İlyas Çelikoğlu

Müzisyen, Türk Sanat Müziği saz sanatçısı, neyzen, ney hocası (D. 1924, İstanbul - Ö. 1 Temmuz 2017, İstanbul). Ney çalmayı yakın dostu ve ney üstadı, şair Neyzen Tevfik'ten öğrendi. Kendisi de uzun yıllar İstanbul Küçükayasofya Medresesinde talebe yetiştirdi. 

Neyzen Tevfik'ten öğrendiği sanatı, tasavvufi bir bakışla derinleştiren İlyas Çelikoğlu, sadece sanatı ile değil, düşünceleri ve yaşamıyla da öğrencilerine çok şey öğretti. Tek başına yaşadığı evinde buluştuğu öğrencilerine hem ney üflemenin inceliklerini anlattı, hem de hayatla ilgili dersler verdi.

Neyzen İlyas Çelikoğlu, öğrencilerine ders verirken hayatında "z"lere yer vermediğini vurgulamıştı:

 "Zahmet, zulmet hep z'ye tesadüf ediyor. Onun için ben de bu z'yi kullanmıyorum diye espri olarak söyledim." diyerek gerekçesini ifade eden Çelikoğlu, sohbetimizin sonunda bizi şu nasihatla yolcu etti: "Annemin bana söylediğini ben de size söyleyeyim. Yapılacak işiniz varsa onu kendiniz yapın. Başka türlü olursa işte o da zulüm."

Ney'in dinleyicisinde verdiği huzur ve sakinliği anlatırken de şöyle demişti:

 “Öncelikle bana sakinlik veriyor. Onu dinlediğim zaman sanki bir ağrı kesici almış gibi oluyorum. Bedenimde, sinir sistemimde bir rahatlama oluyor. Neyinki öyle bir ses ki insanın içinde bir şeyler kıpırdatıyor. Bazı sesleri var, örneğin kaba sesleri beni benden alıyor. Bu etki önce akılda başlıyor” diyor. Bu sözlerini de kısa ney taksimleriyle süslüyor. Basit üflemeli bir çalgı gibi görünse de ney aslında ses çıkarması zor bir enstrüman. Dokuz boğumu ve yedi deliği ile insanı temsil ettiğine inanılan neyin kişiye göre ses verdiği rivayet ediliyor. Peki gerçekten de ney eline alan insanı tanıyıp da ona göre mi davranıyor? İlyas Çelikoğlu, 60 yıl boyunca yetiştirdiği hiçbir öğrencisine “Sen yapamazsın” demediğini ama kabiliyetin bu işte çok önemli olduğunu söylüyor: “Allah bana bir kabiliyet verdiyse, sonrası bana ait… Olmaz, yapılamaz diye bir şey yok. İşin sırrı başarabilmek için gayret etmekte!”

Yaşayan en ünlü ney ustası ve Neyzen Tevfik'in yaşayan tek talebesi olarak bilinen Neyzen İlyas Çelkoğlu, 1 Temmuz 2017 günü İstanbul'da vefat etti. Cenazesi ertesi gün 2 Tenmuz 2017 Pazar günü Fatih Camiinde ikindi vakti kılınan namazının ardından İstanbul'da toprağa verildi.

KAYNAKÇA: Tarihi Yarımadada Modern Bir Sufi İlyas Çelikoğlu (Ayşegül Uyanık Örnekal röportajı, Pozitif Dergisi, Ocak 2014), Neyzen Tevfik'in yaşayan tek öğrencisi (dunyabizim.com, 17.07.2014).