Tarihçi (D. 1890, Yağlıpınar köyü / Pınarbaşı / Kayseri – Ö. 1954, Londra / İngiltere). Kafkas kökenli bir aileden, Çerkez Kabartay boyundandır. Berkuk, zor şartlarda Harp Akademisini bitirdi (1910). Önce Makedonya’da, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Irak ve Kafkasya cephelerindeki birliklerde görev yaptı, Azerbaycan ve Kuzey Kafkasya’da savaşan İslam Ordusu ve Kuzey Kafkasya Kolordusunda kurmay subay ve örgütçü olarak görevlendirildi. İstanbul’daki Kafkas göçmen örgütlerinde çalıştı. Bağımsız Kuzey Kafkasya Cumhuriyetinin kurulması için yoğun çaba sarf etti. Yurdunun bağımsızlığı için savaştı. Dağıstan ve Çeçenistan’daki ulusal hareketler içinde yer aldı (1920). Anadolu’daki Kurtuluş Savaşına katıldı. Tuğgeneral rütbesine kadar yükseldi. Bu rütbeden emekli olduktan sonra, askerî okullarda ve Harp Akademisinde taktik dersleri verdi. Harp Tarihi Encümeni başkanlığı (1936), Askeri Yargıtay üyeliği (1943) yaptı. İkinci Dünya Savaşı başlarında Millî Savunma Bakanlığı Seferberlik Şube Müdürlüğü görevindeydi.
TBMM’de IX. ve X. dönemler Kayseri milletvekili oldu (1950-54). 1954 seçimlerinde tekrar seçildi ise de görev yapmaya ömrü vefâ etmedi. Kafkasyalıların yayın organlarında ve askerî dergilerde yazdı.
ESERLERİ:
340-341 Senesi Harbiye Mektebi Zabitan Kursunda Arazi Üzerine Tatbik Edilen Tabiye Meseleleri, Tabiye-i Esasiye (4 kitap, 1927), Müşterek Tabiye, Muhtelif Sınıfların Birlikte Sevk ve İdaresi (1928), Tabiye Meseleleri (1928), Kurtuluş Yolu (1957), Tarihte Kafkasya (1948).
HAKKINDA: TBMM Albümü 1920-1994 (1994, s. 196), Sefer E. Berzeg / Kafkas Diasporası’nda Edebiyatçılar ve Yazarlar Sözlüğü (1995, s. 57-58-59), Abdullah Satoğlu / Kayseri Ansiklopedisi (2002), TDOE – TDE Ansiklopedisi 2 (2002).
