Cemal Yeşil

Şair (D. 1900, Diyarbakır - Ö. 27 Kasım 1977, Ankara). Tam adı Cemal Edhem Yeşil olup, Birinci Dünya Savaşı’nda Kafkas Cephesinde şehit düşen Dr. Binbaşı Edhem Hakkı Bey’in oğludur. İstanbul Lisesi 11. sınıf öğrencisi iken askere alındı. Yedek subaylığı sırasında (1918) açılan sınavı kazanarak Ekim ayında Mekteb-i Mülkiye (Siyasal Bilgiler Fakültesi)’ye girdi. 1921’de Mülkiye’yi bitirdi ve arkadaşları ile birlikte Millî Mücadele’ye katılmak üzere Ankara’ya gitti. 26 Temmuz 1921’de Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti Maliye Vekâleti Muhasebat Umum Müdürlüğünde bir göreve atanarak devlet hizmetine girdi. 

Nisan 1923’te açılan sınavı kazanarak Maliye Müfettiş Yardımcılığına alındı. Bu arada bir yıl süre ile Fransa Maliye Bakanlığında müfettişlik stajı yapmak üzere Paris’e gönderildi. 1925’te ehliyet sınavını vererek 4. Sınıf Müfettişliğe yükseldi. 1936’da 1. Sınıf Maliye müfettişi iken Maliye Bakanlığı Bütçe ve Maliye Kontrol Genel Müdürlüğüne, 1938’de Maliye Bakanlığı Müsteşarlığına, 1942’de Başbakanlık Müsteşarlığına, 1947’de Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğine yükseltildi. 1951’de Kâbil Büyükelçiliğine, 1956’da Budapeşte Elçiliği’ne atandı. 1960 yılında Dışişleri Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliğine, 1962’de Varşova Büyükelçiliğine getirildi. Bu görevde iken Temmuz 1965’te emekliye ayrıldı.

Cemal Yeşil, 1956 yılında evlenmişti. Bir erkek ve bir kız çocuğu vardır. Amatör fotoğrafçılık ve sinema ile uğraşmayı bir tutku haline getirmişti. Varlık ve Hisar dergileri başta olmak üzere çeşitli dergilerde şiirleri ve rubaileri yayımlandı. Rubai şairi olarak tanınmıştır.

“Mülkiye Marşı ile tanınan Yeşil, Varlık dergisinde yayımladığı rubailerinde günümüz Türkçe’sini ustalıkla kullandı; bu türe hem öz, hem iç uyum yönünden katkılarda bulundu. Nurullah Ataç’ın belirttiği gibi, sesini yükseltirken haykırıya kaçmayan, en acıklı konulara değinirken bile gülümsemeyi bırakmayan duygan bir hava getirdi.” (Şükran Kurdakul)

ESERLERİ (Şiir):

Rubailer (1950), Rubailer II (1979).

HAKKINDA: Mücellidoğlu Ali Çankaya / Yeni Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler (c. IV, 1968), Yurt Ansiklopedisi (c. IV, 1982), Şevket Beysanoğlu / Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları (c. 2, 1997, s. 416-417), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), TBE Ansiklopedisi (2001), Mehmet Nuri Yardım / Edebiyatımızın Güleryüzü (2002), Halil Soyuer / Şair Dostlarım (2004), İhsan Işık / Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas. 2009) - Diyarbakır Ansiklopedisi (2013).