Müzisyen, insan hakları savunucusu, yazar. 1941, Susurluk / Balıkesir doğumlu. Emekli korgeneral Daniyal Yurdatapan’ın oğludur. İstanbul Arnavutköy İlkokulu (1952) ve Ankara Atatürk Lisesini (1958) bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Jeoloji-Jeofizik Bölümünde öğrenim gördü.1958 yılında İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesinde öğrenci iken kurucuları arasında yer aldığı “Kuyrukluyıldızlar Vokal Topluluğu”nda amatör olarak başlayan müzik, daha sonra mesleği haline geldi. 1965 yılında Mehmet Ali Aybar’ın başkanı olduğu Türkiye İşçi Partisine kaydoldu ve partinin parçalanışına kadar üyesi olarak çalıştı. 1971 yılında tekrar İstanbul’a yerleşti. Attila Özdemiroğlu ile, Türkiye’nin ilk müzik yapım firması ŞAT Yapım’ı kurdu. Sekiz yıl kadar süren dönemde besteci, söz yazarı ve arranjör olarak yüzden fazla esere imza attı. 1974 yılında müziklerini yaptığı “Arkadaş” filminin baş kadın oyuncusu Melike Demirağ ile evlendi. 1981’de eşi ile birlikte Kıbrıs’ta düzenlenen “Türk, Yunan ve Kıbrıs Filmleri Dostluk Şenliği”ne katıldıkları için askeri yönetim tarafından “Yurda dön” çağrısı aldılar, dönmeyince de yurttaşlıktan çıkarıldılar. Oniki yıl devam eden sürgün yılarında Newyork’tan Moskova’ya, Mexico City’den Sydney’e kadar, dünyanın her yanını dolaşıp konserler verdiler, toplantılara katıldılar.
1991 seçimleri sonunda gerçekleşen hükümet değişikliği, onlara dönüş yolunu açmıştı. 1995 Ocak ayında Yaşar Kemal’in DGM’de yargılanması büyük bir tepki doğurmuştu. “Düşünce Suçu’na Karşı Girişim” başlatıldı. Yurdatapan, bu girişimin yürüttüğü “sivil itaatsizlik” eyleminin sözcüsü oldu. 1996 Ocak ayında, “Barış İçin Bir Araya” girişiminin de sözcülüğünü üstlendi. İnsan hakları ihlallerini saptamak ve kamuya duyurmak için Güneydoğu Anadolu’ya çok sayıda gözlem heyeti yollandı. Bu nedenle 1997 sonbaharında ve 1998 Nisanında tutuklanıp her seferinde ilk celsede serbest bırakıldı, sonra da beraat etti. Ancak “Düşünce suçu” nedeniyle 2000 yılında iki ay hapse mahkum edilince, bu cezayı, gönüllü olarak Kartal Özel Tip Cezaevinde, çok tartışılan izolasyon hücrelerinden birinde geçirdi. Yeni Türk Ceza Kanununun yirmiiki ayrı maddesinin çiğnendiği Düşünceye Özgürlük 1995 – 2005 kitapçığı için açılan soruşturma devam etti.
Şanar Yurdatapan’ın bir çok eseri arasında genç kuşak tarafından da bilinen şarkılarının başında “Arkadaş” ve “Şimdi İstanbul’da Olmak Anasını Satayım” geliyor. Senfoni orkestrasının “Saz” a eşlik ettiği ilk yapıt olan “Anatolia” (Anadolu) ise ilk olarak 1985 yılında Köln WDR Radyo salonunda, iki yıl sonra da Köln Flarmoni Orkestrası eşliğinde ünlü Flarmoni salonunda seslendirildi, WDR studyolarında kaydedildi.
1975’te Yılmaz Güney’in “Arkadaş” filmine yaptığı müzikle Antalya Film Şenliği “Altın Portakal” ve 1993 yılında POP-SAV’ın düzenlediği “35 Yıl 35 Besteci” ödüllerini kazandı. 1980 yılında TRT Eurovision Şarkı Yarışmasında birinci olan “Peter Oil” adlı şarkının söz yazarı olarak verilen ödülü ise TRT’deki baskılar nedeniyle ve canlı yayında reddetti
Düşünce özgürlüğü için yaptığı çalışmalar nedeniyle İHD, MAZLUM-DER ve ÇGD’nin çeşitli tarihlerde verdikleri “Düşünce Özgürlüğü” ödüllerinin yanısıra, 2001 yılında Human Rights Watch (İnsan Hakları İzleme Örgütünün) Hellman-Hammett ve 2002’de “INDEX on Censorship”in verdiği “Best Circumvention of Censorship” (Sansürün Tekerine En İyi Çomak Sokma) ödüllerinin de sahibidir. Gene 2002 yılında Human Rights Watch’ın en büyük ödülü olan “Global Rights Defender” ödülüne layık görüldü, HRW’nin bir yıl süre ile dünyadaki üç “Monitor”undan biri oldu..
ESERLERİ:
DÜŞÜNCE:Düşünceye Özgürlük(1995’ten itibaren aynı adlaadını taşıdığı yılı izleyen yılın 23 Ocağında yayınlandı: Düşünceye Özgürlük- 2001, 2002, 2003, 2004, 2005), Abdurrahman Dilipak ile birlikte: Kırmızı ile Yeşil - Yeşil ile Kırmızı (2002), Kırmızı-Yeşil Anılar (2003), Kırmızı-Yeşil Ortak Payda (2004).
MİZAH ÖYKÜSÜ: Fatoş’un Günlüğü (1998).
KAYNAK: İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009).
