Karabaş Veli
Mutasavvıf (D. Mart 1611, Arapgir / Malatya – Ö. 4 Ocak 1686, Nahl Kalesi / Kahire / Mısır). Halvetî-Şabânî şeyhlerinden, Halvetî-Şabânîliğin Karabaşiyye kolunun kurucusu sayılmaktadır. Alâeddin Ali Atvel olarak da tanınır. İlk tahsilini memleketinde yaptıktan sonra İstanbul’a gitti. Fatih Medreselerinde zahirî ilimleri tahsil ettikten sonra tasavvufa yöneldi. Kastamonu’ya giderek İsmâil-i Çorumî’nin derslerine girerek tasavvuf ilmini ilerletti. Şeyhlik icazeti alarak Üsküdar’a döndü. Burada Rum Mehmed Paşa Camiînde inzivaya çekildi. 1674’te Valideatik Zaviyesinde irşada (Hak yolunu gösterme) başladı. Hakkındaki bazı şikâyetler nedeniyle 1679’da Limni adasına sürgüne gönderildi. Beş yıla yakın sürgünde kaldı. 1686’da hacca gitti. Hac dönüşü Mısır’da Kahire yakınlarında öldü.
ESERLERİ:
Kâşiftü’l-Esrâr (Muhiddin-i Arabî’nin Fusüsü’l Hikem adlı eserinin şerhi), Câmiu Esrâri’l-Füsûs (Kâşiftü’l-Esrâr adlı eserin kısaltılmışı), Er-Risâletü’l-Berkıyye fi-Kasideti’l-Aşkıyye (Muhiddin-i Arabi’nin Kasidetü’l-Aşkıyye’nin şerhi), Şerhu Akâidi’n-Nesefiyye bi Lisâni’t-Tahkîk, Mi’yâru’t-Tarika (Mustafa Tatçı ve Cemâl Kurnaz tarafından Miyar’ı Tarikat (Tarikat Âdabı) adıyla, 2002), Tarikatname, Devrân-ı Sûfiyye, Esâsü’d-Dîn, Risâle fîl Beyâni Usûl-i Erbaa, Şerh-i Kasîde-i Aşkiyye, Risâle-i Tâbirnâme, Tefsîr-i Sûne-i Tâhâ, Beyân-ı Şerâik maa Usûl-i Aşere, Risâle fi’t-Tasavvuf, Şerh-i Hadîs-i “Hubbibe İleyye min Dünyâküm”, Lübbü’l-Akâid.
HAKKINDA: Bursalı Mehmed Tahir / Osmanlı Müellifleri I (1972), Türk Ansiklopedisi (c. 21, 1943-1986), TDV İslâm Ansiklopedisi (c. 24, s. 369-371), Mustafa Tatçı / Şeyh Karabaş-ı Velinin Tasavvufî Bir Rüya Tabirnamesi (Türk Kültürü Araştırmaları, sayı: 1-2, 1996), Cemal Kurnaz / Miyar’ı Tarikat (Tarikat Âdâbı, s. 19-24), Karabaş-ı Veli (Tasavvuf, sayı: 6, 2001), Kerim Kara / Karabaş Veli - Hayatı Fikirleri Risaleleri (2003), TDOE –TDE Ansiklopedisi 5 (2004).
Fotoğraflar
Mutasavvıf (D. Mart 1611, Arapgir / Malatya – Ö. 4 Ocak 1686, Nahl Kalesi / Kahire / Mısır). Halvetî-Şabânî şeyhlerinden, Halvetî-Şabânîliğin Karabaşiyye kolunun kurucusu sayılmaktadır. Alâeddin Ali Atvel olarak da tanınır. İlk tahsilini memleketinde yaptıktan sonra İstanbul’a gitti. Fatih Medreselerinde zahirî ilimleri tahsil ettikten sonra tasavvufa yöneldi. Kastamonu’ya giderek İsmâil-i Çorumî’nin derslerine girerek tasavvuf ilmini ilerletti. Şeyhlik icazeti alarak Üsküdar’a döndü. Burada Rum Mehmed Paşa Camiînde inzivaya çekildi. 1674’te Valideatik Zaviyesinde irşada (Hak yolunu gösterme) başladı. Hakkındaki bazı şikâyetler nedeniyle 1679’da Limni adasına sürgüne gönderildi. Beş yıla yakın sürgünde kaldı. 1686’da hacca gitti. Hac dönüşü Mısır’da Kahire yakınlarında öldü.
ESERLERİ:
Kâşiftü’l-Esrâr (Muhiddin-i Arabî’nin Fusüsü’l Hikem adlı eserinin şerhi), Câmiu Esrâri’l-Füsûs (Kâşiftü’l-Esrâr adlı eserin kısaltılmışı), Er-Risâletü’l-Berkıyye fi-Kasideti’l-Aşkıyye (Muhiddin-i Arabi’nin Kasidetü’l-Aşkıyye’nin şerhi), Şerhu Akâidi’n-Nesefiyye bi Lisâni’t-Tahkîk, Mi’yâru’t-Tarika (Mustafa Tatçı ve Cemâl Kurnaz tarafından Miyar’ı Tarikat (Tarikat Âdabı) adıyla, 2002), Tarikatname, Devrân-ı Sûfiyye, Esâsü’d-Dîn, Risâle fîl Beyâni Usûl-i Erbaa, Şerh-i Kasîde-i Aşkiyye, Risâle-i Tâbirnâme, Tefsîr-i Sûne-i Tâhâ, Beyân-ı Şerâik maa Usûl-i Aşere, Risâle fi’t-Tasavvuf, Şerh-i Hadîs-i “Hubbibe İleyye min Dünyâküm”, Lübbü’l-Akâid.
HAKKINDA: Bursalı Mehmed Tahir / Osmanlı Müellifleri I (1972), Türk Ansiklopedisi (c. 21, 1943-1986), TDV İslâm Ansiklopedisi (c. 24, s. 369-371), Mustafa Tatçı / Şeyh Karabaş-ı Velinin Tasavvufî Bir Rüya Tabirnamesi (Türk Kültürü Araştırmaları, sayı: 1-2, 1996), Cemal Kurnaz / Miyar’ı Tarikat (Tarikat Âdâbı, s. 19-24), Karabaş-ı Veli (Tasavvuf, sayı: 6, 2001), Kerim Kara / Karabaş Veli - Hayatı Fikirleri Risaleleri (2003), TDOE –TDE Ansiklopedisi 5 (2004).
