-i Cedid Talim-i Farisi, Yeni Muhtasar Kavaid-i Osmaniye, Zübde-i Usûl-i Franseviye, Yeni Müntehabat-ı Gülistan.
ÇEVİRİ: Mükellim, Nevabiğü‘l-Kelim (Zemahşeri‘den).
HAKKINDA: A. Fidarok / İçimizden Birkaç İsim (Kafkasya Gerçeği, sayı :3, 1991), TDOE – TDE Ansiklopedisi 1 (2002).
