Mehmet Avni Doğan (Yozgatlı)
Bürokrat, siyaset ve devlet adamı, vali, milletvekili, senatör, bakan, yazar (D. 1892, Yozgat - Ö. 14 Haziran 1965, Ankara). Kaynaklarda adı Mehmed Avni Bey, Mehmed Avni Doğan olarak da geçer.
Yozgat Rüştiyesini bitirdikten sonra İstanbul’da Mekteb-i Sultani (İstanbul Erkek Lisesi, 1910) ve Mekteb-i Mülkiye’yi bitirdi (1913).
Sadrazamlık kaleminde memuriyete başladıktan sonra Birinci Dünya Savaşı’nın çıkması üzerine çeşitli cephelerde savaştı. Mütareke’den sonra kaymakamlığa atandı. Anadolu’nun çeşitli ilçelerinde kaymakamlık yaptı.
Kuvay-ı Milliye’yi destekledi (1919-1920). İstanbul hükümetinin baskıları üzerine memuriyetten ayrıldı. Daha sonra Kastamonu Valisi (1936-1940), Samsun Valisi (1940-1941), Ankara Valisi (1948-1950) olarak görev yaptı.
2. Dönemde Bozok, 3, 4 ve 5. Dönemde Yozgat, 6 ve 7. Dönemde ise Çankırı Milletvekili olarak Meclise katıldı. 14 Mayıs 1950 (9. Dönem) tarihinde yapılan genel seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Yozgat Milletvekili, 27 Ekim 1957 (11. Dönem) tarihinde yapılan genel seçimlerde ise Cumhuriyet Halk Partisi Ankara Milletvekili seçildi.
Birinci Umumi müfettişlik (1943-1946) görevlerinde bulundu. Şark İstiklal Mahkemesi savcılığı ve üyeliği yaptı.
6 Ocak 1961 – 15 Ekim 1961 tarihleri arasında Kurucu Meclis Ankara İl Temsilciliği görevinde bulundu. 15 Ekim 1961 (12. Dönem) tarihinde yapılan genel seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisi Kastamonu Milletvekili seçildi. Mustafa İsmet İnönü’nün 20 Kasım 1961 tarihinde kurmuş olduğu 26. Hükümet’te (VIII. İnönü Hükümeti) Devlet Bakanı olarak atandı. Talat Aydemir ayaklanmasına yakınlık gösterdiği iddiasıyla CHP’den çıkarıldı (1963).
Anılarını ve gözlemlerini derlediği Kurtuluş, Kuruluş ve Sonrası (1964) adlı bir eseri vardır.
Evli ve üç çocuk babasıydı. Fransızca, Farsça ve Arapça biliyordu.
KAYNAK: Mücellidoğlu Ali Çankaya / Yeni Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler (c. IV, 1968), Milliyet Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi (Cilt 7, 1986), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2006, gen. 2. bas. 2007).
Fotoğraflar
Bürokrat, siyaset ve devlet adamı, vali, milletvekili, senatör, bakan, yazar (D. 1892, Yozgat - Ö. 14 Haziran 1965, Ankara). Kaynaklarda adı Mehmed Avni Bey, Mehmed Avni Doğan olarak da geçer.
Yozgat Rüştiyesini bitirdikten sonra İstanbul’da Mekteb-i Sultani (İstanbul Erkek Lisesi, 1910) ve Mekteb-i Mülkiye’yi bitirdi (1913).
Sadrazamlık kaleminde memuriyete başladıktan sonra Birinci Dünya Savaşı’nın çıkması üzerine çeşitli cephelerde savaştı. Mütareke’den sonra kaymakamlığa atandı. Anadolu’nun çeşitli ilçelerinde kaymakamlık yaptı.
Kuvay-ı Milliye’yi destekledi (1919-1920). İstanbul hükümetinin baskıları üzerine memuriyetten ayrıldı. Daha sonra Kastamonu Valisi (1936-1940), Samsun Valisi (1940-1941), Ankara Valisi (1948-1950) olarak görev yaptı.
2. Dönemde Bozok, 3, 4 ve 5. Dönemde Yozgat, 6 ve 7. Dönemde ise Çankırı Milletvekili olarak Meclise katıldı. 14 Mayıs 1950 (9. Dönem) tarihinde yapılan genel seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Yozgat Milletvekili, 27 Ekim 1957 (11. Dönem) tarihinde yapılan genel seçimlerde ise Cumhuriyet Halk Partisi Ankara Milletvekili seçildi.
Birinci Umumi müfettişlik (1943-1946) görevlerinde bulundu. Şark İstiklal Mahkemesi savcılığı ve üyeliği yaptı.
6 Ocak 1961 – 15 Ekim 1961 tarihleri arasında Kurucu Meclis Ankara İl Temsilciliği görevinde bulundu. 15 Ekim 1961 (12. Dönem) tarihinde yapılan genel seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisi Kastamonu Milletvekili seçildi. Mustafa İsmet İnönü’nün 20 Kasım 1961 tarihinde kurmuş olduğu 26. Hükümet’te (VIII. İnönü Hükümeti) Devlet Bakanı olarak atandı. Talat Aydemir ayaklanmasına yakınlık gösterdiği iddiasıyla CHP’den çıkarıldı (1963).
Anılarını ve gözlemlerini derlediği Kurtuluş, Kuruluş ve Sonrası (1964) adlı bir eseri vardır.
Evli ve üç çocuk babasıydı. Fransızca, Farsça ve Arapça biliyordu.
KAYNAK: Mücellidoğlu Ali Çankaya / Yeni Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler (c. IV, 1968), Milliyet Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi (Cilt 7, 1986), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2006, gen. 2. bas. 2007).
