Fahrünnisa YetmenBu sayfa sizin mi?
Hukukçu, yazar (D. 1932, Diyarbakır'ın Ergani ilçesine bağlı Kılleş köyü - Ö. ?). Dedesi Hıço Hüseyin, babası Abbas Ağa, annesi Seher Hanım’dır. İstanbul Erenköy İnas Sultanisi’inde (Erenköy Kız Lisesi) yatılı olarak okudu, bu okulun ilk mezunlarından oldu. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini 1935 yılında bitirerek aynı yıl 27 Kasım 1935’te Divanı Muhasebat 2. sınıf murakıp muavini olarak Sayıştay’da göreve başladı. 31 Ocak 1959’da Sayıştay üyesi seçildi. Bu göreve gelmesi ile Türkiye’de ve dünyada Sayıştay’a seçilen ilk kadın üye unvanını almıştır.
2 Ekim 1961’de kendi isteği ile emekli olan Fahrünnisa Yetmen, Sayıştay’da görev yaptığı ve sonraki yıllarda aynı zamanda Ankara Radyosunda haftalık “Dini ve Ahlaki Konuşmalar” adıyla bir program hazırlayıp sundu. Bu programdaki konuşmalarını daha sonra kitap haline getirmiştir.
14 Mayıs 1959’da kurulan “Türk Anneler Derneği”nin kurucu üyeleri arasında yer alan Fahrünnisa Yetmen, Samiha Ayverdi’nin “Mülakatlar” adlı eserinde yer alan bir mektubunda düşüncelerini şöyle dile getirir:
" (...) Kadere inanıyorum Hanımefendi… Ve ona inanmanın insanı manen yükselttiğine de inanıyorum. Babam namuslu bir adamdı. Mali vaziyetimiz düzgün, rahatımız yolunda idi, fakat bir mes’eleden dolayı babam borçlandı ve şerefini kurtarmak için bütün malını mülkünü sattı; az sonra da vefat etti. Fakat bu ölümle, aile fakr içinde kalmıştı. Ben henüz hukuku bitirmemiştim. Küçük kardeşimle annemin maişetlerini kendi boynumda biliyordum. Arada şunu da söyleyeyim ki tahsil hayatım boyunca nefret ettiğim tek ders matematikti. O kadar ki, ders çalışırken tarihleri, sayfa numaralarını görmemek için elimle kapatırdım. Adede karşı anlatamayacağım bir ikrah, adeta bir husumet duyardım ve bu halimi de arkadaşlarımın arasında bilmeyen yoktu. Fakat hayat mücadeleleri içinde mezun olup da iş bulmak kaygısı şiddetle kendini gösterince, ilk gözüme ilişen, gazetenin birinde Divan-ı Muhasebata memur arandığı ilanı olmuştu. O kadar darda idik ki hemen koştum ve müracaat ettim. Kısa anlatayım: Müracaat ettiğim işe tayin olup da masanın başına oturduğum zaman, yemin ederim ki, işte o vakit aklım başıma gelmiş ve nefret ettiğim rakam dünyasının içine kendi ayağımla koşup geldiğimi anlamıştım. Kalemi alıp da işe ilk başladığım zaman, kaçamadığım kaderin çizdiği yolda önüme gelen ilk kağıda iki damla gözyaşı düşürmekten kendimi alamadım. Sonra her şeye rağmen sebat etti, gayret ettim ve müsabaka imtihanlarını kazanarak üst üste terfi edip murakıb oldum. Sekiz senedir de aynı rakam dünyasında yüzüyorum".
ESERLERİ:
Radyoda Dini ve Ahlaki Konuşmalar (1954), Ahlakın Temeli Nefis Terbiyesidir (1958).
KAYNAK: Samiha Ayverdi / Mülakatlar (2005), Sedat Eroğlu / Gülbaran'ın Erganili Gülleri (2014), Erenköy Kız Lisesi (wikipedia.org, 21.07.2015).
Fotoğraflar
Hukukçu, yazar (D. 1932, Diyarbakır'ın Ergani ilçesine bağlı Kılleş köyü - Ö. ?). Dedesi Hıço Hüseyin, babası Abbas Ağa, annesi Seher Hanım’dır. İstanbul Erenköy İnas Sultanisi’inde (Erenköy Kız Lisesi) yatılı olarak okudu, bu okulun ilk mezunlarından oldu. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini 1935 yılında bitirerek aynı yıl 27 Kasım 1935’te Divanı Muhasebat 2. sınıf murakıp muavini olarak Sayıştay’da göreve başladı. 31 Ocak 1959’da Sayıştay üyesi seçildi. Bu göreve gelmesi ile Türkiye’de ve dünyada Sayıştay’a seçilen ilk kadın üye unvanını almıştır.
2 Ekim 1961’de kendi isteği ile emekli olan Fahrünnisa Yetmen, Sayıştay’da görev yaptığı ve sonraki yıllarda aynı zamanda Ankara Radyosunda haftalık “Dini ve Ahlaki Konuşmalar” adıyla bir program hazırlayıp sundu. Bu programdaki konuşmalarını daha sonra kitap haline getirmiştir.
14 Mayıs 1959’da kurulan “Türk Anneler Derneği”nin kurucu üyeleri arasında yer alan Fahrünnisa Yetmen, Samiha Ayverdi’nin “Mülakatlar” adlı eserinde yer alan bir mektubunda düşüncelerini şöyle dile getirir:
" (...) Kadere inanıyorum Hanımefendi… Ve ona inanmanın insanı manen yükselttiğine de inanıyorum. Babam namuslu bir adamdı. Mali vaziyetimiz düzgün, rahatımız yolunda idi, fakat bir mes’eleden dolayı babam borçlandı ve şerefini kurtarmak için bütün malını mülkünü sattı; az sonra da vefat etti. Fakat bu ölümle, aile fakr içinde kalmıştı. Ben henüz hukuku bitirmemiştim. Küçük kardeşimle annemin maişetlerini kendi boynumda biliyordum. Arada şunu da söyleyeyim ki tahsil hayatım boyunca nefret ettiğim tek ders matematikti. O kadar ki, ders çalışırken tarihleri, sayfa numaralarını görmemek için elimle kapatırdım. Adede karşı anlatamayacağım bir ikrah, adeta bir husumet duyardım ve bu halimi de arkadaşlarımın arasında bilmeyen yoktu. Fakat hayat mücadeleleri içinde mezun olup da iş bulmak kaygısı şiddetle kendini gösterince, ilk gözüme ilişen, gazetenin birinde Divan-ı Muhasebata memur arandığı ilanı olmuştu. O kadar darda idik ki hemen koştum ve müracaat ettim. Kısa anlatayım: Müracaat ettiğim işe tayin olup da masanın başına oturduğum zaman, yemin ederim ki, işte o vakit aklım başıma gelmiş ve nefret ettiğim rakam dünyasının içine kendi ayağımla koşup geldiğimi anlamıştım. Kalemi alıp da işe ilk başladığım zaman, kaçamadığım kaderin çizdiği yolda önüme gelen ilk kağıda iki damla gözyaşı düşürmekten kendimi alamadım. Sonra her şeye rağmen sebat etti, gayret ettim ve müsabaka imtihanlarını kazanarak üst üste terfi edip murakıb oldum. Sekiz senedir de aynı rakam dünyasında yüzüyorum".
ESERLERİ:
Radyoda Dini ve Ahlaki Konuşmalar (1954), Ahlakın Temeli Nefis Terbiyesidir (1958).
KAYNAK: Samiha Ayverdi / Mülakatlar (2005), Sedat Eroğlu / Gülbaran'ın Erganili Gülleri (2014), Erenköy Kız Lisesi (wikipedia.org, 21.07.2015).
