Sadettin Bilgiç
Hekim, siyaset ve devlet adamı (D. 23 Aralık 1920, Şarkikaraağaç / Isparta – Ö. 22 Nisan 2012, İstanbul). “Koca Reis” lakabıyla meşhurdur. Isparta milletvekilllerinden Sait Bilgiç'in kardeşi ve yine Isparta milletvekillerinden Süreyya Sadi Bilgiç'in babasıdır. İlkokulu Isparta'da bitirdi. Ortaokul ve liseyi parasız yatılı okuyarak 1939 yılında Kayseri Lisesinden mezun oldu. 1947 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesini bitirerek 1957 yılına kadar pratisyen hekim olarak yurdun çeşitli il ve ilçelerinde görev yaptı. 1957 yılında Ankara Numune Hastanesinde genel cerrahi asistanlığına başladı ve Nisan 1961’de genel cerrahî uzmanı oldu.
Bilgiç, 1961 genel seçimlerde Adalet Partisi (AP) listesinden Isparta Milletvekili seçildi. 1962'de Adalet Partisi Genel Başkan Yardımcılığına getirildi. 10 Haziran 1964’te Adalet Partisi Genel Başkan Vekilliğine getirildi ve 30 Kasım 1964'e kadar bu görevde kaldı. 1965 seçimlerinde İstanbul’dan milletvekili seçilerek 3 Nisan 1967'de I. Demirel Hükümetinde Ulaştırma Bakanlığına getirildi. 1969 Genel Seçimlerinde yine İstanbul’dan milletvekili seçildi. Haziran 1970 ayında bir gurup arkadaşı ile birlikte AP’den ihraç edildi. Aynı yılın Aralık ayında Demokratik Partiyi kuranlar arasında yer aldı. 1973 seçimlerinde bu partiden ve yine İstanbul’dan milletvekili seçildi. 30 Mart 1975’te partisinden ayrılarak Haziran 1976’da eski partisi olan AP’ye geri döndü ve genel başkan yardımcısı seçildi. 1977 seçimlerinde yine İstanbul’dan milletvekili seçildi. 21 Temmuz 1977 tarihinde kurulan V. Demirel Hükümetinde Milli Savunma Bakanlığına getirildi. 18 Ekim 1977'de Bakanlıktan istifa ederek ayrıldı.
Sadettin Bilgiç, 12 Eylül 1980 askerî darbesine kadar AP Genel Başkan Yardımcısı olarak görev yaptı. 1982 Anayasası ile on yıl siyaset yapması yasaklandı. Haziran 1983 ayının başından Eylül ayı sonuna kadar Çanakkale Zincirbozan askeri tesislerinde ikamete mecbur edildi. 1987 Anayasa Referandumu ile siyasi hakları iade edildi. 1988'de Doğru Yol Partisi (DYP) Genel Kongresinde Genel İdare Kurulu üyeliğine seçildi ve 1990'daki kongreye kadar bu görevde kaldı. 1992'de aktif politika hayatından çekildi. Sadettin Bilgiç, 27 Mayıs 1960 sonrasından itibaren politik olayların içinde bir kişi olmuştur. Bu bakımdan Hatıralar (2002) kitabında anlattıkları sadece Türk siyasi hayatının bir kanadının değil bütününün panoramasıdır. 22 Nisan 2012’de tedavi gördüğü İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde vefat etti. Evli ve 4 çocuk babasıydı.
ESERLERİ:
Türkiye’de Seçimler ve Seçim Kanunları (1995), Hatıralar (2002).
KAYNAK: Türkiye Ansiklopedisi 1 (1974), Yurt Ansiklopedisi (5 cilt, 1982), Milliyet Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi (4. cilt, 1986), Türkiye Yazarlar Birliği / Türkiye Kültür Sanat Yıllığı (2013).
Fotoğraflar
Hekim, siyaset ve devlet adamı (D. 23 Aralık 1920, Şarkikaraağaç / Isparta – Ö. 22 Nisan 2012, İstanbul). “Koca Reis” lakabıyla meşhurdur. Isparta milletvekilllerinden Sait Bilgiç'in kardeşi ve yine Isparta milletvekillerinden Süreyya Sadi Bilgiç'in babasıdır. İlkokulu Isparta'da bitirdi. Ortaokul ve liseyi parasız yatılı okuyarak 1939 yılında Kayseri Lisesinden mezun oldu. 1947 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesini bitirerek 1957 yılına kadar pratisyen hekim olarak yurdun çeşitli il ve ilçelerinde görev yaptı. 1957 yılında Ankara Numune Hastanesinde genel cerrahi asistanlığına başladı ve Nisan 1961’de genel cerrahî uzmanı oldu.
Bilgiç, 1961 genel seçimlerde Adalet Partisi (AP) listesinden Isparta Milletvekili seçildi. 1962'de Adalet Partisi Genel Başkan Yardımcılığına getirildi. 10 Haziran 1964’te Adalet Partisi Genel Başkan Vekilliğine getirildi ve 30 Kasım 1964'e kadar bu görevde kaldı. 1965 seçimlerinde İstanbul’dan milletvekili seçilerek 3 Nisan 1967'de I. Demirel Hükümetinde Ulaştırma Bakanlığına getirildi. 1969 Genel Seçimlerinde yine İstanbul’dan milletvekili seçildi. Haziran 1970 ayında bir gurup arkadaşı ile birlikte AP’den ihraç edildi. Aynı yılın Aralık ayında Demokratik Partiyi kuranlar arasında yer aldı. 1973 seçimlerinde bu partiden ve yine İstanbul’dan milletvekili seçildi. 30 Mart 1975’te partisinden ayrılarak Haziran 1976’da eski partisi olan AP’ye geri döndü ve genel başkan yardımcısı seçildi. 1977 seçimlerinde yine İstanbul’dan milletvekili seçildi. 21 Temmuz 1977 tarihinde kurulan V. Demirel Hükümetinde Milli Savunma Bakanlığına getirildi. 18 Ekim 1977'de Bakanlıktan istifa ederek ayrıldı.
Sadettin Bilgiç, 12 Eylül 1980 askerî darbesine kadar AP Genel Başkan Yardımcısı olarak görev yaptı. 1982 Anayasası ile on yıl siyaset yapması yasaklandı. Haziran 1983 ayının başından Eylül ayı sonuna kadar Çanakkale Zincirbozan askeri tesislerinde ikamete mecbur edildi. 1987 Anayasa Referandumu ile siyasi hakları iade edildi. 1988'de Doğru Yol Partisi (DYP) Genel Kongresinde Genel İdare Kurulu üyeliğine seçildi ve 1990'daki kongreye kadar bu görevde kaldı. 1992'de aktif politika hayatından çekildi. Sadettin Bilgiç, 27 Mayıs 1960 sonrasından itibaren politik olayların içinde bir kişi olmuştur. Bu bakımdan Hatıralar (2002) kitabında anlattıkları sadece Türk siyasi hayatının bir kanadının değil bütününün panoramasıdır. 22 Nisan 2012’de tedavi gördüğü İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde vefat etti. Evli ve 4 çocuk babasıydı.
ESERLERİ:
Türkiye’de Seçimler ve Seçim Kanunları (1995), Hatıralar (2002).
KAYNAK: Türkiye Ansiklopedisi 1 (1974), Yurt Ansiklopedisi (5 cilt, 1982), Milliyet Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi (4. cilt, 1986), Türkiye Yazarlar Birliği / Türkiye Kültür Sanat Yıllığı (2013).
