Pir Mansur hakkında, Şerefnâme isimli eserde şu bilgiler bulunmaktadır: Mırdasî hükümdarlarının ilki Pir Mansur b. Seyyid Hüseyin el-A'rac adıyla bilinirdi. Pir Mansur başlangıçta günlerini Hakkâri Vilayetinde geçirirdi. Sonra orayı terk ederek Eğil tarafına gitti ve Eğil Kalesi yakınlarındaki Piran Köyü'ne yerleşti; orada kendisine bir mabed kurarak ibadet, Allah'a bağlılık, riyazet, o yörelerin halkını dinin kurallarına ve Yaratıcıya bağlılığa yapışmaya yöneltmek için bu mabede kapandı. Etrafında halktan ve ileri gelenlerden meydana gelen mürid ve taraftarlardan büyük bir halk toplandı.
Pîr Mansur un vefatından sonra yerine oğlu Pîr Musa'nın geçtiği ve Pîr Musa'nın, o köyde büyük bir tekke yaptırarak etkili hizmetlerde bulunduğu ve çevresinde büyük halk kitlesinin toplandığı ifade edilmektedir.
Pîr Mansur Türbesi, Dicle ilçesinin 5 km. doğusunda Kocaalan (Deyran) köyünde bulunmaktadır. Türbe, kuzey-güney yönünde uzanan dikdörtgen şeklinde inşa edilmiş, çevresi halen kullanılmakta olan mezarlıkla çevrili basit bir yapıdır. Yapıya, batı yönünde açılmış bir kapıdan girilmektedir. Kapının özerindeki kitabede "Haza mescid-i Mansur bin ... tarih sene 1020/1611" yazıları okunabilmektedir. Türbe içinde başka mezarlar da bulunmaktadır. Türbe, Vakıflar Genel Müdürlüğü veri tabanında Kocaalan Köyü Türbesi adı ve 21.05.02/02 envanter numarası ile "Türkiye Kültür Mirasları" arasında kayıtlıdır.
1316/1898 tarihli Salnâme-i Diyarbekifde, Diyarbakır'da kabri bulunan peygamber, sahabe ve evliyaya ait türbelerin anlatıldığı kısımda eizze-i kiramdan Pîr Mansur Hazretlerinin, Eğil'in Kalbeyn Köyü'nde medfûn olduğu belirtilmektedir. Günümüzde türbe sağlam bir durumdadır ve çevre halkı tarafından ziyaret edilmektedir.
Pîr Mansur'un soyunun Hz. Muhammed'in amcası Hz. Abbas'a dayandığı ve önceleri Hakkâri vilayetinde yaşarken 8. yüzyılın sonunda bugünkü Dicle İlçesine geldiği ifade edilmektedir. Pir Mansur'un Hz. Abbas'a ulaşan şeceresi şu şekildedir: Pîr Mansur - Hasan el-A'rac - Ahmed-Tahir - Abdurrahman Zahid - Muhammed - Ganim - Cemaleddin - Yusuf Şihabuddin - Muhammed - Ali - Abdullah - Hz. Abbas. Babası Hasan el-A'rac'tır. Dindar, âbid, sûfî ve son derece muttaki olarak bilinmektedir.
KAYNAK: Ali Melek - Abdullah Demir / Dini Değerleri İle Diyarbakır (Diyarbakır İl Müftülüğü Yayınları, Ankara 2009), Nusret Aydın / Diyarbakır Eğil Hükümdarları Tarihi, s. 36, 42), Z. Abidin Çiçek (s. 115), R. Hüseyin Ünal ( s. 98), www.kulturvarliklari.org/kve/ (12.11.2008), Diyarbakır Salnameleri, IV, 209), Ş. Korkusuz / Tezkire-i Meşayih-i Amid (1997), s. 187, 188), B. Konyar / Diyarbekir Yıllığı (s. 232), M. H. Yavuz / Diyarbakır Efsaneleri (1989, s. 267).
Fotoğraflar
Pir Mansur hakkında, Şerefnâme isimli eserde şu bilgiler bulunmaktadır: Mırdasî hükümdarlarının ilki Pir Mansur b. Seyyid Hüseyin el-A'rac adıyla bilinirdi. Pir Mansur başlangıçta günlerini Hakkâri Vilayetinde geçirirdi. Sonra orayı terk ederek Eğil tarafına gitti ve Eğil Kalesi yakınlarındaki Piran Köyü'ne yerleşti; orada kendisine bir mabed kurarak ibadet, Allah'a bağlılık, riyazet, o yörelerin halkını dinin kurallarına ve Yaratıcıya bağlılığa yapışmaya yöneltmek için bu mabede kapandı. Etrafında halktan ve ileri gelenlerden meydana gelen mürid ve taraftarlardan büyük bir halk toplandı.
Pîr Mansur un vefatından sonra yerine oğlu Pîr Musa'nın geçtiği ve Pîr Musa'nın, o köyde büyük bir tekke yaptırarak etkili hizmetlerde bulunduğu ve çevresinde büyük halk kitlesinin toplandığı ifade edilmektedir.
Pîr Mansur Türbesi, Dicle ilçesinin 5 km. doğusunda Kocaalan (Deyran) köyünde bulunmaktadır. Türbe, kuzey-güney yönünde uzanan dikdörtgen şeklinde inşa edilmiş, çevresi halen kullanılmakta olan mezarlıkla çevrili basit bir yapıdır. Yapıya, batı yönünde açılmış bir kapıdan girilmektedir. Kapının özerindeki kitabede "Haza mescid-i Mansur bin ... tarih sene 1020/1611" yazıları okunabilmektedir. Türbe içinde başka mezarlar da bulunmaktadır. Türbe, Vakıflar Genel Müdürlüğü veri tabanında Kocaalan Köyü Türbesi adı ve 21.05.02/02 envanter numarası ile "Türkiye Kültür Mirasları" arasında kayıtlıdır.
1316/1898 tarihli Salnâme-i Diyarbekifde, Diyarbakır'da kabri bulunan peygamber, sahabe ve evliyaya ait türbelerin anlatıldığı kısımda eizze-i kiramdan Pîr Mansur Hazretlerinin, Eğil'in Kalbeyn Köyü'nde medfûn olduğu belirtilmektedir. Günümüzde türbe sağlam bir durumdadır ve çevre halkı tarafından ziyaret edilmektedir.
Pîr Mansur'un soyunun Hz. Muhammed'in amcası Hz. Abbas'a dayandığı ve önceleri Hakkâri vilayetinde yaşarken 8. yüzyılın sonunda bugünkü Dicle İlçesine geldiği ifade edilmektedir. Pir Mansur'un Hz. Abbas'a ulaşan şeceresi şu şekildedir: Pîr Mansur - Hasan el-A'rac - Ahmed-Tahir - Abdurrahman Zahid - Muhammed - Ganim - Cemaleddin - Yusuf Şihabuddin - Muhammed - Ali - Abdullah - Hz. Abbas. Babası Hasan el-A'rac'tır. Dindar, âbid, sûfî ve son derece muttaki olarak bilinmektedir.
KAYNAK: Ali Melek - Abdullah Demir / Dini Değerleri İle Diyarbakır (Diyarbakır İl Müftülüğü Yayınları, Ankara 2009), Nusret Aydın / Diyarbakır Eğil Hükümdarları Tarihi, s. 36, 42), Z. Abidin Çiçek (s. 115), R. Hüseyin Ünal ( s. 98), www.kulturvarliklari.org/kve/ (12.11.2008), Diyarbakır Salnameleri, IV, 209), Ş. Korkusuz / Tezkire-i Meşayih-i Amid (1997), s. 187, 188), B. Konyar / Diyarbekir Yıllığı (s. 232), M. H. Yavuz / Diyarbakır Efsaneleri (1989, s. 267).
