Osman Şahin

Öykü, roman ve senaryo yazarı. 3 Mart 1940 (nüfusta 1938), Arslanköy / Mersin doğumlu. Arslanköy İlkokulu (1950), Diyarbakır Dicle Köy Enstitüsü (1956), Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Beden Eğitimi Bölümü (1961) mezunu. Bir süre Siverek’in Kalemli köyünde ilkokul öğretmenliği yaptı (1957-58). Malatya Lisesi (1961-67), İzmit Lisesi (1967-74), Kocaeli Karamürsel Lisesi, İstanbul Suadiye Lisesi (1974-77), Ellinci Yıl Tahran Lisesi (1977-79), Göztepe Ortaokulu (1979-81) ve Trabzon Arsin Lisesinde (1981-82) beden eğitimi öğretmeni olarak çalıştı. 12 Eylül 1980 askeri yönetimi döneminde son görev yerinde iken, emekliye sevk edildi. Osman Şahin, edebiyat çalışmalarının dışında aktif olarak sporla ilgilendi. Bu bağlamda lisanslı olarak futbol, voleybol, basketbol, atletizm, eskrim, dağcılık, yüzme, okçuluk, izcilik ve jimnastik sporları yaptı. Emekli edildikten sonra çalışmalarını İstanbul’da sürdürdü.

“Kırmızı Yel” adlı ilk öyküsü Nisan 1970’te Cumhuriyet gazetesinin kültür-sanat ekinde yayımlanmıştı. Diğer ürünleri Yeni Dergi, Aydınlık, Gösteri, Varlık, Anadolu Ekini, Papirüs, Cumhuriyet, Adam Öykü, 2000’e Doğru, Evrensel gazete ve dergilerinde yayımlandı. Türk sinemasına en çok öykü veren ve senaryo yazan yazarlarından biri oldu. Öykülerinden uyarlanan filmler yirmi altı ödül kazandı. Kızgın Toprak, Fıratın Cinleri, Kibar Feyzo, Derman, Aynı, Dönüş bu filmlerden bazılarıdır. Öykü ve romanlarında; çocukluğunun ve ilk gençlik yıllarının geçtiği Toroslar ve Fırat yöresinde gözlemlediklerini acılı ve acıklı bir olay örgüsü içinde kurgulayarak, toplumcu gerçekçi sanat anlayışı çerçevesinde anlattı. Bazı ürünleri Almanca, Macarca, Polonezce ve Fransızcaya çevrildi. “Kırmızı Yel” öykü dosyasıyla TRT 1970 Sanat Yarışmaları Öykü Ödülünü aldıktan ve Kırmızı Yel (1971) kitabı yayımlandıktan sonra dikkatleri çekti ve adını duyurdu. Ayrıca Ağız İçinde Dil Gibi eseri ile 1980 Nevzat Üstün Öykü Ödülünü, Selam Ateşleri ile 1992 Ömer Seyfettin Öykü Ödülünü aldı. Kırmızı Yel ile ayrıca 1992 İsveç Uluslararası Öykü İkincilik Ödülünü, Selam Ateşleri ile ayrıca 1993 Sait Faik Abasıyanık Hikâye Armağanını kazandı. Ölüm Oyunları adlı dosyası ile 2003 Yunus Nadi Öykü Ödülünü Deniz Topçu ile paylaştı. Türkiye Yazarlar Sendikası, Türk PEN Yazarlar Derneği, Dili Derneği ve Atatürkçü Düşünce Derneği üyesidir.

“Çatışma, Osman Şahin öyküsünde bir üst bakış, bir değerlendirme noktasıdır adeta. Öykülerinin bir çoğunda çatışma problemi hem toplumsal aktörlerin birbirleriyle ilişkilerinde kendini açığa vuru, hem de hayatın akışı içinde kendine it önemli konumunu bulur. Çatışma bu öykü dünyasında gerekli kabul edilir, merkezî bir yere oturur. Çünkü çatışma toplumsallığın temel dinamiği ve mekanizmasıdır. Sanki toplumsal hayat ancak çatışma ile var olmakta, varlığını sürdürmektedir. Toplumsal birlik, toplumsal tiplere bağlı olarak çatışma nedenleri de değişir.” (Köksal Alver)

“Lirizmin doruğuna ulaşan diliyle yaşamı öyküleştirip dünü bugüne, bugünü yarına taşırken, insan derdinin sanatçısı olduğu gerçeğinden hiç uzaklaşmayan bir yaratıcılığın; insanın doğayla ve toplumla ilişkilerindeki trajik halkaları yakalamasını bilen bir ustalığın öyküleridir Osman Şahin’in öyküleri...” (Öner Yağcı)

“Yarattığı mahşeri, yalnız öykülerinde değil; öykülerinin okurla buluşma düzleminde de görebilmek olanaklı Osman Şahin’in. Binlerle, on binlerle okuru var belki ama; yüz binlerle, hatta milyonlarla sayılabilecek bir izleyicisi de söz konusu. Yurtdışındaki okurla izleyiciyi de bu hesaba kattınız mı, Osman Şahin öykücülüğünün kazandığı boyut daha iyi anlaşılacaktır.” (M. Sadık Aslankara)

ESERLERİ:

ÖYKÜ: Kırmızı Yel (1971), Acenta Mirza (1974), Kıral Eli (çocuk öyküleri, 1979), Ağız İçinde Dil Gibi (1980), Acı Duman (1983), Kolları Bağlı Doğan (1988), Mahşer (1988), Ay Bazen Mavidir (1989), Başaklar Gece Doğar (1992), Selam Ateşleri (1993), Güneş Harfleri (çocuk öyküleri, 1995), Yeraltında Uçan Kuş (1998), Kanatları Yamalı Kuş (1999), Bütün Öyküleri (I ve II, 1999), Ölüm Oyunları (2002).

ROMAN: Fıratın Sırtındaki Kan / Bucaklar (1995), Geloş Dağı Efsanesi (1996).

DENEME-İNCELEME: Son Yörük (röportaj, 1992), Geniş Bir Nehrin Akışı: Yaşar Kemal (2004), Ateş Yukarı Doğru Yanar (2004).

SENARYO: Ayna (1984), Kan (1986).

DERLEME: Anadolu Bilmeceleri: Su Kurusu (1996).

KAYNAK: Yurt Ansiklopedisi (c. V, 1982), Mehmet Cimi / O Yıllar Dile Gelse (1997), Adnan Binyazar / Osman Şahin’in Öykücülüğü (Ozanlar Yazarlar Kitaplar, 1998), Ali F. Bilir / Bir Dil Senfonisi: Mahşer (Cumhuriyet Kitap, 25.6.1998), Feridun Andaç / Söyleşi (Cumhuriyet Kitap, 10.12.1998), M. Sadık Aslankara / Bir Öykü ‘Mahşer’i (Cumhuriyet Kitap, 9.9.1999), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), Öner Yağcı / Bilgelerin Sözcüsü Bir Usta (Cumhuriyet Kitap, 28.10.1999), Ömer Lekesiz / Yeni Türk Edebiyatında Öykü - 4 (2001), TBE Ansiklopedisi (2001), Varlık Dergisi (Ekim 2002), Abdullah Tekin / Ölüm Oyunları (Cumhuriyet Kitap, 7.11. 2002), Vitrindekiler (Cumhuriyet Kitap, 6.1.2005), Köksal Alver / Osman Şahin Öyküsüne Dair (Hece Öykü, Şubat-Mart 2005),  İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009).