Gazeteci-yazar (D. 9 Şubat 1953, İstanbul – Ö. 15 Ekim 2010, İstanbul). Baba tarafından Üsküdarlı, anne tarafından Giritli bir ailenin çocuğu. Kurtuluş Savaşı’na Kuvayi Milliye saflarında katılan babası Ali Haydar Bey (1902-87), Türkiye’nin ilk telsiz subaylarındandır. Çocukluğunun ilk yılları babasının görevi nedeniyle Antalya’da geçti. Antalya’da Dumlupınar İlkokulunda ilk üç sınıfı okuduktan sonra Üsküdar Sultantepe İlkokulunu bitirdi. Kadıköy Marmara Kolejinden mezun oldu ve şimdiki adı Marmara Üniversitesi olan İstanbul İktisadî ve Ticari İlimler Akademisine girdi. 1973 yılında Cumhuriyet’te gazeteciliğe başladı. O yıllarda Cumhuriyet ve Akbaba’da karikatürleri yayımlandı. 1987’de Cumhuriyet’ten ayrılarak kısa sürelerle Söz, Hürriyet ve Güneş gazeteleri ile Nokta dergisinde çalıştı. 1993’te yeniden Cumhuriyet’e döndü. 1994’ten itibaren Cumhuriyet gazetesinde “Vaziyet” köşesinde güncel yazılar yazdı, 2000 yılından sonra her hafta ‘Herhangi Bir Yerde’ başlığı ile röportajlar yayımladı.
Deniz Som, meslek yaşamında muhabirlikten yazı işleri müdürlüğüne kadar hemen her kademede çalıştı. 1980’li yıllarda dünyada soyu tükenen deniz kaplumbağalarının Dalyan’daki üreme alanına yapılmak istenen turistik tesisi gündeme getirerek Türkiye’de Yeşiller Partisi’nin kuruluşuna giden yoldaki ilk kitlesel çevre eylemlerinin başlamasına yol açtı. Gazeteciliğin yanı sıra televiz-yon ve radyo programları hazırlayıp sundu. Gazetecilik öğrencilerine temel gazetecilik ve araştırmacı gazetecilik dersleri verdi. Televizyon dizisi “Savcı”nın senaryosunu Tülay Bilginer’le birlikte yazdı. Türkiye Spor Yazarları Derneği İnceleme Ödülü (1977), Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Röportaj Ödülü (1979-87-2000), Kuvayı Medya Yılın Hasan Tahsinleri Ödülü (1997 ve 1988), Türk Tabipleri Birliği Basın Sağlık Ödülü (1997), Doğa Savaşçıları Ödülü (1999), Almanya ADD Ödülü (1999), Antalya Büyük Şehir Belediyesi Uğur Mumcu Özel Ödülü, Çevre Mühendisleri Odası Basın Ödülü (2003) gibi pek çok ödül aldı.
Akciğer kanseri tedavisi gören Deniz Som, 15 Ekim 2010 günü İstanbul’da vefat etti. Nakkaştepe'deki aile mezarlığında toprağa verildi. 1976 yılında Harika Ulukut ile evlenen Som'un Haydar Can (1981) ve Fikret Cem (1991) adında iki oğlu vardır.
ESERLERİ:
GEZİ: Tepe Tepe İstanbul Herhangi Bir Yerde - 1 (Editör: Abdullah Demir -2001), Dere Tepe Anadolu / Herhangi Bir Yerde (Editör: A. Demir; Kapak Resmi: Ara Güler -2002), Geze Geze İstanbul: Herhangi Bir Yerde 4 (2004).
HİKÂYE: Yok Devenin Başı (2003).
DENEME: Rönesansta Neredeydin? (2003), Sarı Zaman (2003)
ARAŞTIRMA: Gözleri Bağlı Şahin (1989), Gözleri Bağlı Şahin (Uğur Mumcu’nun önsözü ile, 1998), Vaziyet (İlhan Selçuk’un sunuşu ile, 1995), Vurulduk Ey Halkım Unutmadık Seni (Işık Kansu, Nuri Kurtcebe ile, çizimler Nuri Kurtcebe, 1996), Yedi Tepe İstanbul (editör Abdullah Demir -2003), Rönesans’ta Neredeydin Karşılaştırmalı Tarih (2003).
KAYNAK: İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009), Türkiye Yazarlar Birliği / Türkiye Kültür Sanat Yıllığı (2011).
Fotoğraflar
Gazeteci-yazar (D. 9 Şubat 1953, İstanbul – Ö. 15 Ekim 2010, İstanbul). Baba tarafından Üsküdarlı, anne tarafından Giritli bir ailenin çocuğu. Kurtuluş Savaşı’na Kuvayi Milliye saflarında katılan babası Ali Haydar Bey (1902-87), Türkiye’nin ilk telsiz subaylarındandır. Çocukluğunun ilk yılları babasının görevi nedeniyle Antalya’da geçti. Antalya’da Dumlupınar İlkokulunda ilk üç sınıfı okuduktan sonra Üsküdar Sultantepe İlkokulunu bitirdi. Kadıköy Marmara Kolejinden mezun oldu ve şimdiki adı Marmara Üniversitesi olan İstanbul İktisadî ve Ticari İlimler Akademisine girdi. 1973 yılında Cumhuriyet’te gazeteciliğe başladı. O yıllarda Cumhuriyet ve Akbaba’da karikatürleri yayımlandı. 1987’de Cumhuriyet’ten ayrılarak kısa sürelerle Söz, Hürriyet ve Güneş gazeteleri ile Nokta dergisinde çalıştı. 1993’te yeniden Cumhuriyet’e döndü. 1994’ten itibaren Cumhuriyet gazetesinde “Vaziyet” köşesinde güncel yazılar yazdı, 2000 yılından sonra her hafta ‘Herhangi Bir Yerde’ başlığı ile röportajlar yayımladı.
Deniz Som, meslek yaşamında muhabirlikten yazı işleri müdürlüğüne kadar hemen her kademede çalıştı. 1980’li yıllarda dünyada soyu tükenen deniz kaplumbağalarının Dalyan’daki üreme alanına yapılmak istenen turistik tesisi gündeme getirerek Türkiye’de Yeşiller Partisi’nin kuruluşuna giden yoldaki ilk kitlesel çevre eylemlerinin başlamasına yol açtı. Gazeteciliğin yanı sıra televiz-yon ve radyo programları hazırlayıp sundu. Gazetecilik öğrencilerine temel gazetecilik ve araştırmacı gazetecilik dersleri verdi. Televizyon dizisi “Savcı”nın senaryosunu Tülay Bilginer’le birlikte yazdı. Türkiye Spor Yazarları Derneği İnceleme Ödülü (1977), Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Röportaj Ödülü (1979-87-2000), Kuvayı Medya Yılın Hasan Tahsinleri Ödülü (1997 ve 1988), Türk Tabipleri Birliği Basın Sağlık Ödülü (1997), Doğa Savaşçıları Ödülü (1999), Almanya ADD Ödülü (1999), Antalya Büyük Şehir Belediyesi Uğur Mumcu Özel Ödülü, Çevre Mühendisleri Odası Basın Ödülü (2003) gibi pek çok ödül aldı.
Akciğer kanseri tedavisi gören Deniz Som, 15 Ekim 2010 günü İstanbul’da vefat etti. Nakkaştepe'deki aile mezarlığında toprağa verildi. 1976 yılında Harika Ulukut ile evlenen Som'un Haydar Can (1981) ve Fikret Cem (1991) adında iki oğlu vardır.
ESERLERİ:
GEZİ: Tepe Tepe İstanbul Herhangi Bir Yerde - 1 (Editör: Abdullah Demir -2001), Dere Tepe Anadolu / Herhangi Bir Yerde (Editör: A. Demir; Kapak Resmi: Ara Güler -2002), Geze Geze İstanbul: Herhangi Bir Yerde 4 (2004).
HİKÂYE: Yok Devenin Başı (2003).
DENEME: Rönesansta Neredeydin? (2003), Sarı Zaman (2003)
ARAŞTIRMA: Gözleri Bağlı Şahin (1989), Gözleri Bağlı Şahin (Uğur Mumcu’nun önsözü ile, 1998), Vaziyet (İlhan Selçuk’un sunuşu ile, 1995), Vurulduk Ey Halkım Unutmadık Seni (Işık Kansu, Nuri Kurtcebe ile, çizimler Nuri Kurtcebe, 1996), Yedi Tepe İstanbul (editör Abdullah Demir -2003), Rönesans’ta Neredeydin Karşılaştırmalı Tarih (2003).
KAYNAK: İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009), Türkiye Yazarlar Birliği / Türkiye Kültür Sanat Yıllığı (2011).
