Reşit Hanadan
Kosovalı Türk öykü ve roman yazarı, siyasetçi, Kosova Türk Birliği Partisi’nin ilk genel başkanı. 21 Şubat 1955 tarihinde Kosova’nın Prizren’e bağlı Mamuşa kasabasında doğan Reşit Hanadan 1958 yılında ailesiyle birlikte Türkiye’ye göç etti. Beş yıllık ilkokulu Salihli’de okudu. 1969 yılında tekrar ailece Kosova’ya dönen Reşit Hanadan buradaki sekiz yıllık okuldan mezun olduktan sonra eğitimine Prizren Lisesi’nde devam etti. Yüksek öğrenimini Priştine Üniversitesi Filoloji Fakültesi Türkoloji Bölümü’nde tamamlayan ve bu arada Belgrat’taki Yugoslav Gazetecilik Enstitüsü’nde gazetecilik eğitimi de alan yazar 1981 yılında Priştine’de yayınlanan “Tan” Gazetesi’nde çalışmaya başladı. 1981-99 yılları arasında gazetecilik, kültür-sanat-edebiyat sayfaları editörlüğü yaparken “Dağarcık” adlı köşesinde köşe yazıları da kaleme alan yazara 1984 yılında Tan Gazetesi tarafından Yılın Gazetecisi Ödülü’ne layık bulundu. Reşit Hanadan’ın 1998 yılında başlayan Kosova savaşı esnasında muhabirlik yaptığı Türkiye’deki kimi gazete ve dergilerde haber ve röportajları da yayınlandı. Savaşın ardından çalıştığı “Tan” Gazetesi’nin kapatılması üzerine uzun bir süre ticaretle uğraştıktan sonra 2009 yılında Mamuşa “Atatürk” Lisesi’nde Türkçe öğretmeni olarak çalışmaya başlayan yazar 2015 yılında Mamuşa Belediyesi tarafından Yılın Öğretmeni seçildi.
Yazarın şimdiye dek üçü öykü, yedisi de roman olmak üzere on kitabı yayınlandı. 1987 yılında “Tan” Yayınları arasında çıkan “Sel” adlı romanıyla dikkatleri üzerine çeken yazar eserin o döneme kadar ülkede Türkçe yayınlanmış ilk roman olması hasebiyle Yugoslavya Başkanlık Divanı tarafından emek madalyasıyla ödüllendirildi.
1992 yılında BM Güvenlik Konseyi tarafından Yugoslavya’ya uygulanan ekonomik yaptırımlar yüzünden memur maaşlarında büyük bir kısıntıya gidilmesi üzerine geçimini sağlamak amacıyla ticaretle uğraşmak zorunda kaldığı 1992 yılında edebi yaratıcılıktan uzaklaşan yazar on yıl aradan sonra 2002 yılında tekrar döndüğü edebi çalışmaları çerçevesinde Taş Yerinde Ağırdır adlı üçlemesinin ilk iki cildini yazıp yayınladı. Bu arada ticaretle uğraşmak amacıyla tekrar ara verdiği edebi çalışmalarına on yıllık ikinci bir ardan sonra, 2013 yılında yeniden dönen Reşit Hanadan 2018 yılına kadar dört yeni romana daha imza attı.
Türkiye’de de bilinen, öykü, makale ve haberleriyle değişik dergi ve gazetelerde yer alan Reşit Hanadan yaşamı ve yapıtlarıyla kimi üniversitelerin edebiyat fakültelerinde Çağdaş Türk lehçeleri Edebiyatları dersleri çerçevesinde okutulurken aynı zamanda lisansüstü çalışmalara, mastır ve doktora tezlerine de konu edilmektedir. 1992 yılında Ankara’da düzlenen 1. Türk Dünyası Yazarlar Kurultayı’nda Kosova’yı temsil eden Reşit Hanadan’a Türkiye ile Kosova’da yayınlanmış şair ve yazar sözlüklerinde de Kosovalı bir Türk yazarı sıfatıyla yer verilmiştir. Eğitim Bakanlığı’nın kararı üzere yaşamı ve yapıtlarıyla Kosova’daki Türk liselerinde de okutulan yazarın kimi öyküleri Arnavutça ile Sırpçaya da çevrilip, Kosova’da yayımlanmıştır.
1990 yılında çok partili sisteme geçilen Yugoslavya’da kurulan Türk Demokratik Birliği partisinin kurucu meclisi ve ilk yönetim kurulu üyeliğine seçilen Reşit Hanadan, 1999 yılındaki NATO müdahalesiyle Yugoslavya’dan kopup ayrılmasının ardından 2008 yılında bağımsızlığına kavuşan Kosova Cumhuriyeti’nde yaşayan Türklerin çok partili siyasi yaşama katılabilmelerini sağlamak amacıyla 2010 yılında ikinci bir Türk siyasi partisi olarak kurulmasına ön ayak olduğu Kosova Türk Birliği Partisi’nin ilk genel başkanı sıfatıyla görevde bulunduğu beş yıl içerisinde partiyi biri genel, diğeri de yerel olmak üzere iki kez seçime sokmuştur.
Ödülleri:
1. Yazgı, Tan Yayınları “Yılın Kitabı Ödülü”, 1983
2. Duygu Tutsağı, Tan Yayınları, “Süreyya Yusuf Yazın Ödülü”, 1986
3. Sel, Yugoslavya Başkanlık Divanı “Emek Madalyası Ödülü”, 1988
4.Yıldızlı Ev, Priştine Kent Meclisi “Kültür Ödülü”, 1990
5.Taş Yerinde Ağırdır, Kosova Türk Sanatçılar Derneği “Yılın Sanatçısı Ödülü”, 2003
6. Başka Olur Rumeli’nin Harmanı, Prizren Doğru Yol Kültür-Sanat Derneği “Uluslararası Süleyman Brina Balkanlar’da Türk Kültürüne Hizmet Ödülü”, 2004
7. Elveda Hüdavendigar Diyarı, Priştine Üniversitesi Türkoloji Bölümü “Uluslararası Süreyya Yusuf Türk Kültürüne Hizmet Ödülü”, 2014
8. Rumeli’den Çıktık Yola, Kosova Türk Yazarlar Derneği “Suzi Çelebi Edebiyat Ödülü”, 2016
9. Mehmet Çavuş Geliyor /Öykü/, Avrasya Yazarlar Birliği “5. Uluslararası Kaşgarlı Mahmut Hikaye Yarışması” Birincilik Ödülü, Kastamonu-Türkiye, 2018
10. Mehmet Çavuş Geliyor / Öykü/, Avrasya Yazarlar Birliği 5. Uluslar arası Kaşgarlı Mahmut Hikaye Yarışması Ödül Töreni, TÜRKSOY “Cengiz Aytmatov Madalyası”, Kastamonu, Türkiye, 2018
ESERLERİ:
Öykü:
Yazgı (1982), Duygu Tutsağı (1985), Yıldızlı Ev (1987, 1989).
Roman:
Sel (1987),Taş Yerinde Ağırdır (2002), Başka Olur Rumeli’nin Harmanı (2003), Elveda Hüdavendigar Diyarı (2013), Rumeli’den Çıktık Yola (2015), Rumeli Deryasında Boğdular Bizi (2017), Erken Çöker Karanlık Rumeli’ye (2018), Rumeli Dert Yumağı (1989).
KAYNAKÇA: Prof. Dr. İ. Güven Kaya: (Duygu Tutsağı” öykü kitabı önsözü, Tan yayınları, 1985, Priştine), Prof. Dr. İrfan Morina (“Sel” romanına yazdığı önsöz, “Tan” Yayınları, 1987, Priştine), Necati Zekeriya (“Tan” Gazetesi, 19. 03. 1988, Priştine), Agim Rifat Yeşeren / Sel” romanıyla ilgili görüşler, “Tan” Gazetesi, 11. 06. 1988. Priştine), Doç. Dr. S. Dilek Yalçın Çelik / “Kosova’da Çağdaş Türk Edebiyatı (1951-2008)”, Prizren Doğru Yol Kültür Güzel Sanatlar Derneği Yayınları, 2008, Prizren- Kosova), Fahri Kaya / Yugoslavya Türk Hikayesi Antolojisi (Üsküp, 1990), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), TDOE - TDE Ansiklopedisi 4 (2004), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2006, gen. 2. bas. 2007), Dr. Taner Güçlütürk /“Kosova’da Türk Edebi Yaratıcılığı -1951-2001” başlıklı doktora tezi, “BAL-TAM” Yayınları, 2011, Prizren), Assoc. Prof. Dr. Salih Okumuş / “Kosova’da Türkçeyi Bayraklaştıran Büyük Yazar: Reşit Hanedan”, başlıklı röportaj, “Kardeş Kalemler” Dergisi, sayı: 102,103, Haziran-Temmuz 2015, Ankara), Prof. Dr. Bilge Ercilasun / “Rumeli’den Çıktık Yola Adlı Roman Hakkında Düşünceler”, “BAL-TAM” Türklük Bilgisi Dergisi, sayı: 25, Eylül 2016, Prizren), Yasin Yavuz / “Reşit Hanadan Ve Romancılığı”, Araştırma-inceleme, Bengü Yayınları, 2019, Ankara), Yıldıray Morina (Bilgi teyidi, 27.02.2020).
Reşit Hanadan Kitapları İçin İletişim:
Yıldıray Morina
İnstagram: yildirray
Mail: Yazarın yaratıcılığı ve sanatı hakkında ne dediler:
Kosovalı Türk öykü ve roman yazarı, siyasetçi, Kosova Türk Birliği Partisi’nin ilk genel başkanı. 21 Şubat 1955 tarihinde Kosova’nın Prizren’e bağlı Mamuşa kasabasında doğan Reşit Hanadan 1958 yılında ailesiyle birlikte Türkiye’ye göç etti. Beş yıllık ilkokulu Salihli’de okudu. 1969 yılında tekrar ailece Kosova’ya dönen Reşit Hanadan buradaki sekiz yıllık okuldan mezun olduktan sonra eğitimine Prizren Lisesi’nde devam etti. Yüksek öğrenimini Priştine Üniversitesi Filoloji Fakültesi Türkoloji Bölümü’nde tamamlayan ve bu arada Belgrat’taki Yugoslav Gazetecilik Enstitüsü’nde gazetecilik eğitimi de alan yazar 1981 yılında Priştine’de yayınlanan “Tan” Gazetesi’nde çalışmaya başladı. 1981-99 yılları arasında gazetecilik, kültür-sanat-edebiyat sayfaları editörlüğü yaparken “Dağarcık” adlı köşesinde köşe yazıları da kaleme alan yazara 1984 yılında Tan Gazetesi tarafından Yılın Gazetecisi Ödülü’ne layık bulundu. Reşit Hanadan’ın 1998 yılında başlayan Kosova savaşı esnasında muhabirlik yaptığı Türkiye’deki kimi gazete ve dergilerde haber ve röportajları da yayınlandı. Savaşın ardından çalıştığı “Tan” Gazetesi’nin kapatılması üzerine uzun bir süre ticaretle uğraştıktan sonra 2009 yılında Mamuşa “Atatürk” Lisesi’nde Türkçe öğretmeni olarak çalışmaya başlayan yazar 2015 yılında Mamuşa Belediyesi tarafından Yılın Öğretmeni seçildi.
Yazarın şimdiye dek üçü öykü, yedisi de roman olmak üzere on kitabı yayınlandı. 1987 yılında “Tan” Yayınları arasında çıkan “Sel” adlı romanıyla dikkatleri üzerine çeken yazar eserin o döneme kadar ülkede Türkçe yayınlanmış ilk roman olması hasebiyle Yugoslavya Başkanlık Divanı tarafından emek madalyasıyla ödüllendirildi.
1992 yılında BM Güvenlik Konseyi tarafından Yugoslavya’ya uygulanan ekonomik yaptırımlar yüzünden memur maaşlarında büyük bir kısıntıya gidilmesi üzerine geçimini sağlamak amacıyla ticaretle uğraşmak zorunda kaldığı 1992 yılında edebi yaratıcılıktan uzaklaşan yazar on yıl aradan sonra 2002 yılında tekrar döndüğü edebi çalışmaları çerçevesinde Taş Yerinde Ağırdır adlı üçlemesinin ilk iki cildini yazıp yayınladı. Bu arada ticaretle uğraşmak amacıyla tekrar ara verdiği edebi çalışmalarına on yıllık ikinci bir ardan sonra, 2013 yılında yeniden dönen Reşit Hanadan 2018 yılına kadar dört yeni romana daha imza attı.
Türkiye’de de bilinen, öykü, makale ve haberleriyle değişik dergi ve gazetelerde yer alan Reşit Hanadan yaşamı ve yapıtlarıyla kimi üniversitelerin edebiyat fakültelerinde Çağdaş Türk lehçeleri Edebiyatları dersleri çerçevesinde okutulurken aynı zamanda lisansüstü çalışmalara, mastır ve doktora tezlerine de konu edilmektedir. 1992 yılında Ankara’da düzlenen 1. Türk Dünyası Yazarlar Kurultayı’nda Kosova’yı temsil eden Reşit Hanadan’a Türkiye ile Kosova’da yayınlanmış şair ve yazar sözlüklerinde de Kosovalı bir Türk yazarı sıfatıyla yer verilmiştir. Eğitim Bakanlığı’nın kararı üzere yaşamı ve yapıtlarıyla Kosova’daki Türk liselerinde de okutulan yazarın kimi öyküleri Arnavutça ile Sırpçaya da çevrilip, Kosova’da yayımlanmıştır.
1990 yılında çok partili sisteme geçilen Yugoslavya’da kurulan Türk Demokratik Birliği partisinin kurucu meclisi ve ilk yönetim kurulu üyeliğine seçilen Reşit Hanadan, 1999 yılındaki NATO müdahalesiyle Yugoslavya’dan kopup ayrılmasının ardından 2008 yılında bağımsızlığına kavuşan Kosova Cumhuriyeti’nde yaşayan Türklerin çok partili siyasi yaşama katılabilmelerini sağlamak amacıyla 2010 yılında ikinci bir Türk siyasi partisi olarak kurulmasına ön ayak olduğu Kosova Türk Birliği Partisi’nin ilk genel başkanı sıfatıyla görevde bulunduğu beş yıl içerisinde partiyi biri genel, diğeri de yerel olmak üzere iki kez seçime sokmuştur.
Ödülleri:
1. Yazgı, Tan Yayınları “Yılın Kitabı Ödülü”, 1983
2. Duygu Tutsağı, Tan Yayınları, “Süreyya Yusuf Yazın Ödülü”, 1986
3. Sel, Yugoslavya Başkanlık Divanı “Emek Madalyası Ödülü”, 1988
4.Yıldızlı Ev, Priştine Kent Meclisi “Kültür Ödülü”, 1990
5.Taş Yerinde Ağırdır, Kosova Türk Sanatçılar Derneği “Yılın Sanatçısı Ödülü”, 2003
6. Başka Olur Rumeli’nin Harmanı, Prizren Doğru Yol Kültür-Sanat Derneği “Uluslararası Süleyman Brina Balkanlar’da Türk Kültürüne Hizmet Ödülü”, 2004
7. Elveda Hüdavendigar Diyarı, Priştine Üniversitesi Türkoloji Bölümü “Uluslararası Süreyya Yusuf Türk Kültürüne Hizmet Ödülü”, 2014
8. Rumeli’den Çıktık Yola, Kosova Türk Yazarlar Derneği “Suzi Çelebi Edebiyat Ödülü”, 2016
9. Mehmet Çavuş Geliyor /Öykü/, Avrasya Yazarlar Birliği “5. Uluslararası Kaşgarlı Mahmut Hikaye Yarışması” Birincilik Ödülü, Kastamonu-Türkiye, 2018
10. Mehmet Çavuş Geliyor / Öykü/, Avrasya Yazarlar Birliği 5. Uluslar arası Kaşgarlı Mahmut Hikaye Yarışması Ödül Töreni, TÜRKSOY “Cengiz Aytmatov Madalyası”, Kastamonu, Türkiye, 2018
ESERLERİ:
Öykü:
Yazgı (1982), Duygu Tutsağı (1985), Yıldızlı Ev (1987, 1989).
Roman:
Sel (1987),Taş Yerinde Ağırdır (2002), Başka Olur Rumeli’nin Harmanı (2003), Elveda Hüdavendigar Diyarı (2013), Rumeli’den Çıktık Yola (2015), Rumeli Deryasında Boğdular Bizi (2017), Erken Çöker Karanlık Rumeli’ye (2018), Rumeli Dert Yumağı (1989).
KAYNAKÇA: Prof. Dr. İ. Güven Kaya: (Duygu Tutsağı” öykü kitabı önsözü, Tan yayınları, 1985, Priştine), Prof. Dr. İrfan Morina (“Sel” romanına yazdığı önsöz, “Tan” Yayınları, 1987, Priştine), Necati Zekeriya (“Tan” Gazetesi, 19. 03. 1988, Priştine), Agim Rifat Yeşeren / Sel” romanıyla ilgili görüşler, “Tan” Gazetesi, 11. 06. 1988. Priştine), Doç. Dr. S. Dilek Yalçın Çelik / “Kosova’da Çağdaş Türk Edebiyatı (1951-2008)”, Prizren Doğru Yol Kültür Güzel Sanatlar Derneği Yayınları, 2008, Prizren- Kosova), Fahri Kaya / Yugoslavya Türk Hikayesi Antolojisi (Üsküp, 1990), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), TDOE - TDE Ansiklopedisi 4 (2004), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2006, gen. 2. bas. 2007), Dr. Taner Güçlütürk /“Kosova’da Türk Edebi Yaratıcılığı -1951-2001” başlıklı doktora tezi, “BAL-TAM” Yayınları, 2011, Prizren), Assoc. Prof. Dr. Salih Okumuş / “Kosova’da Türkçeyi Bayraklaştıran Büyük Yazar: Reşit Hanedan”, başlıklı röportaj, “Kardeş Kalemler” Dergisi, sayı: 102,103, Haziran-Temmuz 2015, Ankara), Prof. Dr. Bilge Ercilasun / “Rumeli’den Çıktık Yola Adlı Roman Hakkında Düşünceler”, “BAL-TAM” Türklük Bilgisi Dergisi, sayı: 25, Eylül 2016, Prizren), Yasin Yavuz / “Reşit Hanadan Ve Romancılığı”, Araştırma-inceleme, Bengü Yayınları, 2019, Ankara), Yıldıray Morina (Bilgi teyidi, 27.02.2020).
Reşit Hanadan Kitapları İçin İletişim:
Yıldıray Morina
İnstagram: yildirray
Mail: Yazarın yaratıcılığı ve sanatı hakkında ne dediler:
