Niyazi Akı

Akademisyen, Türk Dili ve Edebiyatı Profesörü, Araştırmacı-Yazar (D. 11 Kasım 1912, Kayalar / Cuma / Yunanistan - Ö. 30 Eylül 1992, İstanbul). Balkan Savaşları yüzünden İstanbul’a göç eden bir ailedendir. Büyükçekmece İlkokulu (1924), İstanbul Öğretmen Okulu (1930), Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü (1940) mezunu. Çoğu Germencik ilçesinin Çamköyü’nde olmak üzere beş yıl kadar ilkokul öğretmenliği yaptı. Bir süre Gazi Eğitim Enstitüsünde yatılı okuyup ayrıldı.

1956’da doktorasını verdikten sonra Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğretim üyeliğine atandı (1961). Burada doçent (1964) ve profesör (1970) olarak Yeni Türk Edebiyatı dersleri verdi. 1975’te emekli oldu. Telif ve çeviri inceleme ve makaleleri, fakülte dergileri dışındaÜlkü, İstanbul, Ölçü, Akis, Yeditepe gibi dergilerde yer aldı. Türk edebiyatı ve tiyatrosu konularındaki araştırmalarıyla tanındı.

ESERLERİ:

Yakup Kadri Karaosmanoğlu (monografi, 1960), 19. Yüzyıl Türk Tiyatrosu Tarihi (1963), Çağdaş Türk Tiyatrosuna Toplu Bakış / 1923-1967 (1968), Hadji Bektache Ou la Creation des Janissaires -Hikâye-i ibda-ı Yeniçeriyan ba Bereket-i Pîri Bektaşiyan Şeyh Hacı Bektaş Velî-i Müslüman (3 perdelik dram, T. Chabert’ten çeviri, 1969), Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Tiyatrosu (1983), Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Hikâyeleri (1985), Türk Tiyatro Edebiyatı Tarihi I (1989).

KAYNAKÇA: İhsan Işık / Yazarlar Sözlüğü (1990, 1998) - Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2001, 2004) – Encyclopedia of Turkish Authors (2005) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2006, gen. 2. bas. 2007), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), TBE Ansiklopedisi (2001).