Ünsî Hasan Efendi
Âlim, şair (D. 1645, Taşköprü / Kastamonu – Ö. 8 Kasım 1723). Asıl adı Şeyh Hasan b. Şeyh Recep b. Şeyh Şehid Muhammed’dir. Şiirlerinde Ünsî mahlasını kullandı. A’rec (Topal) Hasan Efendi diye meşhur oldu. Babası Recep Efendi, Bayramiye Tarikatı şeyhlerindendi. Şer’î (İslâmiyetin temel kaidelerine ait) ilimleri tahsile başladı. Kısa sürede ilerleyerek yirmi yaşına gelmeden Ayasofya Camiînde zamanın bilginlerinin de devam ettiği Beyzâvî Tefsiri ve Mesnevî dersleri okuttu. Şeyh Karabaş Ali Efendi’ye bağlanarak Halvetiyye tarikatına girdi. Şeyhi Karabaş Ali Efendi, Hasan Efendi’ye 1665’te hilâfet (vekâlet) vererek İstanbul’un Rumeli yakasında istediği bir yerde insanları irşat etmesini (Hak yolunu gösterme) istedi. Hasan Efendi, İstanbul Ayasofya yakınlarındaki Acem Ağa Camiînde görev aldı ve ölümüne kadar irşat faaliyetlerinde bulundu. 1684 yılında Aydınoğlu Tekkesi şeyhliği görevinden uzaklaştırılınca, tekkenin sorumluluğu Ünsî Efendi’ye verildi. Bu tekke Ünsî Hasan Efendi Tekkesi olarak adlandırıldı. Burada, öldüğü 1723 yılına kadar şeyhlik yaptı. Cenazesi tekkesinin hâziresine (bahçesine) gömüldü.
ESERLERİ:
Kelâm-ı Azîz (Mustafa Tatçı ve Cemal Kurnaz tarafından yeni yazıya aktarıldı, bir inceleme eklenmiş halde), Sırr-ı Ehadiyyet, Dîvan (Türkçe, Arapça ve Farsça şiirleri).
KAYNAK: Hasan Ünsî Şabânî / Kelâm-i Azîz (haz. Mustafa Tatçı-Cemal Kurnaz, 2002), Mustafa Bektaşoğlu / Taşköprülü Âlimler (2002), Nail Tan - Özdemir Tan / Gurur Kaynağımız Kastamonulular IV (2005), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009).
Âlim, şair (D. 1645, Taşköprü / Kastamonu – Ö. 8 Kasım 1723). Asıl adı Şeyh Hasan b. Şeyh Recep b. Şeyh Şehid Muhammed’dir. Şiirlerinde Ünsî mahlasını kullandı. A’rec (Topal) Hasan Efendi diye meşhur oldu. Babası Recep Efendi, Bayramiye Tarikatı şeyhlerindendi. Şer’î (İslâmiyetin temel kaidelerine ait) ilimleri tahsile başladı. Kısa sürede ilerleyerek yirmi yaşına gelmeden Ayasofya Camiînde zamanın bilginlerinin de devam ettiği Beyzâvî Tefsiri ve Mesnevî dersleri okuttu. Şeyh Karabaş Ali Efendi’ye bağlanarak Halvetiyye tarikatına girdi. Şeyhi Karabaş Ali Efendi, Hasan Efendi’ye 1665’te hilâfet (vekâlet) vererek İstanbul’un Rumeli yakasında istediği bir yerde insanları irşat etmesini (Hak yolunu gösterme) istedi. Hasan Efendi, İstanbul Ayasofya yakınlarındaki Acem Ağa Camiînde görev aldı ve ölümüne kadar irşat faaliyetlerinde bulundu. 1684 yılında Aydınoğlu Tekkesi şeyhliği görevinden uzaklaştırılınca, tekkenin sorumluluğu Ünsî Efendi’ye verildi. Bu tekke Ünsî Hasan Efendi Tekkesi olarak adlandırıldı. Burada, öldüğü 1723 yılına kadar şeyhlik yaptı. Cenazesi tekkesinin hâziresine (bahçesine) gömüldü.
ESERLERİ:
Kelâm-ı Azîz (Mustafa Tatçı ve Cemal Kurnaz tarafından yeni yazıya aktarıldı, bir inceleme eklenmiş halde), Sırr-ı Ehadiyyet, Dîvan (Türkçe, Arapça ve Farsça şiirleri).
KAYNAK: Hasan Ünsî Şabânî / Kelâm-i Azîz (haz. Mustafa Tatçı-Cemal Kurnaz, 2002), Mustafa Bektaşoğlu / Taşköprülü Âlimler (2002), Nail Tan - Özdemir Tan / Gurur Kaynağımız Kastamonulular IV (2005), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009).
