Naci Elmalı
Bu sayfa Biyografya editörlerince hazırlandı. Sizin sayfanızsa yönetimini devralabilirsiniz.
Araştırmacı yazar, arşivci. 9 Ekim 1956 tarihinde Erzurum’da doğdu. Annesi, Ilıca’nın ileri gelen ailelerinden ‘Menzilci Haşim Bey’ diye bilinen aileden (Mehmet) Tevfik Eşrefoğlu’nun küçük kızı Semiha Hanım; babası ise Erzurum’un köklü ailelerinden, dört kuşak sebze-meyve işiyle uğraşan ‘Dıreşler’ diye nam salmış bir aileden Şefik Elmalı’nın büyük oğlu Necati Bey’dir.
Henüz on günlükken annesini kaybeden ve dedesinin tek erkek torunu olan yazar; babaannesi Refika Hanım, büyükbabası Şefik Bey’le evlerindeki halası ve yengeleri tarafından büyütülmüştür.
1963 yılında İnönü İlkokulu’nda başladığı eğitimini, birinci sınıfı okuduğu Erzurum Lisesi’nin orta kısmı kapatılınca yeni açılmış olan Atatürk Ortaokulu ve Lisesi’nde sürdürmüş; her iki okulun hem son sınıf öğrencileri, hem de ilk mezunları arasında yer almıştır. 1974/75 öğretim yılında girdiği üç yıllık Kâzım Karabekir Eğitim Enstitüsü Türkçe Bölümü’nü 1977/78’de bitirdikten sonra dört kuşaktır ailecek bulundukları Sebze Hali’nde ticarî hayata atılmış, 2013 sonlarına kadar bu işi sürdürmüştür.
1982 yılı Temmuz-Ekim döneminde Polatlı Yedek Subay Okulu’nda dört aylık ‘Kısa Dönem Askerliği’ yapan Naci Elmalı, ticarî hayatının yanı sıra öğrencilik yıllarından bu yana İl Halk ve Karasu Kütüphanesi, Âşıklar Kahvehanesi, Huzur Kıraathanesi, Ülke/ Dergâh Kitabevi gibi o günlerin kültür ve irfan merkezleri başta olmak üzere birçok tarikatın dergâhına, tekkesine; gençlik merkezleriyle değişik cemaat ve toplulukların medreselerine girmiş, çıkmış; oralarda birbirinden kıymetli insanları tanımış; o geniş çevrede karşılaştığı insanların her birisinden ayrı ayrı istifade etmesini bilmiş; esnaf olmasına rağmen Edebiyat dünyasından, Üniversite camiasından kopmamıştır. İyi bir okuyucu, araştırmacı, kitap ve dergi biriktiricisi olarak hayatını sürdürmüştür. 1984 yılında, Orhan Okay’ın ‘Takriz’ini yazıp düzenlenmesine katkıda bulunduğu ‘Erzurumlu Ketencizade Mehmet Rüştü Efendi’ adlı oldukça hacimli ve özenle hazırlanmış bir kitapla yayın hayatına atılan yazar; birçok dergi, kitap, yıllık ve ansiklopedide Erzurum ve Erzurumlularla ilgili yazılar yazmış; çeşitli sempozyumlara katılmış, tebliğ sunmuş, radyo ve tv programlarına konuk olmuştur.
Özel kütüphanesinde 75’lerden bu yana geniş bir yelpazede çok sayıda ihtisas kütüphanelerinde bulunabilecek türden kitap ve dergi biriktirmiş; ülkemizde hiçbir şehre nasip olmamış miktarda Erzurum ve Erzurum’la ilgili dergileri bir araya getirmiştir. Üç ciltte toplanıp yayınlanması düşünülen dergi koleksiyonun ilk cildi Osmanlıca çıkanları ihtiva etmekte; yeni alfabemizle başlayanlardan 80’lere kadar olan kısım yayına hazır vaziyette; yekûn sayıdaki 80 sonrası dergileri ise sırasını beklemektedir.
Naci Elmalı, bunların dışında Erzurum ve Erzurum’la ilgili kitaplarla belge ve bilgilerin biriktirilmesine, biriktirenlerin de çoğalmasına öncülük etmiş; Erzurumlu yazarlara ait kitapların bir araya getirilmesine çalışmıştır.
Bu arada 70-80 yıldır kurulmamış olan Erzurum Şehir Arşivi’nin yakın çalışma arkadaşı Prof. Dr. Murat Küçükuğurlu’nun başkanlığında, ETÜ bünyesinde kurulmasına gayret sarf etmiş; bu arşive Abdürrahim Şerif Beygu ve Prof. Dr. Enver Konukçu’ya ait olan bir sürü belgenin bizzat kazandırılmasına aracı olmuştur.
Atatürk Üniversitesi’nde rektör yardımcılığı yapan yakın dostu Prof. Dr. Sadi Çögenli sayesinde de ‘Erzurum’un Yüzleri’ adlı bir çalışmanın başlatılmasına fikren ve yazdıklarıyla katkıda bulunmuştur. Bu seri içerisinde yepyeni bir Ketencizade Mehmet Rüştü Efendi (2015) adlı eser başta olmak üzere haklarında o güne kadar yazılmış bir eser bulunmayan Abdurrahim Şerif Beygu (Murat Küçükuğurlu ile), (2015), Sıtkı Dursunoğlu (2015) , Karazlı Hakkı Bey (2016) , Cevdet Bilgili (2016), Sami Tekin (2016) ve Şefik Can (Şevket Kaan Gündoğdu ile birlikte) (2016) hakkında kitaplar hazırlamış, serideki birkaç kitaba da katkıda bulunmuştur.
Ayrıca 2019 yılına kadar 28 sayı çıkarılmış olan üç aylık şehir araştırmaları dergisi ‘Beyaz Şehir Palandöken’ dergisinde Genel Yayın Yönetmenliği yapmış olan Naci Elmalı, yazdığı ve yazdırdığı yazılarla Erzurum tarihine, kültürüne küçümsenmeyecek hizmetler yapmıştır. Halen Erzurum’la ilgili çok az sayıda kişi tarafından bilinen bilgilerin ‘Erzurum’un Kırkambarı ‘ adlı hacimli bir kitapta toplanmasına, ‘Necip Fazıl ve Erzurum’ adlı araştırma kitabının sonlandırılmasına çalışmaktadır.
1988 yılında amcazâdesi Sunay Hanımla evlenen yazarın bu evlilikten Muhammet (1989), Büşra (1993), Beyza (2000) ve Zeynep Azra (2010) adında dört çocuğu olmuştur.
Kitapları:
Erzurumlu Ketencizade Mehmet Rüştü Efendi (Takriz: Orhan Okay, 1984), Ketencizade Mehmet Rüştü Efendi (Takriz: Orhan Okay, 1984, 2015), Abdurrahim Şerif Beygu (Murat Küçükuğurlu ile, 2015), Sıtkı Dursunoğlu (2015), Karazlı Hakkı Bey (2016) , Cevdet Bilgili (2016), Sami Tekin (2016), Şefik Can (Şevket Kaan Gündoğdu ile birlikte, 2016).
KAYNAK: Bilgi teyidi (10.06.2020).
Fotoğraflar
Araştırmacı yazar, arşivci. 9 Ekim 1956 tarihinde Erzurum’da doğdu. Annesi, Ilıca’nın ileri gelen ailelerinden ‘Menzilci Haşim Bey’ diye bilinen aileden (Mehmet) Tevfik Eşrefoğlu’nun küçük kızı Semiha Hanım; babası ise Erzurum’un köklü ailelerinden, dört kuşak sebze-meyve işiyle uğraşan ‘Dıreşler’ diye nam salmış bir aileden Şefik Elmalı’nın büyük oğlu Necati Bey’dir.
Henüz on günlükken annesini kaybeden ve dedesinin tek erkek torunu olan yazar; babaannesi Refika Hanım, büyükbabası Şefik Bey’le evlerindeki halası ve yengeleri tarafından büyütülmüştür.
1963 yılında İnönü İlkokulu’nda başladığı eğitimini, birinci sınıfı okuduğu Erzurum Lisesi’nin orta kısmı kapatılınca yeni açılmış olan Atatürk Ortaokulu ve Lisesi’nde sürdürmüş; her iki okulun hem son sınıf öğrencileri, hem de ilk mezunları arasında yer almıştır. 1974/75 öğretim yılında girdiği üç yıllık Kâzım Karabekir Eğitim Enstitüsü Türkçe Bölümü’nü 1977/78’de bitirdikten sonra dört kuşaktır ailecek bulundukları Sebze Hali’nde ticarî hayata atılmış, 2013 sonlarına kadar bu işi sürdürmüştür.
1982 yılı Temmuz-Ekim döneminde Polatlı Yedek Subay Okulu’nda dört aylık ‘Kısa Dönem Askerliği’ yapan Naci Elmalı, ticarî hayatının yanı sıra öğrencilik yıllarından bu yana İl Halk ve Karasu Kütüphanesi, Âşıklar Kahvehanesi, Huzur Kıraathanesi, Ülke/ Dergâh Kitabevi gibi o günlerin kültür ve irfan merkezleri başta olmak üzere birçok tarikatın dergâhına, tekkesine; gençlik merkezleriyle değişik cemaat ve toplulukların medreselerine girmiş, çıkmış; oralarda birbirinden kıymetli insanları tanımış; o geniş çevrede karşılaştığı insanların her birisinden ayrı ayrı istifade etmesini bilmiş; esnaf olmasına rağmen Edebiyat dünyasından, Üniversite camiasından kopmamıştır. İyi bir okuyucu, araştırmacı, kitap ve dergi biriktiricisi olarak hayatını sürdürmüştür. 1984 yılında, Orhan Okay’ın ‘Takriz’ini yazıp düzenlenmesine katkıda bulunduğu ‘Erzurumlu Ketencizade Mehmet Rüştü Efendi’ adlı oldukça hacimli ve özenle hazırlanmış bir kitapla yayın hayatına atılan yazar; birçok dergi, kitap, yıllık ve ansiklopedide Erzurum ve Erzurumlularla ilgili yazılar yazmış; çeşitli sempozyumlara katılmış, tebliğ sunmuş, radyo ve tv programlarına konuk olmuştur.
Özel kütüphanesinde 75’lerden bu yana geniş bir yelpazede çok sayıda ihtisas kütüphanelerinde bulunabilecek türden kitap ve dergi biriktirmiş; ülkemizde hiçbir şehre nasip olmamış miktarda Erzurum ve Erzurum’la ilgili dergileri bir araya getirmiştir. Üç ciltte toplanıp yayınlanması düşünülen dergi koleksiyonun ilk cildi Osmanlıca çıkanları ihtiva etmekte; yeni alfabemizle başlayanlardan 80’lere kadar olan kısım yayına hazır vaziyette; yekûn sayıdaki 80 sonrası dergileri ise sırasını beklemektedir.
Naci Elmalı, bunların dışında Erzurum ve Erzurum’la ilgili kitaplarla belge ve bilgilerin biriktirilmesine, biriktirenlerin de çoğalmasına öncülük etmiş; Erzurumlu yazarlara ait kitapların bir araya getirilmesine çalışmıştır.
Bu arada 70-80 yıldır kurulmamış olan Erzurum Şehir Arşivi’nin yakın çalışma arkadaşı Prof. Dr. Murat Küçükuğurlu’nun başkanlığında, ETÜ bünyesinde kurulmasına gayret sarf etmiş; bu arşive Abdürrahim Şerif Beygu ve Prof. Dr. Enver Konukçu’ya ait olan bir sürü belgenin bizzat kazandırılmasına aracı olmuştur.
Atatürk Üniversitesi’nde rektör yardımcılığı yapan yakın dostu Prof. Dr. Sadi Çögenli sayesinde de ‘Erzurum’un Yüzleri’ adlı bir çalışmanın başlatılmasına fikren ve yazdıklarıyla katkıda bulunmuştur. Bu seri içerisinde yepyeni bir Ketencizade Mehmet Rüştü Efendi (2015) adlı eser başta olmak üzere haklarında o güne kadar yazılmış bir eser bulunmayan Abdurrahim Şerif Beygu (Murat Küçükuğurlu ile), (2015), Sıtkı Dursunoğlu (2015) , Karazlı Hakkı Bey (2016) , Cevdet Bilgili (2016), Sami Tekin (2016) ve Şefik Can (Şevket Kaan Gündoğdu ile birlikte) (2016) hakkında kitaplar hazırlamış, serideki birkaç kitaba da katkıda bulunmuştur.
Ayrıca 2019 yılına kadar 28 sayı çıkarılmış olan üç aylık şehir araştırmaları dergisi ‘Beyaz Şehir Palandöken’ dergisinde Genel Yayın Yönetmenliği yapmış olan Naci Elmalı, yazdığı ve yazdırdığı yazılarla Erzurum tarihine, kültürüne küçümsenmeyecek hizmetler yapmıştır. Halen Erzurum’la ilgili çok az sayıda kişi tarafından bilinen bilgilerin ‘Erzurum’un Kırkambarı ‘ adlı hacimli bir kitapta toplanmasına, ‘Necip Fazıl ve Erzurum’ adlı araştırma kitabının sonlandırılmasına çalışmaktadır.
1988 yılında amcazâdesi Sunay Hanımla evlenen yazarın bu evlilikten Muhammet (1989), Büşra (1993), Beyza (2000) ve Zeynep Azra (2010) adında dört çocuğu olmuştur.
Kitapları:
Erzurumlu Ketencizade Mehmet Rüştü Efendi (Takriz: Orhan Okay, 1984), Ketencizade Mehmet Rüştü Efendi (Takriz: Orhan Okay, 1984, 2015), Abdurrahim Şerif Beygu (Murat Küçükuğurlu ile, 2015), Sıtkı Dursunoğlu (2015), Karazlı Hakkı Bey (2016) , Cevdet Bilgili (2016), Sami Tekin (2016), Şefik Can (Şevket Kaan Gündoğdu ile birlikte, 2016).
KAYNAK: Bilgi teyidi (10.06.2020).
