Muhammed Za'fî-i Gülşenî

15. Yüzyıl mutasavvıf ve şairlerinden. Asıl adı Muhammed'dir. Gülşenilik tarikatının kurucusu, mutasavvıf-şair Diyarbekirli İbrahim Gülşenî'nin oğludur. Babasından ve Onun mürşidi Dede Ömer Rûşenî'den feyz almış ve 1543/44 tarihinde vefat etmiştir. Za'fî geniş bir kültüre malikti. Türkçe, Arapça ve Farsça dillerinde şiirleri ve bunlardan oluşturulan "Divan"ı vardır.

Yegâne nüshası İstanbul Millet Kütüphanesi manzum eserler Nr. 254'de yer alan Divan'ında; 3 mülemma, 9 kaside, 6 terci-i bend, 25 murabba, 6 tahmis, 2 şehrengiz, 393 gazel, 2 müfred,, 3 tarih, biri Arapça, biri Farsça 2 terci, Farsça 2 tahmis, Farsça 42 gazel, Farsça 2 münacaat, Hz. Ali hakkında bir medhiye vardır. Yukarda bahsettiğimiz üç mülemma, Türkçe, Arapça, Farsça, ve bazen Çağatayca beyitlerden müteşekkildir.

KAYNAK: Şevket Beysanoğlu / DFSA (2. bas. 1996, c. 1, s. 84), İhsan Işık / Diyarbakır Ansiklopedisi (2013) – Geçmişten Günümüze Diyarbakırlı İlim Adamları Yazarlar ve Sanatçılar (2014) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (C. 12, 2015).