19. Yüzyıl Osmanlı dönemi bürokrat ve şairlerinden (D. 1780, Ayaş / Ankara - Ö. 1851, Diyarbakır).Tam adıyla Mehmed Esad Muhlis Paşa, Diyarbakır valisi ve şair Ayaşlı Şeyh Bünyamin soyundan Ayaş Müftüsü Hasan Efendi'nin oğludur. Şiirlerinde "Muhlis" mahlasını kullanmıştır. Öğrenimini tamamladıktan sonra Ayaş voyvodası oldu. Silâhşorluk payesini ve 1806'da da Dergâh-ı Âli Kapucubaşılığı rütbesini aldı. Çeşitli memuriyetlerde bulundu. 1948 yılında vezirlik payesiyle Bitlis, Hakkâri ve Van vilâyetlerinin de katılmasıyla merkezi Diyarbakır'da olmak üzere kurulan Kürdistan Eyâleti valiliğine atandı.
O dönemlerde vezirlere "utufetlu" ve vükelâya "devletlu" yazıldığı halde şahsına hürmeten - yazışmalarda ona da "devletlu" yazılması- buyurulmuştu. Başarılı bir idareci ve iyi bir şair olduğu kaynaklarda yazılıdır. 1851 yılında zatülcenb hastalığından öldü. Mezarı, Diyarbakır merkezindeki İçkale'de, Murtaza Paşa Camiinde özel olarak yapılmış maksûrededir. Aynı yerde Sadr-ı Esbak Mehmet Reşid Paşa’nın da mezarı vardır.
Esad Muhlis Paşa'nın divanı 1852'de Takvimhanede talik yazı ve taş basması ile basılmıştır. 47 sayfadır.
HAKKINDA: Ali Emirî (t.ş.a., s. 12), İbnülemin Mahmut Kemal İmal (Son Asır Türk Şairleri, s. 972), Şevket Beysanoğlu / Diyarbakır’da Gömülü Meşhur Adamlar (1985, s. 22-24), Mehmed Süreyya / Sicill-i Osmanî (c. 1, s. 340-341), İhsan Işık / Diyarbakır Ansiklopedisi (2013).
